Sức trẻ Bách khoa Hà Nội đưa công nghệ về vùng cao

Gieo mầm tri thức số

Ngay khi đặt chân đến Dân Tiến, lớp "Bình dân học vụ số" dành cho học sinh là một trong những hoạt động trọng tâm được cả Đội Sinh viên tình nguyện Ngành Điện - Trường Điện - Điện tử - Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện. Tuy nhiên thành viên trong đội phải đối diện với nhiều khó khăn do thiếu cơ sở vật chất. Thành viên trong đội phải dùng laptop cá nhân và phát wifi 4G, thậm chí, buổi học đầu tiên chỉ có lác đác vài em tham gia.

Với tinh thần kiên trì, cả đội đã dành trọn một ngày để đi từng nhà, vận động và giải thích cho phụ huynh về tầm quan trọng của công nghệ. Nhờ đó, buổi học thứ hai đã có gần 40 em nhỏ đến lớp, cùng với sự tham gia của nhiều phụ huynh. Tuy nhiên, thách thức chưa dừng lại ở đó...

"Khi nghe giảng các khái niệm về chuyển đổi số, về AI, các em ngáp ngủ. Buổi học bị "cháy" giáo án, vì không thể truyền đạt kiến thức theo những gì đã chuẩn bị”, Lê Thanh Quang, sinh viên năm 2 ngành Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa kể.

Các bạn sinh viên tình nguyện dạy các em nhỏ về AI tại lớp “Bình dân học vụ số” ở nhà văn hoá xóm Nà Canh, xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên

Từ thực tế đó, cả đội đã họp lại và quyết định thay đổi giáo án. Thay vì lý thuyết khô khan, các bạn đã sử dụng hình ảnh quen thuộc như Doraemon để ví von AI là "bạn robot thông minh", tổ chức các trò chơi STEM sáng tạo như làm tên lửa nước, và hướng dẫn các em sử dụng ChatGPT để giải đáp thắc mắc. Cùng với các trò chơi dân gian và phần quà hấp dẫn, lớp học nhanh chóng trở nên sôi nổi, rộn ràng tiếng cười.

Sự thay đổi này đã mang lại hiệu quả bất ngờ. Sau những buổi học, nhiều em nhỏ đã hào hứng viết ra ước mơ trở thành lập trình viên, kỹ sư AI. Một em học sinh thổ lộ: "Không ngờ dùng máy tính lại thú vị vậy!". Điều này chính là động lực lớn nhất cho các tình nguyện viên, chứng tỏ họ đã thành công trong việc truyền cảm hứng, sự tò mò và yêu thích khám phá cho những đứa trẻ vùng sâu vùng xa.

Bên cạnh lớp “Bình dân học vụ số”, một nhiệm vụ quan trọng khác được các thành viên trong đội chung tay thực hiện là hỗ trợ chính quyền địa phương triển khai dịch vụ công trực tuyến. Đội tình nguyện đã bố trí các nhóm túc trực tại UBND xã Dân Tiến và trụ sở Công an xã, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công, kịp thời giải đáp những vướng mắc.

Lớp "Bình dân học vụ số" mang đến những trải nghiệm thú vị cho các em nhỏ

Bạn Nguyễn Hưng Phát, sinh viên ngành Kỹ thuật điều khiển và Tự động hóa, cho biết khó khăn lớn nhất không phải ở thao tác kỹ thuật mà ở việc tiếp cận người dân. Phần lớn là người cao tuổi hoặc đồng bào dân tộc thiểu số, họ còn e ngại, sợ sai khi tiếp xúc với công nghệ. Tuy nhiên, bằng sự kiên nhẫn và tận tình, các bạn đã từng bước giúp người dân vượt qua rào cản tâm lý.

Phát chia sẻ một kỷ niệm đáng nhớ: "Có bác lớn tuổi nổi nóng vì đến lần thứ ba vẫn thiếu giấy tờ cần thiết. Chúng mình phải ngồi lại, kiểm tra từng bước, giải thích cho bác hiểu rồi xin số điện thoại gọi nhờ con cháu bác mang giấy tờ bổ sung. Khi bác hoàn thành được hồ sơ, bác xin lỗi và cảm ơn chúng tôi. Những lúc như vậy, mọi mệt mỏi đều tan biến”.

