8 đột phá và tinh thần 6 "rõ" chấn hưng giáo dục

Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt và triển khai thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị, diễn ra sáng nay (16/9), Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã truyền đạt chuyên đề 1: “Nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết”.

Thủ tướng Phạm Minh Chính trình bày chuyên đề 1 về những nội dung trọng tâm, cốt lõi của Nghị quyết số 71-NQ/TW, ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết (Ảnh: Nhật Bắc)

Khẳng định quan điểm giáo dục là quyết sách hàng đầu

Theo Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm đặc biệt, coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân.

Thời gian qua, giáo dục và đào tạo nước ta đã phát triển, đạt nhiều kết quả quan trọng như tiếp cận giáo dục và chất lượng giáo dục phổ thông ngày càng được cải thiện, được xếp vào mức cao trong khu vực và nhóm quốc gia có cùng mức thu nhập, nhất là đạt giải cao trong các kỳ thi quốc tế.

Cùng với đó, giáo dục đại học có chuyển biến rõ nét về chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế; giáo dục nghề nghiệp được mở rộng, bước đầu đáp ứng nhu cầu nâng cao kỹ năng lao động; chất lượng giáo dục mũi nhọn được khẳng định với nhiều kết quả cao trong các kỳ thi quốc tế.

Việt Nam là một trong 21 quốc gia sớm đạt mục tiêu phát triển bền vững của Liên hợp quốc về giáo dục chất lượng; trí tuệ, sức sáng tạo của con người Việt Nam luôn tỏa sáng; huy động các nguồn lực xã hội, từ Nhân dân, doanh nghiệp cho phát triển giáo dục đào tạo đạt kết quả tích cực; tinh thần học tập suốt đời, “học, học nữa, học mãi” thấm sâu vào tư tưởng mỗi người.

Chỉ rõ một số tồn tại, hạn chế và nguyên nhân trong phát triển giáo dục và đào tạo, Thủ tướng Chính phủ nhấn mạnh, bối cảnh quốc tế đang có những thay đổi sâu sắc, đặt ra những yêu cầu mới, toàn diện và cấp thiết đối với giáo dục và đào tạo. Đặc biệt, đất nước ta đang đứng trước yêu cầu phát triển nhanh và bền vững, thực hiện hai mục tiêu 100 năm, cần phải có thế hệ con người Việt Nam mới, những công dân toàn cầu có đủ bản lĩnh, trí tuệ, sức khỏe để kiến tạo tương lai.

Từ tình hình trên, Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã chỉ đạo tập trung xây dựng và ban hành Nghị quyết số 71, trong đó đề ra những chủ trương, quyết sách mạnh mẽ hơn để khai thông điểm nghẽn, tạo đột phá phát triển, hiện đại hóa, chấn hưng nền giáo dục nước nhà, góp phần thúc đẩy thực hiện các quyết sách mới của Bộ Chính trị về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, xây dựng pháp luật, phát triển kinh tế tư nhân…, hướng tới thực hiện thành công 2 mục tiêu chiến lược 100 năm.

Thủ tướng Chính phủ cho biết, quá trình xây dựng Nghị quyết 71-NQ/TW đã được tiến hành quyết liệt, bài bản, kỹ lưỡng.

Nghị quyết khẳng định quan điểm của Đảng, Nhà nước, giáo dục và đào tạo là quyết sách hàng đầu, quyết định tương lai của dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình phát triển giàu mạnh, văn minh, phồn vinh, hạnh phúc, sánh vai với các cường quốc năm châu. Chính phủ cũng đã có Nghị quyết về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 71.

Quang cảnh hội nghị (Ảnh: Nhật Bắc)

Đột phá bắt đầu từ đổi mới tư duy, nhận thức và thể chế

Trình bày các nội dung trọng tâm của Nghị quyết 71, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Nghị quyết 71 nêu rõ quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, giáo dục toàn diện “Đức - Trí - Thể - Mỹ”.

Đây là yếu tố quan trọng nhất quyết định tương lai dân tộc, là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân; phát huy truyền thống hiếu học, xây dựng xã hội học tập, học tập suốt đời vì sự nghiệp phát triển nhanh và bền vững của đất nước, vì tương lai của dân tộc. Giáo dục và đào tạo lấy người học là trung tâm, là chủ thể; nhà trường là nền tảng, nhà giáo là động lực.

Chuyển đổi mạnh mẽ tư duy từ đào tạo kiến thức sang đào tạo toàn diện năng lực, phẩm chất của người học; bảo đảm “học đi đôi với hành”, giáo dục mầm non, phổ thông là nền tảng hình thành nhân cách, phát triển phẩm chất và năng lực; giáo dục nghề nghiệp là then chốt; giáo dục đại học là nòng cốt phát triển nhân lực trình độ cao, nhân tài.

Đột phá phát triển giáo dục và đào tạo bắt đầu từ đổi mới tư duy, nhận thức và thể chế. Giáo dục công lập là trụ cột, giáo dục ngoài công lập là thành phần quan trọng cấu thành hệ thống giáo dục quốc dân; xây dựng nền giáo dục mở, liên thông, bảo đảm cơ hội học tập công bằng, bình đẳng đối với tất cả các đối tượng.

Thủ tướng Chính phủ cho biết, Nghị quyết 71 đã đặt các mục tiêu cụ thể với các mốc đến năm 2030, đến năm 2035 và đến năm 2045; đồng thời chỉ rõ các nhiệm vụ, giải pháp đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, gồm 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, với 5 nhóm chung và 3 nhóm riêng cho các bậc học.

