Thúc đẩy làng nghề Lệ Mật thành điểm đến du lịch đặc sắc

Bảo tồn truyền thống ngàn năm, khơi dậy giá trị văn hóa ẩm thực

Từ một làng rắn với nguy cơ mai một do quy định bảo vệ động vật hoang dã và áp lực đô thị hóa, Lệ Mật đã chuyển mình thành làng du lịch - ẩm thực.

Năm 2016, UBND thành phố Hà Nội đã phê duyệt Đề án “Phát triển làng nghề Lệ Mật giai đoạn 2016 - 2020”, tạo cơ chế giám sát nghề nuôi rắn, đồng thời hướng dẫn bà con tối ưu hóa quy trình chăn nuôi kết hợp bảo tồn sinh học.

Hội làng nghề rắn Lệ Mật, phường Việt Hưng (Hà Nội)

Đến năm 2024, Lệ Mật tiếp tục được công nhận là Điểm du lịch cấp thành phố, kết hợp di sản đình làng - di tích tín ngưỡng với chuỗi sản phẩm ẩm thực độc đáo từ rắn, nâng tầm vị thế trên bản đồ du lịch Hà Nội.

Ngày 13/7/2025, sau khi chính thức vận hành mô hình chính quyền hai cấp, phường Việt Hưng phối hợp với Hợp tác xã Làng nghề Lệ Mật long trọng tổ chức Lễ khởi công Dự án “Trung tâm nuôi, bảo tồn các loài rắn và Trung tâm thiết kế sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với du lịch tại Làng nghề truyền thống nuôi rắn Lệ Mật”.

Dự án được triển khai trên diện tích 7.456m², với tổng mức đầu tư giai đoạn đầu trên 10 tỷ đồng, dự kiến hoàn thành Giai đoạn 1 vào quý IV năm 2025.

Công trình gồm các phân khu chức năng được thiết kế liên hoàn, đáp ứng yêu cầu về thẩm mỹ, trải nghiệm, bảo tồn và nghiên cứu khoa học: Khu trưng bày lịch sử - văn hóa (giới thiệu về làng nghề, hành trình phát triển và các truyền thuyết dân gian); Khu nuôi bảo tồn rắn và bò sát quý (áp dụng công nghệ giám sát sinh học, đảm bảo tiêu chuẩn an toàn); Khu biểu diễn tương tác - giáo dục (phục vụ khách du lịch, học sinh, sinh viên); Khu triển lãm, gian hàng OCOP và ẩm thực đặc sản từ rắn; Khu lưu trú sinh thái, không gian cây xanh và dịch vụ du lịch hỗ trợ.

Đặc biệt để vận hành chuyên nghiệp, Hợp tác xã đã xây dựng bộ máy gồm 6 phòng chức năng và hình thành 2 trung tâm chuyên biệt: Trung tâm Du lịch Trải nghiệm (Tổ chức tour, hoạt động tương tác, sự kiện chuyên đề); Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển (R&D) (Hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu trong và ngoài nước để bảo tồn nguồn gen rắn quý, ứng dụng nọc rắn trong y học, nâng cao giá trị thương mại sản phẩm).

Đồng hành hỗ trợ, tạo đột phá cho du lịch làng nghề

Trên nền tảng bản sắc ngàn năm của làng nghề nuôi, bắt rắn và chế biến ẩm thực từ rắn, chính quyền địa phương đã và đang triển khai nhiều hoạt động sáng tạo, đồng bộ, từ xây dựng hạ tầng đến truyền thông - tiếp thị, nhằm đưa Lệ Mật trở thành điểm đến du lịch sinh thái, văn hóa hấp dẫn với du khách trong nước và quốc tế.

Một trong những yếu tố then chốt trong thành công của dự án là sự chỉ đạo, hỗ trợ tích cực từ chính quyền phường và thành phố theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025.

Phối cảnh Dự án “Trung tâm nuôi, bảo tồn các loài rắn và Trung tâm thiết kế sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với du lịch tại Làng nghề truyền thống nuôi rắn Lệ Mật, phường Việt Hưng”.

