Thúc đẩy sự trao đổi toàn cầu về tổ chức Lễ hội sáng tạo

Vị thế của Thủ đô năng động sáng tạo

Phát biểu tại hội nghị, đồng chí Bạch Liên Hương - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội cho biết: Trở thành thành viên “Mạng lưới các Thành phố Sáng tạo của UNESCO”, sau hơn 6 năm, Hà Nội có đã nhiều hoạt động cụ thể hóa những cam kết xây dựng Thành phố Sáng tạo.

Đồng chí Bạch Liên Hương - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phát biểu tại Hội nghị

Thành phố đã và đang khẳng định vị thế của một trong những Thành phố, Thủ đô năng động sáng tạo của Châu Á. Thành phố đã đẩy mạnh các hoạt động thiết kế sáng tạo, kết nối cơ hội hợp tác giữa các thành phố cùng Mạng lưới.

Năm 2024, thành phố đã thành lập Hội đồng chuyên gia tư vấn, xây dựng các không gian hoạt động sáng tạo, xây dựng tiêu chí và các không gian hoạt động sáng tạo.

Hội nghị Quốc tế về Các Lễ hội trong Thành phố Sáng tạo do Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội phối hợp UNESCO tổ chức

Hà Nội cũng thành lập Trung tâm Điều phối các hoạt động sáng tạo Hà Nội, xây dựng mạng lưới Không gian văn hóa sáng tạo Hà Nội kết nối các đơn vị tổ chức cá nhân, chuyên gia, nghệ sỹ, nhóm cộng đồng hoạt động trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo; thu hút kết nối các nguồn lực sáng tạo ở địa phương và quốc tế; giới thiệu, chia sẻ, hỗ trợ cộng đồng sáng tạo phát triển và mở rộng, điểm nhấn là tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội.

Có được các kết quả tốt đẹp đó, theo đồng chí Bạch Liên Hương là do trước hết, thành phố nhận được sự quan tâm, hỗ trợ, tư vấn của rất nhiều chuyên gia giỏi trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo. Chúng tôi vô cùng trân trọng những đóng góp, giúp đỡ đó.

Tại buổi trao đổi này, nhằm thúc đẩy sự trao đổi toàn cầu về tổ chức Lễ hội Thiết kế sáng tạo, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam tiếp tục hỗ trợ mời một số chuyên gia đại diện thành phố trong Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO trao đổi nội dung Lễ hội trong Thành phố Sáng tạo, cùng xây dựng một khuôn khổ chung hướng tới những chương trình Lễ hội có tác động, mang tính bao trùm và bền vững.

Chuyển đổi đời sống đô thị bằng sáng tạo

Phát biểu tại hội nghị, ông Jonathan Baker - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam bày tỏ sự trân trọng và cảm ơn chân thành của UNESCO tới Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội và Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội vì tầm nhìn và sự hợp tác chặt chẽ. Chính sự lãnh đạo đó đã định hình hành trình sáng tạo của Hà Nội và góp phần quan trọng làm nên sự kiện ngày hôm nay.

Ông Jonathan Baker - Trưởng Đại diện UNESCO tại Việt Nam phát biểu tại Hội nghị

"Việc Hà Nội được công nhận là Thành phố Sáng tạo của UNESCO trong lĩnh vực Thiết kế đã mở ra một chương mới - nơi sáng tạo không còn là yếu tố phụ trợ cho phát triển, mà trở thành động lực then chốt. Trong những năm qua, thành phố đã nuôi dưỡng một hệ sinh thái sáng tạo năng động: những lễ hội làm sống động các không gian công cộng, những mạng lưới kết nối cộng đồng, và những sáng kiến trao quyền cho các nhà thiết kế trẻ để họ hình dung và kiến tạo những tương lai mới cho thành phố của mình.

Các lễ hội sáng tạo có thể chỉ diễn ra trong một tuần hay một mùa, nhưng tác động của chúng lan tỏa rất lâu dài. Chúng gắn kết con người. Chúng mời gọi cộng đồng tái chiếm và làm sống lại các không gian công cộng. Chúng trao cho những người sáng tạo trẻ một nền tảng để cất lên tiếng nói của mình. Chúng cho phép các thành phố thể hiện bản sắc của chính mình, cũng như khát vọng trở thành trong tương lai", ông Jonathan Baker khẳng định.

Hội nghị có sự tham dự của đông đảo các chuyên gia trong và ngoài nước

Chính vì thế, theo ông Jonathan Baker, hội nghị này là một cơ hội để chúng ta cùng học hỏi lẫn nhau từ các thành phố, các mô hình hợp tác hiệu quả giữa khu vực công - tư - cộng đồng, từ những lễ hội đặt thanh niên và cộng đồng vào vị trí trung tâm và từ những kinh nghiệm làm chuyển đổi đời sống đô thị bằng sáng tạo.

