Du lịch nông thôn tăng cường kết nối, tạo sinh kế bền vững cho cộng đồng

Sản phẩm du lịch độc đáo múa Tung tung da dá của người Cơ Tu tại khu vực miền núi phía Tây TP Đà Nẵng

Tạo sinh kế cho hơn 4.000 hộ dân

Báo cáo tổng kết kinh tế - xã hội TP Đà Nẵng tháng 12/2025 ghi nhận sự chuyển dịch tích cực trong cơ cấu ngành du lịch. Bên cạnh các sản phẩm nghỉ dưỡng biển truyền thống, thành phố hiện có hơn 60 mô hình du lịch sinh thái, cộng đồng đang vận hành hiệu quả, tập trung chủ yếu tại các vùng ven.

Giai đoạn 2021 - 2025, du lịch nông thôn Đà Nẵng đạt doanh thu trên 300 tỷ đồng, từng bước trở thành ngành kinh tế quan trọng ở khu vực nông thôn. Chương trình phát triển du lịch nông thôn thu hút trên 4.000 hộ gia đình tham gia và khoảng 4.500 lao động trực tiếp và 10.000 lao động gián tiếp năm 2025.

Theo đó, danh mục các điểm/khu/làng du lịch nông thôn trên địa bàn tỉnh Quảng Nam (cũ) có 128 điểm/khu/làng du lịch nông thôn. Trong 3 năm (2023, 2024, 2025) tỉnh Quảng Nam (cũ) cũng đã hỗ trợ từ ngân sách Trung ương và bố trí ngân sách tỉnh, để triển khai 21 mô hình du lịch nông nghiệp, với tổng kinh phí hỗ trợ 28 tỷ 425 triệu đồng, trong đó, ngân sách Trung ương 10 tỷ 425 triệu đồng và ngân sách tỉnh 18 tỷ đồng.

Nghề đan võng bằng vỏ cây ngô đồng ở Cù Lao Chàm, xã Tân Hiệp được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia năm 2024

Trên địa bàn huyện Hòa Vang cũ có 40 mô hình (điểm du lịch/homestay) được hình thành. Nhiều mô hình sau thời gian đi vào hoạt động đã thu hút đông đảo người dân, du khách trong nước và quốc tế đến tham quan, trải nghiệm các hoạt động, mang lại hiệu quả kinh tế ổn định (như Banarita Glamping Farm, An Phú Farm, Vườn Nho thung lũng Nam Yên, V-Village, Hestia Farm, Làng Mê, Yên Retreat, Homestay A Lăng Như, Hòa Bắc Ecolodge, Cu Đê House…).

Bên cạnh đó, một số sản phẩm tiêu biểu, đặc sắc như: Tour trải nghiệm văn hóa, ẩm thực, làng nghề và nông nghiệp tại cụm Túy Loan - Thái Lai, đặc biệt Vườn rau sạch Túy Loan được nhiều đoàn học sinh, sinh viên đến trải nghiệm; tour trải nghiệm văn hóa đồng bào Cơ Tu tại cụm Tà Lang - Giàn Bí; tour học tập du lịch cộng đồng dành cho nhiều đối tượng khách của cụm Nam Yên…

Theo thống kê trên địa bàn TP Đà Nẵng hiện có hơn 150 tài nguyên du lịch sinh thái, cộng đồng, nông nghiệp nông thôn, là cơ sở quan trọng hình thành và phát triển các sản phẩm du lịch sinh thái cộng đồng, nông nghiệp nông thôn. Việc sắp xếp lại các đơn vị hành chính giúp TP Đà Nẵng quy hoạch bài bản 60 mô hình du lịch nông nghiệp, đưa thành phố trở thành điểm sáng mới về kinh tế xanh.

Làng rau Trà Quế (Hội An) là điểm đến hấp dẫn, thu hút hàng trăm du khách quốc tế mỗi ngày đến trải nghiệm làm nông dân (Ảnh: Đ.Minh)

Chương trình phát triển du lịch nông thôn thu hút trên 4.000 hộ gia đình tham gia (Ảnh: Đ.Minh)

Nhiều sản phẩm du lịch mang đặc trưng văn hóa sinh thái nông nghiệp độc đáo, chất lượng đã được khai thác một cách bài bản, có định hướng, đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm của du khách và được đón nhận nồng nhiệt, được các tổ chức du lịch uy tín trên thế giới vinh danh, công nhận.

Cụ thể, làng rau Trà Quế được Tổ chức Du lịch Liên Hợp quốc công nhận là Làng du lịch tốt nhất năm 2024, Làng Toom Sara và HTX Làng du lịch dựa vào cộng đồng Cơ Tu - Nam Giang đã đạt giải thưởng Du lịch cộng đồng ASEAN năm 2025, Làng Cẩm Thanh được Tạp chí Forbes (Hoa Kỳ) vinh danh là một trong 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới năm 2025; Làng gốm Thanh Hà nhận giải thưởng du lịch Việt Nam 2025 hạng mục điểm du lịch cộng đồng tốt nhất…

Cùng với đó, nhiều điểm du lịch được công nhận làng du lịch cộng đồng theo tiêu chuẩn OCOP như: Làng chài Tân Thành Hội An; mô hình du lịch Banarita Glamping Farm; An Phú Farm (OCOP 4 sao); làng nghệ thuật cộng đồng Tam Thanh (OCOP 3 sao).

