Lan tỏa giá trị di sản nghìn năm bằng ngôn ngữ công nghệ hiện đại

Đưa di sản đến gần hơn với công chúng

Hoạt động diễn ra vào chiều 30/12, tại Khu di sản Hoàng thành Thăng Long (Hà Nội) chào đón Tết Dương lịch 2026 và Tết Nguyên đán Bính Ngọ. Tới dự sự kiện có đồng chí Vũ Thu Hà - Thành ủy viên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, các Nhà Sử học cùng đông đảo đại diện các cơ quan báo chí và khán giả.

Không đơn thuần là một chương trình biểu diễn thị giác công nghệ cao, “Kinh đô Thăng Long” được xác lập như một tuyên ngôn sáng tạo, khẳng định rằng di sản nghìn năm tuổi không nằm yên trong quá khứ, mà vẫn đang sống động, tiếp tục mang hơi thở của thời đại, lan tỏa giá trị lịch sử - văn hóa trên nền tảng sáng tạo mới.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà và các đại biểu ấn nút khai trương vở trình diễn “Kinh đô Thăng Long” ứng dụng công nghệ 3D mapping và Không gian trải nghiệm số hiện đại

Phát biểu khai mạc sự kiện, đồng chí Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội cho biết, dự án được triển khai với mong muốn đổi mới phương thức tiếp cận di sản, hình thành một không gian sáng tạo, đánh thức ký ức lịch sử và đưa công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, bước vào dòng chảy nghìn năm thông qua những câu chuyện, hình ảnh, không gian và trải nghiệm được thiết kế chọn lọc, giàu tính tương tác.

Theo đồng chí Nguyễn Thanh Quang, việc ứng dụng công nghệ hiện đại không chỉ góp phần nâng cao chất lượng trải nghiệm, mà còn tăng cường chiều sâu cảm xúc, qua đó khơi dậy niềm tự hào, sự trân trọng và ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong việc gìn giữ, phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc.

Đồng chí Nguyễn Thanh Quang, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di sản Thăng Long - Hà Nội phát biểu tại sự kiện

Vở diễn “Kinh đô Thăng Long” cùng "Không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long" được xây dựng với bốn mục tiêu trọng tâm: Đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ; tạo ra phương thức tiếp cận di sản mới mẻ, gia tăng sự tương tác giữa người xem và không gian di tích.

Góp phần làm phong phú sản phẩm du lịch văn hóa của Thủ đô, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của du khách trong nước và quốc tế; đồng thời triển khai hiệu quả chiến lược chuyển đổi số và phát triển công nghiệp văn hóa của Hà Nội đến năm 2030, từng bước hình thành hệ sinh thái di sản số.

Kết nối quá khứ với hiện tại

Lấy chủ đề “Âm vang triều Lý”, chương trình tập trung tái hiện giai đoạn lịch sử huy hoàng, thịnh vượng của triều Lý - triều đại đặt nền móng cho Thăng Long trở thành trung tâm chính trị, văn hóa của quốc gia. Đây cũng là thời kỳ khởi nguồn cho bản sắc văn hóa, tâm linh và tinh thần khai mở của dân tộc Việt Nam.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội và các đại biểu tham quan "Không gian trải nghiệm số" (Ảnh: HL)

Điểm nhấn trung tâm của chương trình là màn trình chiếu 3D mapping quy mô lớn lấy bối cảnh di tích Đoan Môn, nơi được ví như “cổng thời gian” đưa khán giả trở về năm 1009 - thời khắc lịch sử triều Lý khai mở kinh đô Thăng Long.

Trên nền kiến trúc di tích thực cảnh, những lớp hình ảnh, ánh sáng và âm thanh được xử lý tinh tế, tạo nên một không gian vừa hùng tráng vừa giàu chiều sâu cảm xúc.

