Tag

Năm Đinh Dậu có được cúng gà hay thịt gà làm cỗ cúng ngày Tết không?

BHXH & Đời sống 13/01/2017 06:00
aa
Cúng gà đêm giao thừa là một nét đẹp trong văn hoá Việt Nam, Tết Nguyên đán sắp đến, mọi người lại dần dần rộn rã chuẩn bị mua đồ, tham khảo và chọn giờ đẹp để cúng. Nhưng nhiều quan điểm cho rằng vào năm Đinh Dậu không nên cúng gà vì đã là năm con gà thì không thắp hương gà nữa?!

Năm Đinh Dậu có được cúng gà hay thịt gà làm cỗ cúng ngày Tết không?

Tập tục cúng gà đêm giao thừa của người Việt Nam

Sở dĩ tục lệ này có được là do bắt nguồn từ truyền thuyết từ xa xưa. Theo thần thoại của một số dân tộc Việt Nam, khi Ngọc Hoàng mới sáng tạo ra mặt đất, thấy lạnh lẽo, ẩm thấp, bèn sai mười mặt trời suốt ngày đêm chiếu sáng để sấy khô mặt đất. Nhưng đất đã khô trắng, nứt nẻ rồi mà Ngọc Hoàng quên không thu các mặt trời lại khiến con người và cây cỏ khốn đốn vì nắng hạn.

Có một chàng dũng sĩ giương cung tên bắn liên tiếp rụng 9 mặt trời. Mặt trời cuối cùng sợ hãi quá bay tít lên cao và trốn biệt không ló ra nữa. Mặt đất lại lạnh lẽo tối tăm. Con người và loài vật rủ nhau đi gọi mặt trời.

Chẳng con nào gọi được, cuối cùng chỉ có con gà trống khoẻ mạnh cất tiếng gáy vang lừng khiến mặt trời tò mò ngó xuống rồi quên cả sợ hãi hạ thấp dần độ cao, khiến mặt đất lại sáng bừng lên.

Đêm giao thừa (trừ tịch) là đêm trời đất tối tăm nhất, người ta bảo đó là lúc mặt trời ẩn mình sâu nhất. Nhà nhà bảo nhau cúng một con gà trống với hi vọng chú gà sẽ đánh thức mặt trời, chiếu sáng cho đủ đầy ánh nắng cả năm, mang lại “mưa thuận gió hoà” của cư dân nông nghiệp.

Gà cúng trong đêm giao thừa phải là gà trống hoa, trống mới le te gáy, chưa đạp mái với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết, chưa "vướng bụi trần" thì lời thỉnh cầu mới linh nghiệm. Do vậy, con gà là biểu tượng của một nền văn hoá đi liền với tín ngưỡng tôn sùng mặt trời của nền nông nghiệp lúa nước. Lâu dần, cúng gà trống hoa thành phong tục của mọi gia đình Việt Nam vào thời điểm giao thừa.

Năm Đinh Dậu có được cúng gà hay thịt gà làm cỗ cúng ngày Tết không?
Nhiều gia đình còn lo ngại không biết, năm Đinh Dậu có nên cúng thịt gà hay không (ảnh Nguyễn Liên)

Năm Dậu có cúng gà hay thịt gà nữa không?

Hiện nay nhiều gia đình Việt Nam đã không làm nông nghiệp, câu chuyện gà gọi mặt trời không còn được nhiều người biết đến, mã văn hoá ấy bị mờ dần khiến cho người không hiểu. Thay vì cúng gà, người ta cúng bằng một khổ thịt vai hay một cái chân giò.

Thậm chí, người ta còn dùng tư duy tư biện hiện đại để suy diễn rằng năm Tỵ thì không cúng gà vì rắn vồ gà, năm Dậu cũng không cúng gà vì đã là năm gà thì không cúng gà nữa.

Theo những nhà nghiên cứu văn hóa dân gian thì đó là những lí giải tư biện so với nghi lễ xưa. Những thứ cúng thay thế như miếng thịt lợn hay chân giò chỉ có ý nghĩa vật cúng mà không mang ý nghĩa văn hoá.

Cúng gà đêm giao thừa là một nét đẹp trong văn hoá Việt Nam, những thế hệ sau cần phải gìn giữ truyền thống có từ lâu đời này, không nên vì ảnh hưởng của thời cuộc làm mai một đi một nét đẹp trong phong tục dân tộc của Việt Nam.

