Lào Cai: Phát triển công nghiệp văn hóa từ di sản

Theo báo cáo của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lào Cai, đến nay, trên địa bàn tỉnh có 207 di tích được xếp hạng các cấp gồm: 1 di tích quốc gia đặc biệt, 34 di tích quốc gia, 172 di tích cấp tỉnh (trong đó, năm 2025 xếp hạng thêm 3 di tích cấp tỉnh); 4 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh và 56 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi danh.

Trong tổng số 56 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, có 4 di sản được ghi danh trong năm 2025, gồm: Nghề đan lát của người Tày xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên (nay là xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai); Nghi lễ cúng rừng của người Pa Dí, huyện Mường Khương (nay là xã Mường Khương, tỉnh Lào Cai); Tết mừng cơm mới (Dạ sợ da) của người Xá Phó, huyện Văn Bàn (nay là các xã Văn Bàn, Dương Quỹ, Võ Lao, Chiềng Ken, tỉnh Lào Cai); Tri thức chế biến cá nướng, vịt bầu lam và rượu men lá của người Tày xã Nghĩa Đô, huyện Bảo Yên (nay là xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai).

Lễ hội “Gầu tào” của người Mông ở Lào Cai là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị di sản văn hóa tiếp tục được quan tâm triển khai, gắn với phát triển du lịch và hình thành các sản phẩm công nghiệp văn hóa đặc trưng của địa phương. Các lễ hội văn hóa dân gian được tổ chức thường xuyên, quy mô và chất lượng ngày càng nâng cao, gắn với các phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và Cuộc vận động “Toàn dân rèn luyện thân thể theo gương Bác Hồ vĩ đại”.

Đặc biệt, nhiều xã trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã định hướng và phát triển du lịch gắn với các di sản. Một số khu du lịch được đầu tư về hạ tầng như Khu du lịch Quốc gia Sa Pa tiếp tục thu hút nhiều dự án lớn về hạ tầng kỹ thuật, dịch vụ. Các khu du lịch như: Mù Cang Chải, Trạm Tấu, Nghĩa Lộ, Bắc Hà, 9 Y Tý, Nghĩa Đô… được quan tâm đầu tư bắt đầu tăng sức hút và tính cạnh tranh.

Năm 2025, du lịch Lào Cai tiếp tục tăng trưởng mạnh mẽ (lượng khách du lịch trong dịp Tết Nguyên Đán và kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5, 2/9 của Lào Cai đều xếp top đầu cả nước). Nhiều sản phẩm du lịch đặc trưng văn hóa bản sắc dân tộc được đưa vào khai thác (Như Lễ hội Đền Thượng; Lễ hội xuống đồng tại xã Cam Đường, xã Tả Phời; Lễ hội Gầu Tào tại xã Hoàng Liên và Lễ hội xuống đồng, xã Tả Van; Festival cao Nguyên trắng Bắc Hà với chủ đề “Nghiêng say mùa Xuân”- H. Bắc Hà); Lễ hội Đền Đông Cuông (xã Đông Cuông), Lễ hội Đền Đại Cại (xã Tân Lĩnh), Lễ hội Ruộng bậc thang Mù Cang Chải, các hoạt động sự kiện tiêu biểu được tổ chức như: Hội chợ Du lịch Quốc tế Lào Cai với chủ đề “Du lịch Lào Cai - Kết nối khát vọng xanh”, Festival Cao nguyên trắng Bắc Hà 2025, Lễ hội mùa Xuân 2025, Hội thi "Lung linh vòng xòe 2025", Ngày hội Văn hóa dân gian "Sắc vàng bên dòng Nặm Luông" lần thứ 2 năm 2025,… đồng thời phát triển mạnh các sản phẩm du lịch cộng đồng, trải nghiệm thiên nhiên, nông nghiệp gắn với bản sắc văn hóa dân tộc thiểu số,...

Trong lĩnh vực du lịch, công tác quản lý nhà nước được các địa phương quan tâm, chất lượng nguồn nhân lực du lịch được nâng cao, thực hiện chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực du lịch được đẩy mạnh.

Số lượt khách du lịch năm 2025 ước đạt 10.512 nghìn lượt khách (trong khách quốc tế trên 1,5 triệu lượt khách) bằng 102,5% kế hoạch. Tổng thu từ khách du lịch ước đạt 46.593 tỷ đồng bằng 100,3 % kế hoạch.

Bên cạnh đó, công tác xây dựng đời sống văn hóa cơ sở được đẩy mạnh, chú trọng nâng cao chất lượng phong trào xây dựng các danh hiệu văn hóa, tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu văn hóa ước đạt 85,5%; tỷ lệ thôn, tổ dân phố văn hóa ước đạt 77,5%.

Phong trào phát triển văn hóa đọc, công tác giáo dục lịch sử tại bảo tàng và các hoạt động biểu diễn nghệ thuật tiếp tục được mở rộng, thu hút đông đảo nhân dân tham gia.

Thái Sơn