Xuyên suốt vở diễn, các lát cắt lịch sử tiêu biểu như “Thiên mệnh rồng bay”, “Hộ quốc an dân”, “Dấu ấn di sản triều Lý” được thể hiện sinh động bằng sự kết hợp hài hòa giữa nghệ thuật trình chiếu hiện đại và không gian kiến trúc cổ kính.

Hoàng thành Thăng Long mang một diện mạo mới với công nghệ 3D mapping

Cách tiếp cận này vượt ra ngoài định dạng phim tư liệu truyền thống, mang đến cho người xem trải nghiệm nhập vai, cảm nhận lịch sử bằng trực giác và cảm xúc.

Song hành với vở diễn 3D mapping, "Không gian trải nghiệm số Hoàng thành Thăng Long" được xây dựng như một hệ sinh thái di sản số, trong đó công nghệ đóng vai trò trung tâm kết nối quá khứ với hiện tại.

Trọng tâm của không gian này là "Khu trải nghiệm Immersive đa giác quan", nơi công nghệ không chỉ là công cụ minh họa, mà trở thành “linh hồn” của hành trình khám phá di sản.

Tại đây, những tư liệu lịch sử được chuyển hóa thành hành trình cảm xúc có thể chạm tới, thông qua sáu phân khu công nghệ đặc sắc.

Khu "Visual Mapping 3D" tái hiện không gian văn hiến Thăng Long bằng đồ họa chuyển động kết hợp hệ thống cảm biến thông minh, phục dựng sự bề thế của kinh thành xưa với chùa tháp uy nghiêm, cảnh sinh hoạt cung đình cùng hiệu ứng ánh sáng, khói mờ và âm nhạc lễ truyền thống.

Đặc biệt, hệ thống đèn bối cảnh có khả năng tương tác theo thời gian thực, tự động thay đổi khi khách tham quan tiến lại gần, tạo cảm giác chân thực như đang dạo bước giữa hoàng cung thế kỷ XI.

"Khu Holobox 3D" ứng dụng công nghệ hologram ánh sáng tiên tiến, đưa các hiện vật quý như đầu rồng đất nung, mô hình Tháp Báo Thiên, Chùa Diên Hựu hiện diện dưới dạng hình ảnh ba chiều lơ lửng trong không gian.

Khách tham quan có thể quan sát hiện vật ở nhiều góc độ mà không cần qua lớp kính trưng bày, đồng thời gặp gỡ các nhân vật ảo đại diện cho những tầng lớp xã hội thời Lý như vua, tăng quan, học sĩ với hiệu ứng chiều sâu và chuyển động sống động.

Một điểm nhấn khác là khu "Lễ tân ảo AI" - hướng dẫn viên lịch sử thông minh, ứng dụng trí tuệ nhân tạo kết hợp camera nhận diện và cảm biến chuyển động.

Hệ thống có khả năng tự động nhận diện khách tham quan, tương tác trực tiếp và trả lời các câu hỏi về triều Lý cũng như lịch sử Việt Nam bằng giọng nói tự nhiên, kèm hình ảnh minh họa sinh động, mang lại phương thức tiếp cận tri thức hấp dẫn.

Các đại biểu trải nghiệm chương trình

Bên cạnh đó, "hệ thống Kiosk thông tin tương tác" với giao diện cảm ứng trực quan cho phép người xem chủ động tra cứu thông tin về các vị vua triều Lý, hiện vật và công trình tiêu biểu. Không gian này đặc biệt phù hợp với thế hệ trẻ, giúp công chúng thực sự “chạm vào lịch sử” theo cách hiện đại, dễ hiểu.

"Khu Selfie Render AI" mang đến trải nghiệm hóa thân độc đáo. Chỉ với thao tác chụp ảnh đơn giản, công nghệ AI sẽ tự động lồng ghép gương mặt khách tham quan vào các bộ cổ phục thời Lý với độ chính xác cao, tạo nên những bức ảnh “xuyên không” giàu tính cá nhân, lưu giữ kỷ niệm gắn với di sản.

Hương Thu