Năm Đinh Dậu có được cúng gà hay thịt gà làm cỗ cúng ngày Tết không?
Gà cúng trong đêm giao thừa phải là gà trốngmào đơn thẳng đứng, mỏ vàng, chân vàng và đặc biệt phải chưa đạp mái…tượng trưng với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết

Tiêu chuẩn chọn gà cúng giao thừa

Theo Tiến sĩ Trần Thị Thu Thủy (Trưởng phòng Giáo dục, Bảo tàng Dân tộc học Việt Nam), con gà trống trong phong tục Việt Nam được coi là con vật quan trọng, báo hiệu điều lành, dữ, đoán định tương lai…

Bởi vậy, gà cúng trong đêm giao thừa phải là gà trống hoa, trống mới le te gáy, không tật lỗi, lông màu đỏ hay vàng đỏ, mào đơn thẳng đứng, mỏ vàng, chân vàng và đặc biệt phải chưa đạp mái…tượng trưng với ý nghĩa khoẻ mạnh, tinh khiết. Đó chính là ước mong “mưa thuận gió hoà” của cư dân nông nghiệp.

Con gà thành một nét văn hoá đi liền với tín ngưỡng tôn sùng mặt trời của nghề nông lúa nước. Lâu dần trong phong tục Việt Nam, cúng gà trống hoa thành phong tục của mọi gia đình Việt Nam vào lúc giao thừa.

Theo ông Nguyễn Hùng Vĩ - giảng viên trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn - một nhà nghiên cứu văn hoá dân gian, từ xa xưa, trong văn hoá thờ cúng thần linh, người ta chỉ cần đặt một miếng thịt gà trong mâm cỗ cúng là đủ. Khi cuộc sống con người có điều kiện hơn như ngày nay, người ta mới cúng cả con gà.

Theo quan niệm dân gian, con gà trống hội tụ đủ 5 đức tính mẫu mực của một con người mà đặc biệt là người đàn ông cần có. Họ cúng gà trống là cầu mong con cháu sau này được hưởng những đức tính đó:

1. Văn: con gà trống có mào ở trên đỉnh đầu và hai cái mào ở dưới nhìn như mũ cánh chuồn của ông tiến sĩ ,biểu tượng cho văn.

2. Võ : cựa gà trống là vũ khí, biểu tượng cho võ.

3. Dũng : con gà trống chuồng luôn sẵn sàng đánh nhau để bảo vệ đàn của mình và sẵn sàng chí tử, biểu tượng cho dũng khí.

4. Nhân : con gà trống đầu đàn mỗi khi được cho ăn thì luôn gọi bầy của mình đến rồi mới thủng thẳng ăn cùng mà không bao giờ ăn một mình, biểu tượng cho nhân.

5. Tín : con gà trống luôn gáy đúng theo canh giờ bất kể bốn mùa, biểu tượng cho tín.

Đó là ý nghĩa của việc tại sao ngày xưa các cụ chọn gà trống để cúng chứ không bao giờ chọn gà mái.

PV Tổng hợp

Tin liên quan

Đọc thêm

Mở ra cơ hội tiếp cận chính sách an sinh bền vững cho lao động tự do Xã hội

Mở ra cơ hội tiếp cận chính sách an sinh bền vững cho lao động tự do

TTTĐ - Nghị định số 158/2025/NĐ-CP ngày 25/6/2025 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật BHXH về BHXH bắt buộc. Chính sách này tạo cơ hội giúp các chủ hộ kinh doanh được tiếp cận và thụ hưởng các chế độ an sinh xã hội bền vững như: Hưu trí, ốm đau, thai sản,… tương tự như người lao động làm việc theo hợp đồng lao động.
BHXH thành phố Hà Nội: Nỗ lực vượt khó, quyết liệt hoàn thành các chỉ tiêu BHXH & Đời sống

