TP Hồ Chí Minh phát triển TOD, hướng tới siêu đô thị hiện đại

Ngày 23/9, UBND TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo “Nâng cao năng lực triển khai định hướng giao thông công cộng (TOD)” và Lễ ký kết Bản ghi nhớ hợp tác giữa UBND TP Hồ Chí Minh với Bộ Ngoại giao, Khối thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường ký kết Bản ghi nhớ hợp tác với Bộ Ngoại giao, Khối thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland

Hội thảo có sự tham dự của ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh; ông Matt Western, Nghị sĩ Quốc hội Vương quốc Anh, Đặc phái viên Thương mại của Chính phủ Anh tại Việt Nam; ông Iain Frew, Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam; bà Alexandra Smith, Tổng Lãnh sự Vương quốc Anh tại TP Hồ Chí Minh, cùng nhiều chuyên gia, đại diện các sở, ngành và doanh nghiệp.

Phát biểu khai mạc, Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường cho biết, thành phố đang ở giai đoạn bản lề khi vừa hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, mở rộng không gian đô thị lên hơn 6.700 km² với quy mô dân số khoảng 14 triệu người. Trên nền tảng mới, TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu trở thành siêu đô thị tầm khu vực, trung tâm tài chính, thương mại, logistics, công nghệ cao và du lịch biển, đồng thời giữ vai trò đầu tàu trong mạng lưới kinh tế và sáng tạo quốc gia, khu vực.

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Bùi Xuân Cường phát biểu tại hội thảo

Sở hữu đủ năm loại hình giao thông, đường bộ, đường sắt, hàng không, đường biển và đường thủy, TP Hồ Chí Minh đang khẳng định vị thế trung tâm kết nối liên vùng và quốc tế. Trong chiến lược phát triển, mô hình TOD (Transit Oriented Development – đô thị định hướng giao thông công cộng) được xác định là giải pháp trọng tâm để xây dựng thành phố thông minh, hiện đại và bền vững. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2035 sẽ vận hành 355 km đường sắt đô thị, đồng thời phát triển các khu TOD theo Nghị quyết 38 nhằm giải quyết bài toán hạ tầng giao thông, thúc đẩy giao thương và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Theo kế hoạch, TP Hồ Chí Minh triển khai TOD theo ba giai đoạn: từ 2025 - 2030 tập trung vào tuyến metro số 1, số 2 và tuyến Vành đai 3; giai đoạn 2030 - 2045 mở rộng các tuyến metro 3, 4, 6 cùng các tuyến kết nối Bình Dương và Vũng Tàu; sau năm 2045 sẽ hoàn thiện mạng lưới metro khép kín với các tuyến số 5, 7, 8, 9, 10.

Trong 5 năm đầu, thành phố chọn 11 điểm thí điểm quanh các ga metro và tuyến Vành đai 3 như Khu C30, ga Phước Long, khu 29ha Long Bình hay khu vực ga Tân Kiên. Cách làm thí điểm có chọn lọc này được đánh giá là phù hợp, giúp từng bước hình thành hệ sinh thái đô thị gắn với hệ thống giao thông công cộng hiện đại.

TP Hồ Chí Minh ký kết hợp tác quốc tế, thúc đẩy phát triển giao thông công cộng

Song với đó, TP Hồ Chí Minh đang quy hoạch sử dụng đất quanh các ga metro, tổ chức đấu giá và kêu gọi đầu tư nhằm khai thác hiệu quả giá trị đất đai, tạo nguồn lực tái đầu tư cho hạ tầng giao thông. Đại diện Ban Quản lý Phát triển đô thị TP Hồ Chí Minh nhấn mạnh, để mở rộng triển khai, thành phố cần đồng bộ nhiều giải pháp như: lập quy hoạch chi tiết, đảm bảo giải phóng mặt bằng đúng tiến độ, xây dựng cơ chế tài chính minh bạch dựa trên mô hình chia sẻ giá trị đất đai, thu hút nguồn vốn theo hình thức PPP và chú trọng phát triển nhà ở xã hội trong các khu TOD. Đặc biệt, việc thành lập cơ quan chuyên trách để điều phối, tránh chồng chéo trong quản lý được coi là yếu tố then chốt.

Tại hội thảo, các chuyên gia quốc tế, đặc biệt từ Vương quốc Anh, đã chia sẻ kinh nghiệm triển khai TOD, từ thiết kế cơ chế tài chính, hoàn thiện khung pháp lý đến lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện đô thị Việt Nam.

Lãnh đạo TP Hồ Chí Minh kỳ vọng, thông qua hợp tác với Vương quốc Anh và các đối tác quốc tế, thành phố sẽ mở ra cơ hội lớn trong phát triển hạ tầng, hiện thực hóa tầm nhìn “siêu kết nối”, từng bước khẳng định vị thế trung tâm kinh tế – tài chính của khu vực và nâng cao chất lượng sống cho người dân.

Kiều Liên