Trao quyền cho phụ nữ để dẫn đầu trong lĩnh vực STEM

Năm nay, nhân Ngày Quốc tế Phụ nữ và Trẻ em gái trong khoa học, 11 tháng 2, Vương quốc Anh đã công bố Học bổng khối ngành STEM dành cho nữ giới chính thức bước sang năm thứ hai. Thuộc chương trình Hỗ trợ tiến bộ giáo dục trẻ em gái ASEAN – Vương quốc Anh (ASEAN-UK SAGE), sáng kiến này tiếp tục khẳng định cam kết của Vương quốc Anh trong việc trao quyền cho phụ nữ ở Đông Nam Á và Timor-Leste để vượt qua các rào cản trong khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (STEM).

Đây là chương trình học bổng toàn phần dành cơ hội cho 11 phụ nữ xuất sắc từ khắp 10 quốc gia thành viên khối ASEAN (AMS) và Timor-Leste theo đuổi chương trình học thạc sĩ tại hai trường đại học hàng đầu của Vương quốc Anh: Đại học Warwick và Đại học Manchester. Học bổng ASEAN-UK SAGE cũng là sự bổ sung cho Học bổng Hội đồng Anh dành cho Phụ nữ trong lĩnh vực STEM cũng vừa được công bố cùng ngày.

Tại AMS, hiện tại bức tranh cũng chưa rõ ràng về sự bình đẳng giới trong việc tiếp cận và học tập các môn học STEM. Mặc dù có sự vượt trội hơn học sinh nam về toán và khoa học ở bậc tiểu học và trung học, nhưng số lượng phụ nữ lại ít hơn so với nam giới trong lĩnh vực STEM khi ở bậc đại học với chỉ 19,3% so với 39,8% nam giới có bằng STEM. Số lượng sinh viên tiến sĩ là nữ là rất ít. Theo UNESCO, phụ nữ chỉ chiếm thiểu số trong số các nhà nghiên cứu trên thế giới. Năm 2019, chưa đến 30% nhà nghiên cứu trên thế giới là phụ nữ và chỉ có 30% sinh viên nữ chọn các lĩnh vực liên quan đến STEM cho bậc đại học. Riêng đối với Đông Á và Thái Bình Dương, các nhà nghiên cứu là phụ nữ chỉ chiếm 25%.

Sự chênh lệch này tiếp tục được thấy rõ ở trong lực lượng lao động, với báo cáo tiến độ năm 2022 của Liên hợp quốc về Mục tiêu phát triển bền vững (SDG) số 5, Bình đẳng giới, chỉ ra rằng chỉ có 20% việc làm trong lĩnh vực STEM do phụ nữ đảm nhiệm trên toàn cầu và 16,5% nhà phát minh là phụ nữ có bằng sáng chế.

Chương trình học bổng ASEAN-UK SAGE giải quyết rào cản về giới đối với các kỹ năng số cơ bản trong việc làm, với mục tiêu hỗ trợ phát triển các kỹ năng số cơ bản cho các nhóm thiểu số để cải thiện cơ hội việc làm và từ đó cải thiện chất lượng cuộc sống, giúp thu hẹp khoảng cách phát triển ở ASEAN. Học bổng dành cho Phụ nữ trong lĩnh vực STEM, ASEAN-UK SAGE hỗ trợ mục tiêu này bằng cách cung cấp hỗ trợ về mặt tài chính cho những phụ nữ thiệt thòi từ các nước ASEAN và Timor-Leste để tiếp cận giáo dục Vương quốc Anh trong các lĩnh vực STEM chủ chốt.

Năm 2024, năm đầu tiên của học bổng ASEAN-UK SAGE, 12 phụ nữ từ 9 quốc gia (Campuchia, Indonesia, Malaysia, Myanmar, Philippines, Singapore, Thái Lan, Việt Nam và Timor-Leste) đã đến Vương quốc Anh để theo học các môn học trong lĩnh vực STEM từ khoa học dữ liệu môi trường và học máy đến quản lý kinh doanh kỹ thuật ở bậc học thạc sĩ tại trường Imperial College London và Đại học Warwick. Họ sẽ quay về đất nước mình sau khi hoàn thành khóa học tại Vương quốc Anh để bắt đầu theo đuổi sự nghiệp trong lĩnh vực STEM.

Đại sứ Vương quốc Anh tại Việt Nam, ông Iain Frew cho biết: “Giáo dục là nền tảng của sự đổi mới và tiến bộ, đầu tư vào phụ nữ trong lĩnh vực STEM là đầu tư vào một tương lai tươi sáng hơn, toàn diện hơn. Thông qua chương trình học bổng ASEAN-UK SAGE dành cho phụ nữ trong lĩnh vực STEM, chúng tôi không chỉ mong muốn trao quyền cho những phụ nữ tài năng tại Việt Nam và Đông Nam Á để họ xuất sắc trong lĩnh vực của mình mà còn tiếp tục thúc đẩy mối quan hệ Vương quốc Anh-ASEAN bền chặt hơn trong giáo dục, nghiên cứu và đổi mới.

Những học giả của chương trình sẽ quay trở về quốc gia của họ với những kiến thức tiên tiến trên thế giới, sẵn sàng phá bỏ các rào cản, truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo cũng như thúc đẩy những tiến bộ khoa học mang lại lợi ích cho tất cả chúng ta. Tôi tự hào rằng Vương quốc Anh đang đóng vai trò hỗ trợ những nhà lãnh đạo tương lai này khi họ là những người mở đường hướng tới một bức tranh toàn cảnh về STEM đa dạng và năng động hơn”.

James Shipton, Giám đốc Hội đồng Anh tại Việt Nam cho biết: "Nhận thấy vai trò quan trọng của phụ nữ trong việc định hình tương lai của khoa học và đổi mới, cùng với học bổng ASEAN-UK SAGE, chúng tôi tự hào tiếp tục khởi động năm thứ năm của chương trình Học bổng Phụ nữ trong STEM của Hội đồng Anh. Chương trình này đã cung cấp hơn 65 học bổng trên toàn cầu, bao gồm 25 học bổng của năm nay dành cho phụ nữ xuất sắc từ các quốc gia Đông Á. Những suất học bổng danh giá này không chỉ là những hỗ trợ về tài chính mà còn là cánh cổng dẫn đến nền giáo dục đẳng cấp thế giới, những nghiên cứu tiên tiến và mạng lưới toàn cầu hùng mạnh của những nhà lãnh đạo nữ trong lĩnh vực STEM.

Với cả hai chương trình học bổng, chúng tôi mong muốn trang bị cho những người phụ nữ tài năng các kỹ năng, kiến thức và sự tự tin để phát triển, đầu tư vào tương lai nơi họ sẽ phá vỡ mọi rào cản, thúc đẩy khám phá và truyền cảm hứng cho thế hệ tiếp theo. Hồ sơ ứng tuyển cho cả hai học bổng ASEAN-UK SAGE và Học bổng Hội đồng Anh dành cho phụ nữ trong lĩnh vực STEM hiện đã mở cho đến giữa tháng 4 năm 2025. Cả hai chương trình học bổng đều bao gồm học phí, trợ cấp sinh hoạt, chi phí đi lại, thị thực và bảo hiểm y tế".

Văn Thiêm