95 năm ngành Tuyên giáo của Đảng: Kiên định, đổi mới, vững bước cùng dân tộc

Từ những buổi đầu truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, khơi dậy tinh thần yêu nước, đến việc định hướng dư luận, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời đại số hôm nay, ngành Tuyên giáo luôn giữ vai trò tiên phong, âm thầm mà bền bỉ, kiên định, sáng tạo, đóng góp to lớn vào mọi giai đoạn phát triển của đất nước.

Tổng Bí thư Tô Lâm thăm Phòng truyền thống của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương (Hà Nội, ngày 11/6/2025) (Ảnh: TTXVN)

Mặt trận tư tưởng kiên định và đổi mới

Ngay từ khi Đảng ra đời, trong bối cảnh đất nước bị thực dân thống trị, công tác tuyên truyền, cổ động, giáo dục lý luận đã trở thành công cụ sắc bén để thức tỉnh tinh thần dân tộc, khơi dậy ý chí đấu tranh giành độc lập. Các cán bộ tuyên truyền đầu tiên với hành trang là lý tưởng cách mạng và niềm tin vào tương lai đã dấn thân trên mọi miền đất nước để truyền bá ánh sáng cách mạng, kêu gọi Nhân dân đứng lên đấu tranh vì tự do, hạnh phúc.

Ngay sau khi thành lập Đảng, trong suốt giai đoạn cách mạng 1930 - 1945, công tác tuyên giáo của Đảng đã góp phần xây dựng, phát triển phong trào cách mạng, khơi dậy và phát huy cao độ tinh thần yêu nước, ý chí đấu tranh cách mạng, thực hiện thắng lợi cuộc cách mạng tháng Tám 1945.

Trong cuộc vận động dân chủ chống phản động thuộc địa và tay sai, chống phát xít và chiến tranh, đòi tự do, cơm áo, hòa bình, công tác tuyên giáo giai đoạn 1936 -1939 đã góp phần quan trọng tạo ra một cao trào cách mạng sôi nổi. Đây được coi là cuộc tổng diễn tập thứ hai cho thắng lợi của Cách mạng tháng Tám năm 1945.

Giai đoạn 1961-1965, công tác tuyên giáo tập trung tuyên truyền, vận động, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, phấn đấu hoàn thành vượt mức kế hoạch 5 năm lần thứ nhất. Nhiều điển hình xuất sắc xuất hiện trong phong trào quần chúng đã trở thành ngọn cờ cổ vũ phong trào thi đua.

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương phát biểu tại gặp mặt Kỷ niệm 94 năm Ngày Truyền thống ngành Tuyên giáo của Đảng (01/8/1930 - 01/8/2024)

Ở miền Bắc, công tác tuyên giáo tập trung tuyên truyền, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước, như "Vì miền Nam ruột thịt", "Thanh niên ba sẵn sàng", "Phụ nữ ba đảm đang" chi viện đắc lực sức người, sức của cho tiền tuyến lớn miền Nam.

Ở miền Nam, công tác tuyên giáo đã cổ vũ quần chúng đẩy mạnh đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang ở khắp mọi nơi, trên cả ba vùng: Vùng núi, đồng bằng và đô thị; khơi dậy lòng căm thù giặc, bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, không quản ngại hy sinh, tạo nên nhiều phong trào thi đua giết giặc, lập công.

Trong suốt hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, ngành Tuyên giáo tiếp tục phát huy vai trò xung kích trên mặt trận tinh thần. Những tác phẩm báo chí, văn học, điện ảnh, lời ca tiếng hát, khẩu hiệu, bài giảng… đã trở thành vũ khí cổ vũ lòng yêu nước, hun đúc lý tưởng cách mạng, xây dựng niềm tin vào thắng lợi tất yếu. Tuyên giáo thời chiến là tiếng nói của ý chí dân tộc, điểm tựa tinh thần để toàn dân, toàn quân vững bước vượt qua muôn trùng gian khó.

