126 xã, phường đẩy mạnh hoạt động nâng cao chất lượng dân số

Nhiều chỉ tiêu về công tác dân số sắp "về đích"

Theo thống kê của Sở Y tế, trong 8 tháng năm 2025, tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên của thành phố là 7,31%; tỷ số giới tính khi sinh là 110,5 trẻ trai/100 trẻ gái; sàng lọc trước sinh đạt 90,85%; sàng lọc sơ sinh 87,79%; người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ 60,1%; cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn 85%; tỷ lệ số người mới áp dụng biện pháp tránh thai 434.450 người (chỉ tiêu 416.950).

Các xã, phường đẩy mạnh các hoạt động truyên truyền nâng cao chất lượng dân số

Các hoạt động nâng cao chất lượng dân số được đẩy mạnh; các hoạt động truyền thông vận động về giới và mất cân bằng giới tính khi sinh duy trì thường xuyên tại 126 xã, phường; lồng ghép nội dung tuyên truyền về mất cân bằng giới tính khi sinh vào các buổi truyền thông trước, trong chiến dịch truyền thông lồng ghép dịch vụ kế hoạch hóa gia đình; tổ chức truyền thông tại cộng đồng về hệ lụy của mất cân bằng giới tính khi sinh cho tổ trưởng dân phố, trưởng thôn, thanh niên, nam nữ chuẩn bị kết hôn, các cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ.

Các hoạt động chuyên môn kỹ thuật về sàng lọc trước sinh và sơ sinh duy trì thực hiện tại các cơ sở y tế, bệnh viện trong và ngoài công lập trên địa bàn thành phố, Trung tâm sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh - Bệnh viện Phụ sản Hà Nội; thông báo kết quả cho gia đình trẻ được sàng lọc sơ sinh; tư vấn, quản lý, theo dõi các ca nguy cơ cao tại cộng đồng.

Hiện, tỷ lệ trẻ sơ sinh được tầm soát từ 5 loại bệnh, tật bẩm sinh phổ biến trở lên đạt 90,85% (chỉ tiêu là 85%) và tỷ lệ phụ nữ mang thai được tầm soát từ 4 loại bệnh, tật bẩm sinh phổ biến trở lên đạt 87,79% (chỉ tiêu 90%).

Các địa phương duy trì thường xuyên các hoạt động nói chuyện chuyên đề về Luật hôn nhân và gia đình, tầm soát, chẩn đoán sàng lọc trước sinh và sơ sinh cho nam, nữ thanh niên trước khi kết hôn; tuyên truyền kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản cho vị thành niên tại cộng đồng.

Do vậy, khoảng 82% cặp đôi nam nữ đi nghe tư vấn, khám sức khoẻ trước hôn nhân, một bước tiến gần chạm mục tiêu 85% mà ngành dân số Thủ đô đề ra.

Tỷ lệ người cao tuổi đến khám sức khỏe định kỳ đạt 60,1%, dự kiến đến cuối năm sẽ đạt 89%. Hiện nay, các xã, phường đã xây dựng kế hoạch tổ chức các hoạt động chăm sóc người cao tuổi như tuyên truyền kiến thức rèn luyện thân thể, phòng tránh bệnh thường gặp, hướng dẫn kỹ năng tự chăm sóc tại nhà, khám, chữa bệnh tại trạm y tế hoặc tại nơi cư trú.

Đồng thời, mỗi người cao tuổi đều được lập hồ sơ theo dõi sức khỏe cá nhân. Song song với đó, mô hình câu lạc bộ chăm sóc sức khỏe người cao tuổi tiếp tục được duy trì tại cộng đồng. Đây là nơi người cao tuổi được tư vấn, luyện tập, giao lưu, duy trì lối sống năng động, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh mạn tính và cải thiện tinh thần.

Giải quyết đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số

Trong kế hoạch 02/KH-UBND ngày 3/1/2025 của UBND thành phố về triển khai thực hiện công tác dân số và phát triển thành phố Hà Nội năm 2025 có đặt ra mục tiêu duy trì vững chắc mức sinh thay thế; giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh; nâng cao chất lượng dân số và chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; chú trọng giải quyết toàn diện, đồng bộ các vấn đề về quy mô, cơ cấu, chất lượng dân số.

Ảnh minh họa

Các chỉ tiêu cụ thể: Giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên: 0,15% so với năm 2024; tỷ lệ người cao tuổi được khám sức khỏe định kỳ: 89 %; tỷ lệ sàng lọc trước sinh: 85%; tỷ lệ sàng lọc sơ sinh: 90%; tỷ số giới tính khi sinh (số trẻ trai/100 trẻ gái): không quá 110/100; tỷ lệ cặp nam, nữ được tư vấn, khám sức khỏe trước khi kết hôn: 85%; số người áp dụng biện pháp tránh thai mới: 416.950 người.

Trong thời gian vừa qua, thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, ngành y tế đã xây dựng chỉ tiêu kế hoạch dân số cho 126 xã, phường mới cùng kế hoạch đào tạo, tập huấn, nâng cao năng lực cho cán bộ dân số các cấp.

Các đơn vị duy trì và đảm bảo hoạt động ổn định hệ thống các phần mềm ứng dụng phục vụ công tác dân số: phần mềm MIS thống kê số liệu chuyên ngành dân số, phần mềm quản lý và theo dõi đối tượng sàng lọc trước sinh sơ sinh, phần mềm LMIS theo dõi quản lý cấp phát phương tiện tránh thai...

Mặc dù đạt được nhiều kết quả khích lệ nhưng hiện tại tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên của Hà Nội đang ở mức khá cao (7,31%), cao hơn năm 2024 là 0,94% (6,37%). Do vậy, để đạt được chỉ tiêu kế hoạch thành phố giao là giảm tỷ lệ sinh con thứ 3 trở lên 0,15% so với năm trước là rất khó khăn.

Bên cạnh đó, tỷ số giới tính khi sinh hiện đang ở mức 110,5 trẻ trai/100 trẻ gái, trong khi đó kế hoạch thành phố giao là không quá 110 trẻ trai/100 trẻ gái. Đây cũng là một khó khăn nữa trong công tác dân số của thành phố Hà Nội.

Để đạt được các chỉ tiêu kế hoạch về dân số của thành phố giao, bên cạnh sự lãnh đạo, chỉ đạo của các các cấp chính quyền, ngành y tế Hà Nội tiếp tục thực hiện các đề án, kế hoạch nâng cao chất lượng dân số; truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về bình đẳng giới, khuyến khích sinh đủ hai con, kết hôn và sinh con đúng độ tuổi; sàng lọc trước sinh và sơ sinh; tư vấn và khám sức khoẻ tiền hôn nhân; khám sức khoẻ người cao tuổi; giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh.

Các địa phương tổ chức các hoạt động tập huấn nâng cao năng lực chuyên môn về công tác dân số cho đội ngũ cán bộ dân số các cấp… ; đồng thời, tăng cường đầu tư dịch vụ y tế, mở rộng dịch vụ dân số đến tận cơ sở, đảm bảo quyền tiếp cận cho mọi người dân, bảo vệ quyền sinh sản của mỗi người.

Phương Thu