Kịp thời tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách dân tộc, tôn giáo từ cơ sở

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long dự, chủ trì Hội nghị tổng kết công tác dân tộc, tôn giáo năm 2025 và triển khai nhiệm vụ năm 2026 - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Đồng chủ trì Hội nghị có Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung, các Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Dấu ấn đặc biệt trong công tác dân tộc, tôn giáo

Theo báo cáo và các ý kiến phát biểu tại Hội nghị, năm 2025 là năm ghi dấu một mốc đặc biệt với việc thành lập Bộ Dân tộc và Tôn giáo (Bộ DTTG) kể từ ngày 1/3/2025, trên cơ sở hợp nhất Ủy ban Dân tộc và chức năng quản lý tôn giáo từ Bộ Nội vụ, là dấu ấn đặc biệt trong việc tinh gọn bộ máy theo Nghị quyết số 18-NQ/TW.

Đổi mới phương thức điều hành sâu sát theo tinh thần "6 rõ" và "4 thật", lãnh đạo Bộ đã chuyển đổi mạnh mẽ phương thức điều hành từ quản lý hành chính sang quản trị kiến tạo. Trong chỉ đạo, Bộ quán triệt tinh thần "6 rõ" (rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền) và "4 thật" (nói thật, làm thật, hiệu quả thật, người dân thụ hưởng thật), đặc biệt trong phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhấn mạnh, công tác dân tộc và tôn giáo có vai trò và vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của chúng ta - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Năm 2025, tăng trưởng kinh tế vùng dân tộc thiểu số có sự bứt phá mạnh mẽ với tốc độ tăng trưởng ước đạt 8%, mức cao nhất trong 10 năm qua.

Tỉ lệ nghèo cả nước giảm sâu từ 58% (năm 1993) xuống còn 1% vào năm 2025, riêng vùng đồng bào DTTS còn khoảng 11%.

Nguồn lực từ Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển KTXH vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn I (2021-2025) đã giúp hỗ trợ đất ở cho 10.549 hộ, nhà ở cho 42.567 hộ và nhựa hóa/bê tông hóa hơn 8.673 km đường giao thông nông thôn.

Chính sách miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ mầm non đến THPT công lập trên toàn quốc kể từ năm học 2025-2026 tạo động lực mạnh mẽ thúc đẩy phổ cập giáo dục và giảm gánh nặng tài chính cho đồng bào DTTS, tôn giáo. Bên cạnh đó, dự án xây dựng 100 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới cũng được đẩy mạnh với tổng vốn gần 20.000 tỷ đồng.

Thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Phó Thủ tướng Lê Thành Long trao Huân chương Lao động hạng Ba tặng Bộ trưởng Đào Ngọc Dung về thành tích xuất sắc trong chỉ đạo triển khai Chương trình xóa nhà tạm, dột nát - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Phát biểu tại Hội nghị, Phó Thủ tướng Lê Thành Long nhấn mạnh, công tác dân tộc và tôn giáo có vai trò và vị trí đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp cách mạng của chúng ta. Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đoàn kết tôn giáo, coi đó là nhân tố quan trọng, có ý nghĩa then chốt đối với công cuộc bảo vệ, xây dựng và phát triển đất nước.

Những năm qua, với quan điểm xuyên suốt là: "Bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng giúp nhau cùng phát triển", "Tín ngưỡng, tôn giáo là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, đang và sẽ tồn tại cùng dân tộc trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta. Đồng bào các tôn giáo là bộ phận của khối đại đoàn kết toàn dân tộc", Đảng và Nhà nước ta luôn đặc biệt quan tâm, đã ban hành và triển khai thực hiện hiệu quả nhiều chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về công tác dân tộc và tôn giáo; phát huy sức mạnh đoàn kết các dân tộc, đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Theo Phó Thủ tướng, năm 2025, triển khai Nghị quyết số 18 của Trung ương Đảng; Quốc hội, Chính phủ đã quyết định thành lập Bộ Dân tộc và Tôn giáo trên cơ sở Ủy ban Dân tộc đảm nhận thêm chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về tôn giáo từ Bộ Nội vụ. Điều này càng thể hiện quan điểm và sự ưu tiên của Đảng, Nhà nước đối với công tác dân tộc, tôn giáo, là cơ sở để thực hiện thắng lợi đường lối, chính sách dân tộc và tôn giáo của Đảng, Nhà nước, là động lực mạnh mẽ của quá trình phát triển đất nước trong giai đoạn hiện nay.

"Chúng ta vui mừng nhận thấy Bộ Dân tộc và Tôn giáo, chỉ trong khoảng thời gian hơn 9 tháng từ khi thành lập, đã cùng với các địa phương và đặc biệt là đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo đoàn kết một lòng, nỗ lực phấn đấu, hoàn thành nhiều mục tiêu, chỉ tiêu năm 2025 đã đề ra", Phó Thủ tướng Lê Thành Long đánh giá và biểu dương những nỗ lực, cố gắng và những kết quả đạt được năm 2025 của Bộ Dân tộc và Tôn giáo.

Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh, Bộ sẽ tập trung hoàn thiện ngay Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030 - Ảnh: VGP/Đức Tuân

Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã chủ động nắm bắt tình hình, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương triển khai kịp thời, hiệu quả các chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về dân tộc và tôn giáo. Trong đó, đã tham mưu cho Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ triển khai các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội; thực hiện các chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về công tác dân tộc, tôn giáo; triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021-2025 gắn với Chương trình xây dựng nông thôn mới và Chương trình giảm nghèo bền vững; kịp thời chỉ đạo giải quyết những vấn đề bức xúc, nổi cộm; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác dân tộc, tôn giáo và quá trình thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia nêu trên.

Tình hình sản xuất và đời sống của đồng bào vùng dân tộc thiểu số, đồng bào tôn giáo không ngừng được nâng lên; các lĩnh vực văn hóa - thông tin, giáo dục đào tạo, y tế tiếp tục phát triển; trật tự an toàn xã hội được bảo đảm.

Theo Phó Thủ tướng Chính phủ, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như công tác tham mưu xây dựng các văn bản và triển khai thực hiện các Chương trình mục tiêu quốc gia, chính sách dân tộc còn chậm. Việc nắm bắt tình hình vùng đồng bào dân tộc thiểu số và tình hình tôn giáo ở một số nơi chưa kịp thời; các thế lực thù địch ở trong và ngoài nước vẫn gia tăng các hoạt động chống phá Đảng và Nhà nước ta. Cán bộ làm công tác dân tộc, tôn giáo ở cơ sở vẫn cần được đào tạo chuyên sâu và bồi dưỡng nhiều hơn về kỹ năng, nghiệp vụ...

Chuyển từ "hỗ trợ" sang "đầu tư phát triển"

Về phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp thời gian tới, Phó Thủ tướng Lê Thành Long đề nghị Bộ Dân tộc và Tôn giáo quan tâm thực hiện một số nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, quán triệt, triển khai hiệu quả Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV; các Chỉ thị, Nghị quyết, Kết luận của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các văn bản chỉ đạo, điều hành của Thủ tướng Chính phủ có liên quan đến công tác dân tộc, tôn giáo. Đặc biệt là Kết luận số 65 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 24 của Trung ương về công tác dân tộc trong tình hình mới; Chỉ thị số 18 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 25 của Trung ương về công tác tôn giáo trong tình hình mới. Trong đó: Tập trung xây dựng, hoàn thiện Dự thảo Luật tín ngưỡng, tôn giáo (sửa đổi) để trình Quốc hội theo kế hoạch; cụ thể hóa thành các chương trình, kế hoạch hành động với các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp, phân công cụ thể.

Khẩn trương triển khai nhiệm vụ được Tổng Bí thư Tô Lâm giao tại buổi gặp mặt học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu năm 2025 (ngày 26/12/2025 vừa qua); hoàn thiện chính sách đối với học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số; nghiên cứu xây dựng Đề án tạo việc làm, phát triển dịch vụ, kết nối lao động bền vững trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số giai đoạn 2026 - 2031.

Thứ hai, chủ động nắm bắt tình hình, không để bị động, bất ngờ; nâng cao năng lực phân tích, dự báo, có phản ứng chính sách kịp thời, phù hợp, hiệu quả. Kịp thời tháo gỡ ngay những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện chính sách dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo từ cơ sở.

Thứ ba, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, đoàn kết, thống nhất trong triển khai nhiệm vụ về công tác dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo; chủ động đề xuất cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, chuyển từ "hỗ trợ" sang "đầu tư phát triển", khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của đồng bào. Triển khai hiệu quả các nội dung được giao chủ trì của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS&MN giai đoạn 2026-2035, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích, không thất thoát, lãng phí.

Thứ tư, quan tâm đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ về lý luận, năng lực chuyên môn và kiến thức thực tiễn của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức làm công tác dân tộc, tôn giáo. Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với tinh thần, trách nhiệm của người đứng đầu trong thực thi công việc, khắc phục tình trạng đùn đẩy, né tránh trách nhiệm.

Thứ năm, làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền, phổ biến, giải thích chính sách, pháp luật. Chủ động cung cấp thông tin chính thức, đầy đủ, kịp thời, công khai, minh bạch về các giải pháp chỉ đạo, điều hành, quản lý nhà nước để Nhân dân hiểu và chia sẻ, tạo sự đồng thuận trong thực thi chính sách, pháp luật về dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo.

Phát biểu tiếp thu ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Đào Ngọc Dung nhấn mạnh, trọng tâm là phải rất nhanh chóng, ngay trong tháng 1 này cụ thể hóa chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 14 của Đảng, và những tư tưởng mới về vấn đề chính sách dân tộc, thu hút người có uy tín, vấn đề tín ngưỡng và công tác tôn giáo. Hoàn thiện ngay Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2030.

"Đồng chí Tổng Bí thư đã nêu, năm 2026 là năm nâng cao chất lượng tổ chức và cán bộ cơ sở. Bộ không thể làm thay cho tỉnh, tỉnh không thể làm thay cho cơ sở. 80% công việc hiện nay là ở xã, phường. Do đó, đội ngũ cán bộ này dứt khoát phải kiện toàn, củng cố, nâng cao chất lượng", Bộ trưởng nêu rõ và đề nghị Vụ Pháp chế phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ và các đơn vị, phấn đấu tổ chức tập huấn 100% cán bộ các cấp trong năm 2026, với nội dung phù hợp từng cấp, từng ngành, từng đối tượng cán bộ.

VGP