Đại diện Hợp tác xã Rau hữu cơ và du lịch Thanh Đông (phường Hội An Đông) thông tin, đơn vị có 11 hộ thành viên, trong đó có 10 hộ sản xuất và 1 thành viên chịu trách nhiệm quảng bá, tiêu thụ sản phẩm, thu hút du khách. Năm 2025, lượng khách quốc tế đến tham quan làng rau hữu cơ đạt trên 1.000 lượt người.

Mỗi du khách đến tham quan vườn, doanh nghiệp lữ hành trả cho chủ vườn 70.000 đồng. Trung bình mỗi tháng, các hộ thành viên có thu nhập 6 triệu đồng/hộ từ hoạt động trải nghiệm quy trình sản xuất và từ 2-3 triệu đồng/hộ đối với các dịch vụ du lịch khác. Du khách đến tham quan được trải nghiệm quy trình từ khâu làm đất đến chăm sóc và thu hoạch sản phẩm.

Người dân địa phương là những “đại sứ du lịch xanh”

Tại hội nghị tổng kết Chương trình phát triển du lịch nông thôn trong xây dựng nông thôn mới Đà Nẵng giai đoạn 2021 - 2025, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng Văn Bá Sơn cho biết, sau sáp nhập, Đà Nẵng mới có không gian phát triển rộng lớn với hệ sinh thái rừng núi, sông suối và kho tàng văn hóa đặc sắc của đồng bào các dân tộc thiểu số ở khu vực phía Tây.

Đồng thời, giải quyết việc làm cho người lao động và cải thiện đời sống của Nhân dân, phát triển du lịch khu vực nông thôn cũng góp phần bảo tồn, phát huy, lan toả các giá trị văn hoá, thiên nhiên đặc sắc và bảo vệ môi trường tại các vùng quê phát triển du lịch.

Các làng du lịch cộng đồng như Bhơ Hôồng đã hình thành và phát triển thu hút du khách gần xa

Trước đó, rào cản lớn với du lịch nông thôn là sự manh mún trong quản lý đất đai và ranh giới hành chính chia cắt tài nguyên. Nhiều khu vực có tiềm năng phát triển du lịch sinh thái bị xé lẻ, thuộc sự quản lý của các đơn vị hành chính khác nhau, khiến việc quy hoạch các vùng du lịch tập trung gặp khó khăn.

Theo ông Sơn, định hướng của Đà Nẵng là phát triển du lịch không bằng mọi giá, mà lấy bảo tồn thiên nhiên, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao sinh kế cho người dân làm nền tảng. Du lịch miền núi sẽ gắn chặt với chiến lược du lịch xanh Đà Nẵng, kế thừa các tiêu chí và mô hình đã được thực hành hiệu quả trong thời gian qua, chú trọng đào tạo người dân địa phương trở thành những “đại sứ du lịch xanh”.

Nhờ không gian quy hoạch mới, các mô hình farmstay (trang trại nghỉ dưỡng) và glamping (cắm trại tiện nghi) tại đây được đầu tư bài bản với diện tích lớn, tích hợp đa trải nghiệm từ nông nghiệp công nghệ cao đến văn hóa bản địa. Sự liền mạch về địa lý cũng giúp hình thành các tour tuyến kết nối liên xã, liên vùng, giữ chân du khách lưu trú dài ngày hơn thay vì chỉ đi về trong ngày như trước.

Làng rau Trà Quế không chỉ là địa chỉ du lịch xanh nổi tiếng mà còn là điểm trải nghiệm nghề trồng rau rất được du khách nước ngoài yêu thích (Ảnh: Đ.Minh)

Tuy nhiên, phía sau những kết quả đạt được vẫn còn không ít khoảng trống về hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp cần được nhanh chóng tháo gỡ.

Bà Đỗ Thị Huyền Trâm, Giám đốc HTX Nông nghiệp sinh thái và Du lịch cộng đồng Hòa Bắc cho rằng, du lịch nông nghiệp, nông thôn không thể chỉ được nhìn như một sản phẩm du lịch, mà cần được hiểu là một không gian sống. Du lịch cộng đồng không phải là đưa người dân vào làm du lịch, mà là đưa du lịch vào cộng đồng, sự phát triển của người dân.

Cần có cơ chế hỗ trợ riêng cho loại hình du lịch học tập cộng đồng và xem cộng đồng địa phương là đối tác phát triển, không chỉ là đối tượng thụ hưởng. Cần nâng cao năng lực học tập của người dân là một trụ cột của du lịch nông nghiệp, nông thôn.

Thời gian tới cơ quan quản lý cần hình thành một bộ nhận diện thương hiệu riêng cho du lịch nông nghiệp, nông thôn của địa phương để chuyển tải được thông điệp về một chuyến đi đúng nghĩa giờ đây phải xanh trong ý thức, chậm trong nhịp sống và sâu trong tâm hồn.

Đoàn Minh