Quản lý chất lượng giáo dục vươn tầm quốc tế

Năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) kỷ niệm 80 năm truyền thống ngành Giáo dục với rất nhiều thành tích đáng ghi nhận. Trong lĩnh vực quản lý chất lượng, Cục Quản lý chất lượng đã tham mưu cho Bộ trưởng và ngành tổ chức thành công nhiều nhiệm vụ trọng tâm. Đáng chú ý, kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông (THPT) năm 2025 - kỳ thi đầu tiên theo Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đã được tổ chức chuyên nghiệp, an toàn, nghiêm túc, khách quan.

Học sinh Việt Nam đạt được nhiều thành tích cao trong các kỳ thi Olympic quốc tế. Trong ảnh: Lãnh đạo Sở GD&ĐT Hà Nội tuyên dương học sinh đoạt Huy chương Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế năm 2025

Chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục được khẳng định qua các Kì thi quốc gia, quốc tế, khu vực. Việt Nam đã cam kết và tiếp tục tham gia nhiều chương trình đánh giá diện rộng của các tổ chức quốc tế uy tín như OECD, SEAMEO và luôn đạt thứ hạng cao. Về xếp hạng đại học, dù tham gia ở mức tự nguyện, gần 20 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam đã được xếp hạng tại các bảng xếp hạng quốc tế uy tín.

Với vai trò Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) trực tiếp tham mưu và triển khai thực hiện những nhiệm vụ do Bộ trưởng giao và kết quả đã đạt được những thành tích được ngành giáo dục và cả xã hội ghi nhận, Cục trưởng, GS.TS Huỳnh Văn Chương đã có những chia sẻ về những vấn đề này.

Giáo dục mũi nhọn tiếp tục khẳng định vị thế quốc tế

Năm 2025, Việt Nam có 7 đoàn học sinh tham dự các Olympic khu vực và quốc tế với 37/37 lượt thí sinh tham dự đều đoạt huy chương, gồm 13 huy chương Vàng, 16 huy chương Bạc và 08 huy chương Đồng. Tất cả các đội tuyển đều nằm trong Top 10 quốc gia dẫn đầu tính theo số lượng Huy chương Vàng; đội tuyển nào tham dự cũng đoạt Huy chương Vàng. So với năm 2024 (12 Huy chương Vàng, 15 Huy chương Bạc, 10 Huy chương Đồng và 01 Bằng khen), thành tích năm 2025 tăng 01 Huy chương Vàng.

Cục trưởng Cục Quản lý chất lượng Huỳnh Văn Chương chia sẻ: Cục trân trọng sự nỗ lực của học sinh, thầy cô giáo, đồng thời khẳng định sẽ tiếp tục tham mưu, triển khai, đồng hành để tạo sân chơi khoa học mũi nhọn bổ ích, công bằng cho tất cả học sinh có đam mê khoa học được phát huy năng lực, sở trường.

Trong thời gian tới, việc thi chọn học sinh giỏi sẽ được điều chỉnh theo hướng tạo cơ hội cho nhiều học sinh tham gia, không kể trường chuyên hay không chuyên; nội dung thi bám sát Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.

Kết quả PISA và đánh giá diện rộng - bước tiến hội nhập

Thời gian qua, Cục Quản lý chất lượng là đơn vị đầu mối tham mưu và chủ trì tổ chức cho học sinh trên toàn quốc tham gia nhiều chương trình đánh giá diện rộng do các tổ chức quốc tế uy tín như OECD, SEAMEO thực hiện, theo đúng cam kết hội nhập của Chính phủ và Bộ GD&ĐT. Kết quả đạt được trong những chương trình này đều ở mức khá cao, góp phần khẳng định chất lượng giáo dục của Việt Nam.

Kết quả PISA 2022 là một minh chứng tiêu biểu. Đây được xem là một trong những điểm sáng của Việt Nam trong mắt cộng đồng quốc tế, thể hiện hiệu quả giáo dục vượt trội so với nguồn lực đầu tư.

