Thanh niên biến công nghệ thành cầu nối giữa truyền thống và hiện đại

Giữ hồn dân tộc bằng ngôn ngữ công nghệ

“Đi thăm di tích bây giờ dễ lắm, chỉ cần giơ điện thoại lên quét mã QR là có cả kho thông tin hiện ra, vừa trực quan, vừa sinh động, lại không phải lo nhớ sai sự kiện lịch sử”, chị Thu Hằng, một người dân xã Bình Minh (Hà Nội) hào hứng chia sẻ sau khi cùng con trai trải nghiệm tính năng mới tại Nhà lưu niệm Bác Hồ (Bích Hoà, xã Bình Minh).

Đó chính là kết quả của công trình “Gắn mã QR địa chỉ đỏ” Đoàn Thanh niên xã Bình Minh (Hà Nội) triển khai tại Nhà lưu niệm Bác Hồ và Đền Nội Bình Đà. Sự kết hợp giữa truyền thống và công nghệ này không chỉ giúp lịch sử đến gần hơn với giới trẻ mà còn góp phần lan tỏa niềm tự hào quê hương theo một cách rất “gen Z”.

Theo sử sách ghi lại, năm 1959, trong một chuyến công tác đặc biệt, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã về thăm và nói chuyện với Hội nghị Tỉnh ủy Hà Đông mở rộng. Sau đó, Người còn ghé thăm đồng bào công giáo và xã viên hợp tác xã số 1, thôn Thạch Bích, xã Bích Hòa (nay là xã Bình Minh, Hà Nội). Để tưởng nhớ dấu mốc lịch sử ấy, Nhà lưu niệm Bác Hồ đã được xây dựng ngay tại nơi Bác từng đứng nói chuyện với Nhân dân. Nơi đây trở thành điểm đến thiêng liêng, lưu giữ hình ảnh và thành tích của Đảng bộ, Nhân dân xã qua nhiều năm.

Đền Nội Bình Đà thuộc xã Bình Minh, Hà Nội

Cũng trên mảnh đất Bình Minh, Đình (Đền) Nội Bình Đà – thờ Đức Quốc Tổ Lạc Long Quân từ lâu đã nổi tiếng là một trong những di sản đặc sắc của dân tộc. Với diện tích rộng tới 30.000m², công trình có kiến trúc cổ truyền, lưu giữ nhiều cổ vật quý hiếm như bức phù điêu chạm khắc tinh xảo gần cả nghìn năm tuổi. Từ năm 1985, nơi đây đã được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Không chỉ là điểm tựa tinh thần, hai di tích còn được kỳ vọng trở thành điểm du lịch văn hóa - tâm linh trọng điểm của Thủ đô trong tương lai gần. Để hiện thực hóa điều đó, tuổi trẻ Bình Minh đã có cách tiếp cận rất hiện đại: số hóa di tích bằng mã QR.

“Ngày trước, đi thăm di tích chủ yếu nghe thuyết minh hoặc đọc bảng giới thiệu. Tuy nhiên, giờ chỉ cần điện thoại thông minh là có thể xem video, hình ảnh, thông tin chi tiết ngay lập tức, cảm giác rất mới lạ và hấp dẫn”, bạn Nguyễn Thị Vân, đoàn viên xã Bình Minh, chia sẻ.

Các bạn trẻ tận tình hỗ trợ người dân cài đặt và sử dụng các ứng dụng

Chỉ bằng một thao tác quét mã QR, khách tham quan có thể truy cập kho dữ liệu trực tuyến về lịch sử, kiến trúc, hiện vật… của Nhà lưu niệm Bác Hồ và Đền Nội Bình Đà. Thay vì những dòng chữ khô khan, giờ đây thông tin được trình bày bằng hình ảnh, clip và mô tả ngắn gọn, dễ nhớ, đúng “style” của giới trẻ thời công nghệ 4.0.