Trong đó, phải nâng cao nhận thức, đổi mới tư duy và hành động, xác định quyết tâm chính trị mạnh mẽ để đột phá phát triển giáo dục đào tạo; đổi mới mạnh mẽ thể chế, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho phát triển giáo dục đào tạo; tăng cường giáo dục toàn diện đức, trí, thể, mỹ, hình thành hệ giá trị con người Việt Nam thời đại mới; chuyển đổi số toàn diện, phổ cập và ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục và đào tạo.

Cần tập trung xây dựng đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất trường lớp đạt chuẩn, nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và phổ thông; tăng cường việc dạy và học ngoại ngữ, từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học; cải cách, hiện đại hóa giáo dục nghề nghiệp, tạo đột phá phát triển nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao; hiện đại hóa và nâng tầm giáo dục đại học, tạo đột phá phát triển nhân lực trình độ cao và nhân tài để dẫn dắt nghiên cứu, đổi mới sáng tạo; đẩy mạnh hợp tác, hội nhập quốc tế sâu rộng về giáo dục đào tạo.

8 đột phá và tinh thần 6 "rõ"

Thông tin về những điểm mới, đột phá về nhiệm vụ, giải pháp phát triển giáo dục và đào tạo, Thủ tướng Phạm Minh Chính cho biết, Nghị quyết đề ra nhiệm vụ: Đột phá về thể chế, chính sách; đột phá về quản lý, quản trị; đột phá về nguồn lực đầu tư, trong đó ngân sách Nhà nước bảo đảm các điều kiện giáo dục đạt chuẩn, phấn đấu cơ cấu chi đầu tư 5%; chi cho giáo dục đại học 3%; đột phá về phát triển đội ngũ nhà giáo, chuyên gia và nhân tài; đột phá trong chính sách hỗ trợ người học; đột phá về tự chủ và phát huy năng lực sáng tạo của các cơ sở giáo dục, đào tạo; đột phá về năng lực ngoại ngữ, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục.

Các đại biểu dự Hội nghị (Ảnh: Nhật Bắc)

Thủ tướng Chính phủ cho biết, ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết 71, Chính phủ đã xây dựng và ban hành Chương trình hành động để thực hiện Nghị quyết 71, bao gồm 8 nhóm nhiệm vụ, giải pháp lớn, cụ thể hóa thành 36 mục tiêu và 151 nhiệm vụ.

Trong đó, đã phân công cụ thể các nhiệm vụ cho từng bộ, ngành, địa phương với tinh thần “6 rõ: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời gian, rõ kết quả”, bảo đảm sự vào cuộc của các cấp, các ngành, địa phương, cơ sở, các tổ chức cá nhân cùng đồng hành, quyết tâm thực hiện thắng lợi Nghị quyết.

Trên cơ sở Nghị quyết 71 và Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết 71, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ, ngay trong năm 2025, các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đẩy mạnh công tác hoàn thiện thể chế, chính sách; khẩn trương rà soát, đánh giá việc triển khai thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông để điều chỉnh phù hợp; xây dựng lộ trình và triển khai ngay các chủ trương về chế độ lương, phụ cấp cho nhà giáo, cán bộ quản lý, nhân viên ngành Giáo dục; rà soát, sắp xếp, tái cấu trúc các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp; sáp nhập, giải thể các cơ sở đào tạo không đạt chuẩn; sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về thực hiện chủ trương không tổ chức hội đồng trường trong các cơ sở giáo dục công lập.

Các bộ, ngành, địa phương khẩn trương phân bổ vốn, thực hiện quy trình đầu tư công, lựa chọn nhà thầu, phấn đấu để khởi công xây dựng 100 trường liên cấp nội trú tiểu học, trung học cơ sở trong tháng 10/2025; rà soát các chương trình, kế hoạch đang triển khai để đưa các chỉ tiêu, nhiệm vụ được giao vào chương trình, kế hoạch công tác hằng năm, hằng quý và hằng tháng của cơ quan, đơn vị, địa phương; quyết liệt triển khai chủ trương của Bộ Chính trị về đầu tư xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại 248 xã biên giới đất liền; trước mắt, thí điểm đầu tư hoàn thành xây mới hoặc cải tạo 100 trường trong năm 2025.

Thủ tướng Chính phủ đề nghị Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng chương trình, kế hoạch hướng dẫn, vận động Nhân dân thực hiện Nghị quyết, phát huy vai trò giám sát, phản biện xã hội, tham gia xây dựng pháp luật, chính sách.

Các tỉnh ủy, thành ủy lãnh đạo, chỉ đạo quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc Nghị quyết, bảo đảm đầy đủ nguồn lực đầu tư cho giáo dục và đào tạo, tăng cường kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện Nghị quyết tại địa phương. Đặc biệt, các tổ chức Đảng, hệ thống chính trị từ cơ sở phải là nòng cốt trong thực hiện vì người học, người dạy và mọi cơ sở vật chất phục vụ công tác giáo dục và đào tạo đều ở cơ sở.

Nhắc lại lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh: “Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em” và quan điểm của Đảng, Nhà nước ta “Con người chính là yếu tố quan trọng nhất, quyết định sự thành bại của quốc gia. Đầu tư cho con người chính là đầu tư cho sự phát triển”, Thủ tướng Chính phủ tin tưởng, Nghị quyết số 71 sẽ được thực hiện quyết liệt, đồng bộ, hiệu quả, tạo nền tảng, cơ sở vững chắc đưa đất nước ta phát triển nhanh và bền vững, sánh vai với các cường quốc năm châu như Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu hằng mong muốn.

Tú Linh