Mở "đường băng" rộng lớn cho văn hóa cất cánh trong kỷ nguyên mới

Sức mạnh nội sinh của dân tộc Việt

Từ ngàn đời nay, trong tiến trình phát triển của đất nước, văn hóa là một mạch nguồn mạnh mẽ và kiên định hun đúc nên tâm hồn, trí tuệ và bản lĩnh dân tộc. Dù trong hoàn cảnh chiến tranh hay thái bình yên ấm, những câu ca dao, những vần thơ, điệu hò, bài hát... đã trở thành bệ đỡ tâm hồn, nuôi dưỡng khát vọng, bồi đắp tâm hồn để người Việt vượt qua mọi gian lao.

Những di sản, những lễ hội truyền thống vừa là nơi sinh hoạt cộng đồng, vừa là vốn quý cha ông để lại mà lớp lớp người Việt trao truyền, phát huy qua từng thế hệ. Những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể được thế giới vinh danh đã trở thành niềm tự hào của chúng ta với bạn bè thế giới.

Nghị quyết 80-NQ/TW của Bộ Chính trị tiếp tục khẳng định tư tưởng lớn và bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, năm 1946: "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi" (Ảnh minh họa)

Tuyệt vời hơn cả, con người Việt Nam với truyền thống, bề dày văn hóa lâu đời đã mang trong mình dòng chảy của văn hóa Lạc Hồng mà tự tin vượt qua mọi chông gai thử thách, cùng nhau viết nên bài ca về tình đoàn kết dân tộc, nghĩa đồng bào và một tinh thần Việt Nam bền bỉ, bất khuất.

Bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên hội nhập sâu rộng, chuyển đổi số và cạnh tranh toàn cầu, sức mạnh mềm - vai trò của văn hóa càng trở nên đặc biệt quan trọng. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam ra đời trong bối cảnh đó, khẳng định một tư duy mang tính đột phá: Văn hóa không chỉ là nền tảng, mà phải trở thành sức mạnh dẫn dắt tương lai dân tộc.

Càng đặc biệt hơn, được ban hành trước thềm Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết đã thể hiện quan điểm, đường lối và sự trân trọng đối với văn hóa của lãnh đạo Đảng và Nhà nước. Điều này có ý nghĩa rất lớn đối với sự phát triển của văn hóa nói riêng và chặng đường tiếp theo của đất nước nói chung.

Nghị quyết nêu rõ 5 quan điểm chỉ đạo và 8 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm nhằm soi đường, chỉ lối cho văn hóa Việt Nam đi đúng hướng và phát triển mạnh mẽ trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng đặt yêu cầu cao về giữ gìn và phát huy bản sắc của dân tộc.

Trong đó, 5 quan điểm chỉ đạo gồm: Phát triển văn hóa, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước...

Phát triển văn hóa vì sự hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa trong kỷ nguyên mới và xây dựng con người để phát triển văn hóa...

Phát triển văn hóa là sự nghiệp của toàn dân do Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân là chủ thể sáng tạo và thụ hưởng, đội ngũ trí thức, văn nghệ sĩ, cán bộ văn hóa, doanh nhân đóng vai trò quan trọng, đồng thời đề cao tính tiên phong, gương mẫu của đội ngũ cán bộ, đảng viên...

Đầu tư cho văn hóa là đầu tư cho phát triển bền vững dất nước, cho tương lai của tân tộc...

Phát huy tối đa giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới; nhận thức và xử lý hài hòa, hiệu quả các mối quan hệ nội tại của văn hóa...

Văn hóa truyền thống bồi đắp nên tinh thần, cốt cách người Việt qua bao thế hệ (Ảnh minh họa)

Nghị quyết cũng đưa ra 8 nhiệm vụ, giải pháp quan trọng.

Đó là: Đổi mới mạnh mẽ tư duy, thống nhất cao về nhận thức và hành động nhằm phát triển văn hoá trong kỷ nguyên mới.

Hoàn thiện thể chế tạo đột phá chiến lược, khơi thông nguồn lực phát triển văn hóa.

Chú trọng xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện, xây dựng môi trường văn hóa nhân văn, lành mạnh, văn minh, hiện đại.

Đổi mới phương thức quản lý văn hóá theo hướng kiến tạo, phục vụ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tạo động lực bứt phá cho phát triển văn hóa.

Xây dựng hệ sinh thái văn hóa, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, trong đó doanh nghiệp là động lực, người dân vừa là chủ thể vừa là trung tâm; nhận diện và ứng xử thích hợp tài nguyên văn hóa.

Thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa, thị trường văn hóa, định vị sản phẩm văn hóa thương hiệu quốc gia gắn với phát triển du lịch văn hóa.

Huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, phát triển hạ tầng, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực văn hóa đáp ứng yêu cầu của kỷ nguyên mới.

Cuối cùng, Nghị quyết nhấn mạnh phải chủ động, tích cực hội nhập quốc tế về văn hóa, phát huy giá trị văn hóa Việt Nam, tiếp thu văn hóa nhân loại, góp phần gia tăng sức mạnh mềm văn hóa quốc gia.

Cất cánh cao hơn trên nền tảng vững chắc

Bày tỏ niềm vui mừng khi Nghị quyết được ban hành, Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thế Kỷ, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương nhấn mạnh: “Đây là một Nghị quyết cấu thành trong hệ thống các nghị quyết quan trọng để phát triển đất nước toàn diện và vững mạnh mà Bộ Chính trị đã ban hành và chỉ đạo thực hiện quyết liệt thời gian qua.

Điều mà tôi tâm đắc là Nghị quyết 80 tiếp tục khẳng định tư tưởng lớn và bất hủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ nhất, năm 1946: "Văn hóa phải soi đường cho quốc dân đi".

Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Nghị quyết không chỉ là sự tiếp nối tư duy nhất quán của Đảng về vai trò của văn hóa, mà còn thể hiện bước phát triển mới, sâu sắc và toàn diện hơn trong nhận thức chiến lược về mối quan hệ giữa văn hóa, con người và phát triển quốc gia.

Nghị quyết 80 mở đường cho văn hóa Việt Nam cất cánh, gặt hái nhiều thành tựu hơn nữa trong kỷ nguyên mới (Ảnh minh họa)

Ý nghĩa lớn nhất của Nghị quyết là ở chỗ văn hóa được đặt lại đúng vị trí trung tâm trong mô hình phát triển: Văn hóa và con người vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là nguồn lực nội sinh, động lực và “hệ điều tiết” cho phát triển nhanh, bền vững đất nước.

“Có thể nói, Nghị quyết 80 không chỉ là nghị quyết của riêng ngành văn hóa, mà là nghị quyết cho chiến lược phát triển quốc gia trong dài hạn: Xây dựng một Việt Nam phát triển nhanh nhưng bền vững, hiện đại nhưng giàu bản sắc, hội nhập sâu nhưng tự tin và có sức hấp dẫn văn hóa mạnh mẽ”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn nhấn mạnh.

Nhạc sĩ Đỗ Hồng Quân, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Văn học Nghệ thuật Việt Nam bày tỏ sự tâm đắc: Việc Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết về văn hóa không chỉ có giá trị định hướng quan trọng trong bối cảnh hiện tại. Xa hơn, Nghị quyết còn góp phần thúc đẩy sự nghiệp phát triển văn hóa nói chung và văn học nghệ thuật nói riêng, đồng thời thể hiện sự quan tâm, động viên và tạo điều kiện thuận lợi cho đội ngũ văn nghệ sĩ trong quá trình sáng tạo.

Nghị quyết số 80-NQ/TW là sự phát triển tiếp nối các đường lối, chiến lược của Đảng về phát triển văn hóa trong suốt thời gian qua. Điều này khẳng định một cách rõ ràng: quan điểm phát triển văn hóa của Đảng là liên tục, kiên trì, ngày càng đi vào chiều sâu và đặt văn hóa ở vị trí quan trọng, ở một tầng cao hơn trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc.

Theo nhà văn, nhà báo Nguyễn Văn Học (báo Nhân Dân), Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đã nâng tầm vị thế của văn hóa, tiếp tục kiên định mục tiêu xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, thống nhất trong đa dạng, mang tính dân chủ, nhân văn và hiện đại.

Như vậy, thấu hiểu vai trò quan trọng của văn hóa với tương lai của dân tộc, Nghị quyết 80 đã vạch rõ những đường đi cần thiết cho văn hóa Việt Nam khi bước vào kỷ nguyên mới. Từ Hội nghị Văn hóa toàn quốc năm 1946 đến Nghị quyết 80 của Bộ Chính trị về văn hóa cho thấy 80 năm qua, Đảng và Nhà nước luôn đặt văn hóa vào vị trí đặc biệt bởi "Văn hóa còn thì dân tộc còn".

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay, khi đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới, yêu cầu về phát huy bản sắc, định vị văn hóa của mình trên bản đồ thế giới càng quan trọng hơn bao giờ hết. Nghị quyết 80 đã mở ra "đường băng" cho văn hóa Việt cất cánh để vươn xa hơn, bay cao hơn trên nền tảng bản sắc riêng biệt của mình. Có như thế mới phát triển bền vững và xứng tầm với những gì mà các thế hệ đi trước tạo dựng.

Hương Thu