Thắp sáng đường quê

Theo Đội trưởng Đội Sinh viên tình nguyện Ngành Điện - Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội Dương Doãn Sơn, nhiều người dân, nhất là người già chưa tiếp xúc với công nghệ nên cả đội phải thật kiên trì.

Các thành viên trong đội hỗ trợ người dân xã Dân Tiến tại điểm phục vụ hành chính công

“Các thành viên luôn tập trung quan sát, khi thấy bất cứ người dân nào gặp khó khăn, lúng túng, ngay lập tức sinh viên tình nguyện có mặt, kiên nhẫn giải thích, tuyên truyền, hỗ trợ. Những thủ tục chỉ cần làm một lần như điền thông tin, giấy tờ chúng mình hoàn thiện hết giúp người dân. Những thủ tục cần thực hiện nhiều lần về sau chúng mình đã hướng dẫn rất kỹ càng kèm theo thực hành. Điều này góp phần đảm bảo không còn người “cầm tay, chỉ việc” người dân vẫn có thể thành thạo kỹ năng số”, Sơn cho biết.

Lớp học “Bình dân học vụ số” hay hỗ trợ chính quyền địa phương hai cấp chỉ là 2 trong rất nhiều hoạt động ý nghĩa của các chiến sĩ thuộc Đội sinh viên tình nguyện ngành Điện, Trường Điện-Điện tử, ĐH Bách khoa Hà Nội triển khai tại xã Dân Tiến, tỉnh Thái Nguyên.

Đội trưởng Đội Sinh viên tình nguyện Ngành Điện - Trường Điện-Điện tử, Đại học Bách khoa Hà Nội Dương Doãn Sơn cho biết, 88 tình nguyện viên tham gia chiến dịch đều tràn đầy nhiệt huyết và am hiểu công nghệ. Địa điểm được chọn đóng quân là xóm Mìn, xã Dân Tiến - một trong những xã khó khăn, xa nhất của tỉnh Thái Nguyên, với khoảng 70% đồng bào dân tộc thiểu số.

Các bạn trẻ thực hiện công trình "Thắp sáng đường quê"

Trong chuyến đi tiền trạm, đội trưởng Dương Doãn Sơn nhận thấy xóm Mìn tuy là trung tâm xã, nhưng ngay sau lưng lại là một thung lũng lớn, ngăn cách với hai xóm Xúc Tác và Nà Canh. Con đường huyết mạch nối hai xóm này với trung tâm xã không có điện, không có sóng điện thoại và trở nên trơn trượt, nguy hiểm mỗi khi trời mưa.

"Đây là con đường bà con phải đi hàng ngày để làm thủ tục hành chính, đưa con đến trường hay ra chợ. Vậy mà nhiều năm qua, người dân vẫn phải lần mò trong bóng tối," Sơn trăn trở.

Trước thực tế đó, các kỹ sư tương lai của Trường Điện - Điện tử đã bắt tay thực hiện công trình "Thắp sáng đường quê" dài 2,5km, lắp đặt 50 bóng đèn năng lượng mặt trời. Dù gặp nhiều khó khăn trong việc vận chuyển vật liệu qua địa hình hiểm trở, công trình đã hoàn thành đúng tiến độ, mang lại ánh sáng cho con đường từng chìm trong bóng tối.

Sự tận tâm và nhiệt huyết của các sinh viên Bách khoa Hà Nội trong chiến dịch Mùa hè xanh 2025 đã không chỉ tạo nên những thay đổi nhỏ nhưng bền bỉ trong công cuộc chuyển đổi số tại địa phương, mà còn thắp lên niềm tin và hy vọng về một tương lai tươi sáng hơn cho những vùng quê còn nhiều khó khăn.

Nguyễn Dũng