Một trong những kết quả quan trọng nhất của thời gian làm việc chung của chúng ta sẽ là một Khung Lễ hội chung - không phải là một khuôn mẫu cứng nhắc, mà là một định hướng linh hoạt để các thành phố có thể điều chỉnh phù hợp với bản sắc văn hóa và khát vọng phát triển riêng.

Xây dựng khung tổ chức linh hoạt và có khả năng mở rộng

Theo đó, buổi trao đổi tập trung quanh các vấn đề: Giới thiệu các thực hành tốt của Hà Nội trong việc tổ chức Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội như một mô hình về Lễ hội đô thị sáng tạo và đổi mới.

Hội nghị cũng là cơ hội để trao đổi giữa các Thành phố Sáng tạo trong lĩnh vực Thiết kế và các lĩnh vực liên quan chia sẻ chiến lược tổ chức lễ hội, các thách thức, cũng như cách thức gắn kết cộng đồng.

Các đại biểu cũng được khám phá vai trò của các Lễ hội Thiết kế sáng tạo trong việc phát triển đô thị, trao quyền cho thanh niên, thúc đẩy khởi nghiệp văn hóa và hợp tác quốc tế và đặc biệt là cùng xây dựng một khung tổ chức linh hoạt và có khả năng mở rộng, phù hợp với giá trị UCCN và bối cảnh địa phương.

Ban Tổ chức tặng quà lưu niệm tới các chuyên gia

Đại diện Thành phố Sáng tạo Chiang Mai (Thái Lan), bà Suwannee Senee cho biết, Chiang Mai được UNESCO công nhận là Thành phố Sáng tạo về Thủ công và Nghệ thuật dân gian từ năm 2017. Thành phố này nổi bật với 9 ngành thủ công truyền thống như chế tác bạc, sơn mài, dệt may, điêu khắc gỗ và nhiều loại hình mỹ nghệ khác.

Hiện nay, Chiang Mai có hơn 200 không gian sáng tạo hỗ trợ nghệ sĩ, nhà thiết kế và nghệ nhân. Ngành công nghiệp sáng tạo tại đây tạo việc làm cho hơn 60.000 lao động và đóng góp 12-14% GDP toàn tỉnh. Bà Suwannee cũng giới thiệu mô hình hợp tác giữa chính quyền, doanh nghiệp tư nhân và cộng đồng - một mô hình thành công trong phát triển ngành sáng tạo tại Chiang Mai.

Về vai trò của khu vực công, chính quyền địa phương và cấp tỉnh đảm nhiệm việc định hướng chính sách, xây dựng quy hoạch khu sáng tạo, bao gồm cả khu phố cổ rộng 2,56km2. Cụ thể, chính quyền cung cấp ngân sách, phát triển hạ tầng và kết nối mạng lưới trong nước cũng như quốc tế.

Tổ chức Hành chính tỉnh Chiang Mai tài trợ các chương trình thủ công mỹ nghệ, trong khi Chính quyền thành phố xây dựng phố đi bộ, chợ thủ công và không gian sáng tạo. Các sở ngành như Văn hóa, Công nghiệp và Du lịch hỗ trợ chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" (OTOP) và các hoạt động văn hóa Lanna. Còn tổ chức TCDC Chiang Mai vận hành các không gian sáng tạo, khu chế tác, tổ chức triển lãm và các chương trình hợp tác thiết kế.

Về vai trò của khu vực tư, các nhà thiết kế và doanh nghiệp tư nhân đóng vai trò quan trọng trong việc đưa sản phẩm thủ công địa phương ra thị trường quốc tế. Các khu thủ công chiến lược như Wua Lai, Sankampaeng và Mae Rim thu hút nguồn vốn đầu tư tư nhân lớn. Sự kết hợp giữa ngành thủ công và du lịch mang lại doanh thu hơn 30.000 triệu baht Thái mỗi năm (tương đương khoảng 926 triệu USD).

Nhiều khách sạn, quán cà phê và homestay ứng dụng nghệ thuật dân gian vào thiết kế, tạo cầu nối tiêu thụ cho sản phẩm thủ công. Các công ty tư nhân còn hợp tác với nghệ nhân địa phương để đồng sáng tạo những sản phẩm mới. Trong khi đó, cộng đồng nghệ nhân và các bậc thầy thủ công là "cái nôi tri thức", đảm nhiệm việc đào tạo thế hệ trẻ và là động lực phát triển chính. Kết quả khảo sát trên 570 bên liên quan tại Chiang Mai cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ đối với mô hình quản lý văn hóa dựa trên hợp tác này.

Hương Thu