TP Hồ Chí Minh tập trung giải quyết “nút thắt” nhà ở xã hội

Phó Phòng Phát triển nhà và thị trường bất động sản, Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh Mai Thanh Tùng cho biết, trên địa bàn TP có 9 dự án nhà ở xã hội đang triển khai với diện tích đất là 17,54 ha, 517.689,7 m2 sàn xây dựng, quy mô gần 6.400 căn hộ (trong đó có 5 dự án chuyển tiếp từ giai đoạn 2016 - 2020, 4 dự án động thổ, khởi công trong năm 2022). Bên cạnh đó, TP đang triển khai 2 dự án nhà lưu trú công nhân, với diện tích đất 2,60 ha, 120.624 m2 sàn xây dựng, quy mô 1.400 phòng.

Năm 2022, thực hiện chỉ đạo của UBND TP, Sở Xây dựng đã phối hợp với chủ đầu tư tổ chức lễ khởi công, động thổ 4 dự án nhà ở xã hội và 1 dự án nhà lưu trú. Tuy nhiên đến nay, chỉ 1 dự án hoàn tất thủ tục đầu tư xây dựng (dự án nhà ở xã hội (khối C) thuộc Khu dân cư Nguyên Sơn, Bình Chánh do Công ty Cổ phần Bất động sản Nguyên Sơn làm chủ đầu tư). Các dự án còn lại đang thực hiện thủ tục gia hạn tiến độ, thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi, điều chỉnh quy hoạch chi tiết…

Các dự án nhà ở thương mại và nhà ở xã hội tại TP Hồ Chí Minh đang dần hồi phục tiến độ xây dựng

Liên quan đến các khó khăn, vướng mắc trong công tác phát triển nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ, ông Mai Thanh Tùng cho biết, các bước thủ tục đầu tư dự án nhà ở xã hội còn phức tạp. Ngoài thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư, công nhận chủ đầu tư, phê duyệt quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500, chấp thuận đầu tư, giao đất, tính tiền sử dụng đất, ký quỹ như nhà ở thương mại, các dự án nhà ở xã hội phải thực hiện thêm các thủ tục khác. Bên cạnh đó, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng tại một số dự án nhà ở xã hội rất khó khăn, kéo dài, tiến độ thực hiện dự án chậm, thậm chí không thực hiện được.

Theo quy định, nguồn tiền sử dụng đất thu được từ các dự án phát triển nhà ở thương mại, phát triển đô thị có quy mô sử dụng đất dưới 10 ha thực hiện nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng hình thức nộp tiền, được sử dụng để đầu tư xây dựng nhà ở xã hội. Tuy nhiên, việc sử dụng nguồn tiền này để tái đầu tư xây dựng nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước để cho thuê trong giai đoạn vừa qua còn hạn chế. Nguồn vốn dài hạn với lãi suất ưu đãi để hỗ trợ các chủ đầu tư vay thực hiện đầu tư dự án nhà ở xã hội, cho các đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội vay mua nhà là chưa ổn định.

Ngoài ra, thủ tục điều chỉnh quy hoạch tỷ lệ 1/2000, quy hoạch chi tiết 1/500 mất nhiều thời gian. Chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội cũng chưa thực sự chủ động về nguồn vốn, nên tiến độ thi công kéo dài. Cơ chế ưu đãi chủ đầu tư nhà ở xã hội chưa hấp dẫn, nên không thu hút được nhiều nhà đầu tư tham gia.

Để tháo gỡ các vướng mắc nêu trên, trong thời gian tới, Sở Xây dựng sẽ đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính, thực hiện nghiêm quy chế phối hợp giải quyết hồ sơ, cách thức làm việc giữa các đơn vị; Phân nhóm giải quyết các thủ tục đầu tư thuộc trách nhiệm của Văn phòng UBND TP, các sở, ban, ngành, UBND các quận huyện và TP Thủ Đức. Đồng thời, TP HCM yêu cầu tăng cường trách nhiệm của Thủ trưởng các sở, ban, ngành, trách nhiệm của công chức trong thực thi nhiệm vụ, trong phối hợp giải quyết các thủ tục đầu tư dự án. Việc lấy ý kiến của các sở ngành phải thống nhất, đồng bộ xuyên suốt trong quá trình thực hiện các thủ tục đầu tư, không lấy ý kiến một sở ngành nhiều lần trong suốt quá trình thực hiện thủ tục đầu tư.

Sở sẽ lập Kế hoạch phát triển và quản lý nhà ở xã hội đến năm 2030 trên địa bàn TP để hưởng ứng đề án của Chính phủ về “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”; Khẩn trương hoàn thành việc lập và phê duyệt Đồ án điều chỉnh quy hoạch chung TP Hồ Chí Minh đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060, trong đó có quy hoạch xây dựng nhà ở xã hội, nhà lưu trú cho công nhân.

Sở Xây dựng cũng sẽ rà soát quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại có quy mô sử dụng đất trên 10 ha, đôn đốc chủ đầu tư khẩn trương đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, nhà lưu trú cho công nhân; Tổ chức đấu thầu lựa chọn chủ đầu tư thực hiện xây dựng dự án nhà ở xã hội, nhà lưu trú cho công nhân tại các khu đất do Nhà nước trực tiếp quản lý; Điển hình hóa thiết kế được cấp phép xây dựng để triển khai, áp dụng hàng loạt nhằm rút ngắn thời gian đầu tư xây dựng.

Cùng với đó, Sở ghi vốn đầu tư công và ngân sách để thực hiện các dự án, nhiệm vụ trọng tâm, gồm dự án nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước; Phân bổ nguồn vốn ngân sách thu được từ tiền sử dụng đất của các chủ đầu tư khi thực hiện nghĩa vụ tài chính đối với 20% quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội trong các dự án nhà ở thương mại, bổ sung cho Quỹ Phát triển nhà ở TP hoặc giao cho Ban Dân dụng để đầu tư phát triển nhà ở xã hội thuộc sở hữu Nhà nước.

Nguyễn Nguyên Anh