Trên tinh thần “gần dân, sát dân, phục vụ dân”, Phường Việt Hưng đã xây dựng Dự án “Trung tâm nuôi, bảo tồn các loài rắn và Trung tâm thiết kế sáng tạo, giới thiệu, quảng bá và bán sản phẩm OCOP, làng nghề gắn với du lịch tại Làng nghề truyền thống nuôi rắn Lệ Mật, phường Việt Hưng”.

Mô hình chính quyền hai cấp đã tạo sự kết nối chặt chẽ giữa cấp phường và thành phố Hà Nội, đảm bảo các chính sách hỗ trợ về cơ chế ưu đãi OCOP, xúc tiến đầu tư du lịch, và thực thi nghiêm các quy định bảo vệ môi trường, an toàn sinh học.

Đồng chí Vũ Xuân Trường - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng phát biểu tại buổi lễ

Đồng chí Vũ Xuân Trường - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng ghi nhận nỗ lực, sự chủ động của Hợp tác xã Làng nghề Lệ Mật trong suốt thời gian qua, đồng thời nhấn mạnh ý nghĩa đặc biệt của dự án.

"Dự án hôm nay không chỉ đơn thuần là một công trình hạ tầng làng nghề, mà là một mô hình phát triển đa mục tiêu: bảo tồn di sản, phát triển kinh tế, quảng bá văn hóa và thúc đẩy du lịch bền vững. Lệ Mật hoàn toàn có đủ điều kiện để trở thành một điểm đến độc đáo trong bản đồ du lịch sinh thái - văn hóa của Hà Nội", đồng chí Vũ Xuân Trường khẳng định.

Trên tinh thần đó, đồng chí Vũ Xuân Trường đề nghị Chủ đầu tư nghiêm túc triển khai dự án đúng tiến độ, đảm bảo các yêu cầu về chất lượng công trình, an toàn sinh học, bảo vệ môi trường và tuân thủ đầy đủ các quy định pháp luật hiện hành.

Đồng thời, Chủ tịch UBND phường Việt Hưng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các phòng, ban, ngành chuyên môn phối hợp chặt chẽ, hỗ trợ Hợp tác xã trong toàn bộ quy trình triển khai - từ thủ tục hành chính, cấp phép, giám sát xây dựng, quảng bá truyền thông cho đến các hoạt động hậu khởi công.

"Phường Việt Hưng xác định đây là dự án trọng điểm trong định hướng phát triển OCOP và du lịch cộng đồng. Chúng tôi cam kết đồng hành, hỗ trợ, tháo gỡ vướng mắc để dự án được triển khai hiệu quả, đồng thời tạo sự lan tỏa tới các mô hình khác trên địa bàn", Chủ tịch UBND phường Việt Hưng nhấn mạnh.

Hoạt động quảng bá sản phẩm làng nghề Lệ Mật cũng được chú trọng đa dạng hóa từ việc tổ chức định kỳ các tuần văn hóa thương mại làng nghề cho đến các hội chợ OCOP nhằm thu hút du khách đến với Làng nghề truyền thống nuôi rắn Lệ Mật để góp phần tuyên truyền, quảng bá về du lịch Làng nghề. Qua đó, hỗ trợ các doanh nghiệp phường Việt Hưng kết nối với các doanh nghiệp trong cả nước để quảng bá, xây dựng hình ảnh, tiêu thụ sản phẩm góp phần thúc đẩy phát triển thương mại dịch vụ trên địa bàn.

Các kênh truyền thông số iHanoi và ứng dụng du lịch thông minh… cũng là những “cánh tay đắc lực” trong việc quảng bá hình ảnh, thu hút khách trẻ, khách nước ngoài, và thúc đẩy đặt tour trực tuyến.

Phường Việt Hưng xác định Lệ Mật không chỉ là điểm đến du lịch đơn thuần, mà là không gian trải nghiệm văn hóa - giáo dục - giải trí mang tính liên tục và bền vững.

Phương Thu