Phát huy dân chủ, tăng cường giám sát, phản biện xã hội

Sáng 15/10, Đại hội đại biểu Đảng bộ TP Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 diễn ra phiên bế mạc. Đồng chí Trương Thị Bích Hạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh đã trình bày tham luận “Phát huy dân chủ, tăng cường thực hiện dân chủ cơ sở, giám sát, phản biện xã hội của MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân trong xây dựng chính quyền TP Hồ Chí Minh gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân”.

Quang cảnh phiên bế mạc sáng 15/10

Theo đồng chí Trương Thị Bích Hạnh, trong nhiệm kỳ qua, dưới sự lãnh đạo của Thành ủy, sự phối hợp chặt chẽ và đồng bộ của chính quyền, MTTQ Việt Nam đã giữ vai trò nòng cốt trong việc phát huy dân chủ, thực hiện giám sát, phản biện xã hội trên cơ sở bám sát thực tiễn yêu cầu, nhiệm vụ của thành phố, góp phần quan trọng tăng cường đồng thuận xã hội, tham gia xây dựng đảng, chính quyền, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân, tạo động lực thúc đẩy các chỉ số phát triển, tăng trưởng, cải thiện chất lượng cuộc sống Nhân dân.

Bên cạnh đó, các cấp uỷ đảng, chính quyền đã nhận thức đầy đủ, rõ ràng hơn, chú trọng tới vai trò giám sát, phản biện xã hội, xây dựng Đảng, chính quyền của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội; quan tâm xây dựng và ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn, phối hợp tại địa phương, đặc biệt là quan tâm xây dựng cơ chế, điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội.

Qua đó, MTTQ, các tổ chức chính trị - xã hội thực hiện rõ nét chức năng đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, hội viên và Nhân dân.

Ngoài ra, công tác phối hợp giữa MTTQ Việt Nam, các tổ chức chính trị xã hội với HĐND, UBND và các cơ quan liên quan trong hoạt động giám sát, phản biện ngày càng chặt chẽ, đồng bộ, hiệu quả hơn về việc xác định nội dung, đối tượng, quy trình thực hiện; các đề xuất, kiến nghị trong giám sát, phản biện cụ thể, rõ ràng, có căn cứ khoa học và thực tiễn được các cơ quan, đơn vị tiếp thu, kịp thời phản hồi, giải quyết; giúp việc hoạch định, thực thi các chính sách, pháp luật có hiệu quả hơn, góp phần quan trọng trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, ổn định tình hình Nhân dân, thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Đồng chí Trương Thị Bích Hạnh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh trình bày tham luận

Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh: Trong 5 năm qua, hệ thống Mặt trận các cấp thành phố chủ trì trên 10.000 cuộc giám sát, phản biện xã hội, hội nghị Nhân dân, góp ý 1.506 văn bản quy phạm pháp luật, ghi nhận hàng ngàn ý kiến về quy hoạch, môi trường, an sinh, đô thị và đời sống dân sinh. Ban Thanh tra Nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng tổ chức hơn 3.000 cuộc giám sát, kiến nghị hàng trăm nội dung, nhiều kiến nghị đã được chính quyền tiếp thu, xử lý.

Những kết quả này thể hiện rõ vai trò chủ thể của Nhân dân trong quản lý, giám sát xã hội, đồng thời là minh chứng sinh động cho nền dân chủ xã hội chủ nghĩa. Mọi chủ trương, chính sách của thành phố đều hướng đến mục tiêu dân sinh “người dân được tham gia, được giám sát, và được thụ hưởng thành quả phát triển”.

Song song đó, việc phát huy dân chủ ở cơ sở đã góp phần nâng cao nhận thức của người dân về quyền và nghĩa vụ công dân, mở rộng không gian dân chủ trực tiếp, tăng tính minh bạch và hiệu quả quản lý của chính quyền. Nhân dân được tham gia, góp ý, giám sát và đồng hành trong xây dựng, thực hiện các chủ trương, chính sách, qua đó củng cố khối đoàn kết toàn dân, tăng cường gắn bó giữa chính quyền với Nhân dân, góp phần xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh và xã hội dân chủ, văn minh.

Các đại biểu dự đại hội (Ảnh: Việt Dũng)

Để tiếp tục phát huy vai trò của Mặt trận trong phát huy dân chủ và tham gia xây dựng Đảng, chính quyền, MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh và các tổ chức chính trị xã hội đề xuất: Mọi chủ trương, chính sách được hoạch định trên cơ sở lấy Nhân dân làm trung tâm, lấy phục vụ Nhân dân làm mục tiêu, và lấy sự hài lòng, niềm tin của Nhân dân làm thước đo hiệu quả.

Đồng thời, cần đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội; bám sát chức năng, nhiệm vụ và thực tiễn đời sống Nhân dân, tránh hành chính, hình thức; lấy nhu cầu và nguyện vọng chính đáng của Nhân dân làm xuất phát điểm; đẩy mạnh chuyển đổi số, mở rộng kênh tương tác, góp ý trực tuyến.

Bên cạnh đó, cần nâng cao chất lượng giám sát, phản biện xã hội, tập trung vào các lĩnh vực liên quan đến đời sống người dân, mục tiêu, chiến lược phát triển thành phố; đảm bảo phản biện có cơ sở khoa học, bằng chứng thực tiễn, có cơ chế phản hồi bắt buộc.

Chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội có bản lĩnh chính trị, đạo đức trong sáng, năng lực thực tiễn, kỹ năng dân vận, tư duy đổi mới sáng tạo, khát vọng cống hiến, gần gũi, sâu sát Nhân dân.

Đặc biệt, cần tăng cường cơ chế phối hợp giữa Đảng, chính quyền và Mặt trận, bảo đảm các quyết sách có sự tham gia của Mặt trận từ khâu chuẩn bị; chính quyền coi phản biện của Mặt trận là tiêu chí đánh giá hiệu quả lãnh đạo, tạo cơ chế phản hồi bắt buộc và cung cấp nguồn lực triển khai.

Đại diện Ủy ban MTTQ Việt Nam TP Hồ Chí Minh khẳng định, hệ thống Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội quyết tâm tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội, góp phần xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền trong sạch, vững mạnh; xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc vững bền; để mọi quyết sách đều vì Nhân dân, do Nhân dân và phục vụ Nhân dân, hướng tới mục tiêu xây dựng thành phố trở thành đô thị thông minh, hiện đại, nghĩa tình, tiên phong cùng cả nước vươn xa trong kỷ nguyên phát triển giàu mạnh, thịnh vượng của dân tộc.

Trọng Vũ