BHXH thành phố Hà Nội: Nỗ lực vượt khó, quyết liệt hoàn thành các chỉ tiêu

TTTĐ - Ngày 17/7, BHXH thành phố Hà Nội tổ chức Hội nghị giao ban tháng 7/2025 nhằm đánh giá kết quả công tác 6 tháng đầu năm, triển khai nhiệm vụ trọng tâm 6 tháng cuối năm. Hội nghị được truyền trực tuyến tới 24 điểm cầu của BHXH cơ sở.
Xã Thượng Phúc chăm lo cho người cao tuổi BHXH & Đời sống

Xã Thượng Phúc chăm lo cho người cao tuổi

TTTĐ - Từ ngày 10/7 đến 16/7, xã Thượng Phúc (thành phố Hà Nội) tiếp nhận hơn 400 hồ sơ trợ cấp hưu trí xã hội cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc trợ cấp bảo hiểm xã hội hàng tháng theo Luật Bảo hiểm xã hội mới trên địa bàn.
Đối thoại, tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT cho đơn vị sử dụng lao động BHXH & Đời sống

Đối thoại, tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT cho đơn vị sử dụng lao động

TTTĐ - Ngày 16/7, BHXH thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị làm việc với các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn phường Hà Đông, Dương Nội, Yên Nghĩa, Phú Lương, Kiến Hưng về việc tham gia BHXH, BHYT cho người lao động.
Thay đổi con dấu, tên gọi đối với BHXH cấp tỉnh Xã hội

Thay đổi con dấu, tên gọi đối với BHXH cấp tỉnh

TTTĐ - Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam yêu cầu BHXH các khu vực thực hiện thay đổi tên gọi thành BHXH cấp tỉnh. Đồng thời, triển khai ngay việc thực hiện thủ tục thay đổi con dấu và thông báo thay đổi tên gọi đối với BHXH cấp tỉnh.
Đã tích hợp 25 triệu thẻ BHYT và sổ sức khỏe điện tử trên VNeID Xã hội

Đã tích hợp 25 triệu thẻ BHYT và sổ sức khỏe điện tử trên VNeID

TTTĐ - Lãnh đạo Cục C06 cho biết, hiện Bộ Công an đã triển khai tích hợp 43 tiện ích trên VNeID với mục tiêu phục vụ tốt nhất cho người dân, doanh nghiệp, lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.
Thông qua Nghị quyết mức hỗ trợ đóng BHXH, BHYT cho đối tượng chính sách BHXH & Đời sống

Thông qua Nghị quyết mức hỗ trợ đóng BHXH, BHYT cho đối tượng chính sách

TTTĐ - Chiều 9/7, HĐND thành phố Hà Nội đã thông qua Nghị quyết quy định nội dung và mức hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện, bảo hiểm y tế (BHYT) cho các đối tượng chính sách xã hội trên địa bàn Thủ đô.
Lịch chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH sau sáp nhập các tỉnh, thành phố BHXH & Đời sống

Lịch chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH sau sáp nhập các tỉnh, thành phố

TTTĐ - BHXH Việt Nam đã có văn bản gửi bảo hiểm xã hội các khu vực và Tổng Công ty Bưu điện Việt Nam về việc chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH từ kỳ chi trả tháng 7/2025 và các tháng tiếp theo.
Tích cực nghiên cứu xây dựng sổ bảo hiểm xã hội điện tử Xã hội

Tích cực nghiên cứu xây dựng sổ bảo hiểm xã hội điện tử

TTTĐ - Thực hiện quy định tại Luật BHXH 2024 và Nghị định số 164/2025/NĐ-CP ngày 29/6/2025 của Chính phủ quy định về giao dịch điện tử trong lĩnh vực BHXH và Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm, sổ BHXH sẽ được cấp bằng bản điện tử, chậm nhất là ngày 1/1/2026 và có giá trị pháp lý như sổ BHXH bằng bản giấy; sổ BHXH bản giấy được cấp khi người tham gia có yêu cầu.
Đảm bảo chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH khi vận hành chính quyền hai cấp Xã hội

Đảm bảo chi trả lương hưu, trợ cấp BHXH khi vận hành chính quyền hai cấp

TTTĐ - Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam cho biết, ngành đã bố trí các phương án đảm bảo chi trả đầy đủ, kịp thời lương hưu, trợ cấp BHXH hằng tháng của người hưởng trên toàn quốc, không để bị ảnh hưởng khi chính quyền địa phương 2 cấp bắt đầu đi vào vận hành từ ngày 1/7/2025.
Xem thêm