Người dân hứng khởi dự lễ hội truyền thống đền thờ Khúc Thừa Dụ

Theo các nguồn tài liệu, Khúc Thừa Dụ quê ở trang Cúc Bồ, đất Hồng Châu (nay thuộc xã Khúc Thừa Dụ, TP Hải Phòng), là một hào trưởng, thuộc dòng “họ lớn lâu đời”, “một đại cự tộc có ảnh hưởng xã hội rất to lớn”. Ông là bậc tài trí xuất chúng, có ý chí hơn đời, “tính khoan hòa, hay thương người, được dân chúng suy tôn...”, tín phục.

Cuối thế kỷ thứ 9, nhà Đường suy yếu, phương Bắc đại loạn, Giao Châu lúc này quan quân đô hộ như rắn mất đầu. Chớp thời cơ, Khúc Thừa Dụ ngày đêm tập hợp lực lượng, tích trữ lương thực, ráo riết chuẩn bị cho việc giành quyền quyết định vận mệnh đất nước.

Năm 905 sau khi tên Tiết độ sứ Độc Cô Tổn - một quan chức nhà Đường tại đất Giao Châu bị triệu hồi về nước, Khúc Thừa Dụ lãnh đạo Nhân dân chiếm thành Tống Bình (Tức Hà Nội ngày nay). Mất thành Tống Bình, chính quyền đô hộ nhà Đường ở các địa phương cũng lần lượt tan rã. Thắng lợi to lớn này của vị Hào trưởng Khúc Thừa Dụ đã chấm dứt ách độ hộ hơn 1.000 năm của phong kiến phương Bắc. Mở ra nền Độc lập Tự chủ cho dân tộc

Năm 906 (Thiên Hựu thứ 3), vua Đường buộc phải phong cho ông chức Tĩnh Hải Tiết độ sứ, chức quan cao nhất ở ngoại biên, lại gia phong tước Đồng bình chương sự, có quyền thay triều đình quyết định mọi việc.

Khi nắm quyền lực trong tay, ông nhanh chóng cắt đặt quan lại, nắm giữ những chức vụ chủ chốt, dốc sức điều hành quản lý, ban hành nhiều chính sách tích cực và tiến bộ, xây dựng bộ máy chính quyền mới… Khúc Thừa Dụ đã tạo nên nền móng quyền tự chủ ban đầu cho đất nước.

Ngày 23/7 năm Đinh Mão (năm 907 Dương lịch), Khúc Thừa Dụ mất, con trai ông là Khúc Hạo lên thay, kế tục sự nghiệp của cha. Trong buổi đầu giành quyền tự chủ, Trung chúa Khúc Hạo đã ra sức thu dụng nhân tài, tiến hành hàng loạt cải cách toàn diện và sâu sắc.

Năm 917, Khúc Hạo mất, Khúc Thừa Mỹ kế tục sự nghiệp của ông, cha. Tướng quân Khúc Thừa Mỹ trong quá trình làm An Nam lưỡng sứ đã khéo léo thực hiện chiến lược “tử gián, sinh gián” làm nên sự kiện “Lửa cháy Phiên Ngung”…

Để tri ân người có công đầu dựng nền tự chủ cho dân tộc, địa phương đã đầu tư xây dựng ngôi đền mới thờ Khúc Thừa Dụ, đặt cạnh nơi thờ xưa, thành quần thể đình - làng, đền - nước. Công trình vừa tĩnh mịch, vừa uy nghiêm với chất liệu bền vững, vĩnh cửu gồm đá, đồng, gỗ lim...