Bên cạnh PISA, ở cấp tiểu học, Việt Nam lần đầu tham gia SEA-PLM năm 2019 và xuất sắc dẫn đầu cả 3 lĩnh vực: Đọc hiểu, Viết và Toán trong số 6 quốc gia ASEAN tham gia. Năm 2024, Việt Nam tiếp tục tham dự và kết quả sơ bộ cho thấy vẫn duy trì vị thế dẫn đầu ở cả 3 lĩnh vực, kết quả chính thức sẽ được công bố trong thời gian tới.

Song song đó, Việt Nam cũng đang triển khai chương trình đánh giá diện rộng đối với học sinh lớp 5, lớp 9, lớp 11 về Dạy và Học (TALIS) do OECD tổ chức. Cục Quản lý chất lượng xác định rõ trách nhiệm là cơ quan đầu mối do Bộ trưởng giao, phải tiếp tục đẩy mạnh công tác tập huấn để giáo viên nắm vững và áp dụng phương pháp đánh giá theo chuẩn khu vực và quốc tế; hướng dẫn học sinh thực hành các dạng bài tập đánh giá năng lực nhằm khơi gợi trí thông minh và phát huy tối đa khả năng sáng tạo.

Việc triển khai các chương trình đánh giá diện rộng mang lại nguồn thông tin quan trọng về hoạt động dạy - học và các điều kiện liên quan của giáo dục phổ thông, từ đó đưa ra các khuyến nghị chính sách về giảng dạy, kiểm tra, đánh giá, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, hướng đến phát triển năng lực học sinh.

Đặc biệt, kết quả đánh giá diện rộng cho thấy Việt Nam đang tiến nhanh tới việc hoàn thành cam kết Mục tiêu phát triển bền vững số 4 - SDG4: “Đảm bảo nền giáo dục chất lượng, công bằng, toàn diện và thúc đẩy cơ hội học tập suốt đời cho tất cả mọi người”, đồng thời đóng góp dữ liệu quan trọng cho chương trình đánh giá năng lực học sinh quốc gia và quốc tế.

Giáo dục đại học - nâng cao chất lượng, hội nhập quốc tế

Từ những “gương mặt” đầu tiên năm 2018 là Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, đến nay, đã có gần 20 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được xếp hạng tại các bảng xếp hạng uy tín quốc tế như QS World Rankings và THE (Times Higher Education) World University Rankings.

Cụ thể, 9 cơ sở đã được xếp hạng theo bảng THE, trong đó Đại học Kinh tế TP Hồ Chí Minh lần đầu tham dự đã đạt thứ hạng cao (Top 501 - 600) thế giới năm 2025. Trong bảng QS, 9 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được xếp hạng ở 25 ngành học, với 3 cơ sở có ngành học nằm trong Top 100 thế giới: Kỹ thuật dầu khí (Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh), Khách sạn (Đại học Duy Tân) và Nghệ thuật trình diễn (Trường Đại học Văn Lang).

17 cơ sở giáo dục đại học Việt Nam được xếp hạng QS World Rankings, trong đó có các trường thuộc Top 200 thế giới như Đại học Duy Tân, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh, Trường Đại học Tôn Đức Thắng, Trường Đại học Nguyễn Tất Thành.

Bộ GD&ĐT coi nâng cao chất lượng giáo dục đại học một cách thực chất là ưu tiên hàng đầu, với phương châm “học thật, thi thật, chất lượng thật”. Việc tham gia xếp hạng quốc tế là cần thiết nhưng hoàn toàn tự nguyện; thông tin cung cấp để xếp hạng phải chính xác, đầy đủ, kịp thời và phù hợp với kết quả kiểm định chất lượng.

Cùng với Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, Nghị quyết 71-NQ/TW về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng với nỗ lực tự cải tiến của các cơ sở giáo dục đại học dưới sự hỗ trợ, kiến tạo và tạo điều kiện của ngành, của Bộ GD&ĐT, việc nâng cao chất lượng một cách bền vững và cải thiện thứ hạng của các trường đại học Việt Nam trên các bảng xếp hạng quốc tế sẽ trở thành hiện thực trong tương lai không xa mà Nghị quyết 71-NQ/TW đã đề ra.

Ngọc Minh