"Trợ lý số" cộng đồng

Chị Nguyễn Lan Anh, Bí thư Đoàn xã Bình Minh cho biết: “Với việc số hóa hai địa chỉ đỏ, chúng tôi mong muốn lịch sử không còn xa cách mà trở thành một phần trong đời sống hàng ngày của người trẻ. Bất cứ ai, bất cứ lúc nào, chỉ cần có điện thoại là có thể tìm hiểu về di tích quê hương mình”.

Đằng sau những mã QR nhỏ bé ấy là sự chuẩn bị kỹ lưỡng của tuổi trẻ xã Bình Minh. Đoàn viên đã trực tiếp khảo sát, biên soạn, chuẩn hóa nội dung để đảm bảo tính chính xác lịch sử. Cùng với đó là việc thiết kế giao diện thân thiện, dễ dùng, phù hợp với nhiều đối tượng từ học sinh, sinh viên đến khách du lịch.

Thanh niên xã Bình Minh hỗ trợ người dân chuyển đổi số

Quan trọng hơn, công trình này cho thấy vai trò tiên phong của thanh niên trong chuyển đổi số cộng đồng. Không chỉ số hóa di tích, tuổi trẻ xã Bình Minh còn trở thành “trợ lý số” cộng đồng.

Thực hiện Chiến dịch "45 ngày đêm ra quân hỗ trợ hoạt động chuyển đổi số" do UBND xã phát động, Đoàn xã Bình Minh đã cử đoàn viên, thanh niên thay nhau trực tại Điểm phục vụ hành chính công của xã. Các bạn trẻ nhiệt tình hỗ trợ người dân trong việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến, sử dụng VNeID, kê khai và nộp hồ sơ. Đặc biệt, các bạn trẻ ưu tiên giúp đỡ những người cao tuổi, người khuyết tật và những người gặp khó khăn trong việc tiếp cận công nghệ.

Bạn Nguyễn Huy Dũng đoàn viên xã kể: “Có những bác lớn tuổi không quen dùng điện thoại thông minh, chúng em phải kiên nhẫn hướng dẫn từng bước để đăng ký tài khoản VNeID, nộp hồ sơ trực tuyến. Nhiều lúc thấy bác cười, gật gù vì làm được, tụi em vui lắm. Đó là động lực để chúng em tiếp tục đồng hành cùng bà con”.

Hình ảnh những bạn trẻ áo xanh ngồi kèm từng cụ già, người khuyết tật để cài đặt ứng dụng, hay giúp người dân quét mã tra cứu thông tin, đã trở thành minh chứng rõ nét cho tinh thần “đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên”.

Với sự hỗ trợ nhiệt tình, các bạn trẻ trở thành "trợ lý số" của người dân

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang là xu thế tất yếu, tuổi trẻ Bình Minh đã cho thấy họ không đứng ngoài cuộc. Những mã QR gọn gàng đặt bên cạnh di tích chính là cầu nối giữa giá trị truyền thống và công nghệ hiện đại.

Điều đáng trân trọng là thay vì chỉ dừng lại ở khẩu hiệu, đoàn viên, thanh niên đã biến khát vọng thành hành động cụ thể. Hành động ấy mang đậm tinh thần trẻ trung, gần gũi, hợp trend: học lịch sử qua QR, chia sẻ check-in di tích trên mạng xã hội và cùng lan tỏa niềm tự hào dân tộc.

Từ Nhà lưu niệm Bác Hồ đến Đền Nội Bình Đà, từ mã QR trên điện thoại đến nụ cười hài lòng của bà con, công trình của Đoàn xã Bình Minh đã chứng minh rằng: khi truyền thống bắt tay công nghệ, lịch sử sẽ không chỉ được gìn giữ mà còn được “sống lại” mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Trong từng thao tác quét mã, từng lần hỗ trợ người dân ở điểm hành chính công, tuổi trẻ Bình Minh đang viết tiếp câu chuyện về một thế hệ thanh niên bản lĩnh, trí tuệ, khát vọng, biết trân trọng quá khứ và tự tin làm chủ tương lai.

Nguyễn Dũng