TP Huế: Phục chế bảo vật quốc gia ngai vua triều Nguyễn

Đối tượng đã đập phá làm gãy phần tay vịn của ngai vàng triều Nguyễn (Ảnh CA)

Ngày 11/8, UBND thành phố Huế đã ban hành kế hoạch số 335/KH-UBND về việc phục chế bảo vật quốc gia ngai vua triều Nguyễn. Dự kiến quy trình thi công gồm 9 bước, được giám sát chặt chẽ đảm bảo bảo tồn tối đa yếu tố gốc.

Theo đó, việc phục chế phải đảm bảo theo đúng nguyên tắc bảo tàng học, trên cơ sở các cứ liệu khoa học, lịch sử; sử dụng các biện pháp, kỹ thuật, công nghệ phù hợp để bảo tồn tối đa yếu tố gốc.

Phục hồi các chi tiết theo nguyên bản trước khi hiện vật bị xâm hại, không sáng tạo thêm hoa văn, họa tiết, không làm mới hiện vật, giữ lại vết tích gốc nếu không ảnh hưởng đến kết cấu.

Sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu gốc; ưu tiên sử dụng lại kỹ thuật, vật liệu đã được sử dụng trong việc chế tác hiện vật.

Ngai vàng triều Nguyễn được công nhận là Bảo vật quốc gia Việt Nam năm 2015 (Ảnh Đ.Minh)

Đồng thời, việc phục hồi các chi tiết bị bị xâm hại của bảo vật quốc gia ngai vua triều Nguyễn phải được thực hiện theo đúng hồ sơ thiết kế được duyệt và theo các quy định hiện hành về bảo vệ, bảo quản, tu bổ phục hồi hiện vật, bảo vật quốc gia. Đồng thời, thực hiện phục chế tại cơ sở đủ điều kiện về kỹ thuật, trang thiết bị, nhân lực chuyên môn.

Tất cả các giai đoạn thi công, vật liệu sử dụng phải được tư liệu hoá, ghi chép, quay phim, chụp ảnh vừa để so sánh, vừa để làm tư liệu lưu trữ, báo cáo.

Sau khi sự việc xâm hại bảo vật quốc gia ngai vua triều Nguyễn xảy ra ngày 24/5/2025, một phần tay ngai bên trái bị bẻ gãy và đập nát thành 14 mảnh, phần còn lại của bảo vật vẫn ở trong tình trạng nguyên vẹn.

Dự kiến quy trình thi công phục chế gồm 9 bước, gồm: Chuẩn bị địa điểm phục chế hiện vật; di chuyển bảo vật; vệ sinh khoa học nhằm làm sạch hiện vật và các mảnh vỡ; tái định vị các mảnh vỡ thành một khối; tái định vị hoàn chỉnh hiện vật; ổn định lớp sơn son và thếp vàng; phục hồi lớp sơn thếp; phủ bảo vệ và tổ chức nghiệm thu.

Sau khi phục chế, bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn sẽ được tái trưng bày tại vị trí cũ ở điện Thái Hoà. Phương án bảo quản bảo vật sẽ thực hiện theo các tiêu chuẩn quốc gia có liên quan.

Do đó, UBND TP Huế giao Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế thường xuyên theo dõi, báo cáo UBND thành phố, Hội đồng chuyên môn, giám sát trong quá trình phục chế bảo vật quốc gia ngai vua triều Nguyễn.

Sau khi phục chế, bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn sẽ được tái trưng bày tại vị trí cũ ở điện Thái Hoà (Ảnh: Đ.Minh)

Báo cáo hồ sơ hiện trạng, thiết kế kỹ thuật, biện pháp kỹ thuật, nhật ký thi công, tài liệu phân tích, ảnh chụp trước/sau, video ghi lại toàn bộ quá trình thi công, kết quả thẩm định, báo cáo nghiệm thu… sau khi hoàn thành.

Ngoài ra, lãnh đạo thành phố Huế chỉ đạo Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế trực tiếp theo dõi, giám sát, phối hợp với các đơn vị tư vấn lập thiết kế kỹ thuật, phương án phục chế bảo vật quốc gia Ngai vua triều Nguyễn để tiếp thu, bổ sung những phát sinh trong quá trình phục chế trình các cấp thẩm định và phê duyệt.

Đặc biệt, chỉ đạo đơn vị thi công bảo tồn tối đa yếu tố gốc, tuân thủ quy trình kỹ thuật chặt chẽ. Mọi tác động liên quan đến hiện vật, bảo vật quốc gia phải dưới sự kiểm tra, phê duyệt của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền.

Đoàn Minh