Bước sang thời kỳ đổi mới (năm 1986) và hội nhập quốc tế sâu rộng, công tác Tuyên giáo không chỉ giữ vững vai trò là người “gác cổng tư tưởng” mà còn nhanh chóng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, thích ứng với bối cảnh mới. Ngành đã chủ động định hướng dư luận xã hội, kịp thời đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới; đẩy mạnh giáo dục lý luận chính trị, truyền thống cách mạng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, đảng viên và Nhân dân.

Lãnh đạo Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương nhấn nút khai trương Hệ thống thông tin Tuyên giáo và Dân vận (Hà Nội, ngày 4/7/2025) (Ảnh: TTXVN)

Đặc biệt, trong thời đại bùng nổ thông tin, công nghệ số và mạng xã hội, ngành Tuyên giáo đã linh hoạt, sáng tạo trong tuyên truyền, ứng dụng mạnh mẽ các nền tảng số để truyền tải thông tin tích cực, lan tỏa giá trị nhân văn, khơi dậy tinh thần yêu nước và khát vọng phát triển đất nước. Các mô hình như “mỗi ngày một tin tốt”, “mỗi tuần một câu chuyện đẹp”, tăng cường vai trò người phát ngôn, báo cáo viên, tuyên truyền viên các cấp… đã mang đến hơi thở mới, gần gũi, thuyết phục, hiệu quả hơn.

95 năm qua, đội ngũ cán bộ tuyên giáo từ Trung ương đến cơ sở không ngừng được củng cố, trưởng thành về bản lĩnh, trí tuệ và phong cách. Đó là những người bền bỉ, thầm lặng, luôn kiên định lý tưởng, vững vàng chính trị, sâu sát thực tiễn, gắn bó với cơ sở và Nhân dân. Họ chính là những người “truyền lửa”, “gác cổng” tư tưởng, kiến tạo sự đồng thuận xã hội, củng cố lòng tin vào Đảng và Nhà nước; kiên định mục tiêu chủ nghĩa xã hội.

Tuyên giáo và Dân vận đồng hành trong kỷ nguyên mới

Năm 2025 ghi dấu bước chuyển quan trọng khi ngành Tuyên giáo và Dân vận chính thức hợp nhất theo chủ trương của Đảng về sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Đây không đơn thuần là sự thay đổi về mặt tổ chức mà còn thể hiện tầm nhìn chiến lược trong việc nâng cao hiệu quả công tác xây dựng Đảng, gắn tư tưởng với hành động, gắn lý luận với thực tiễn, gắn tuyên truyền với vận động quần chúng Nhân dân.

Sự hợp nhất giữa công tác tuyên giáo và dân vận mở ra một thời kỳ mới “kết nối tư tưởng và hành động”, với yêu cầu cao hơn, toàn diện hơn: Vừa giữ vững trận địa tư tưởng, vừa trực tiếp vận động, lắng nghe, giải thích, thuyết phục Nhân dân. Trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh chuyển đổi số, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, sắp xếp đơn vị hành chính, hội nhập và cạnh tranh toàn cầu, vai trò của Tuyên giáo và Dân vận càng trở nên cấp thiết và then chốt.

Đồng chí Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương và Dân vận Trung ương cùng các đại biểu tham quan triển lãm ảo "Ban Tuyên giáo Trung ương: Dấu ấn tinh thần chủ động - nhạy bén - sáng tạo" do Thông tấn xã Việt Nam thực hiện năm 2024 (Ảnh: TTXVN)

Công tác tuyên giáo và dân vận trong thời kỳ mới đòi hỏi không ngừng đổi mới tư duy, cách làm, chủ động dự báo và định hướng dư luận; tăng cường truyền thông chính sách, phản bác thông tin sai lệch, thù địch; tăng “sức đề kháng” xã hội trước âm mưu “diễn biến hòa bình”. Đồng thời, khơi dậy khát vọng phát triển, tinh thần yêu nước, ý chí tự lực tự cường và niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng.

Để đáp ứng yêu cầu đó, ngành Tuyên giáo và Dân vận cần tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng vừa chuyên”, bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, am hiểu công nghệ, truyền thông, sâu sát thực tiễn, thạo nghiệp vụ, có năng lực nắm bắt và dẫn dắt dư luận. Truyền thống 95 năm là điểm tựa để thế hệ cán bộ hôm nay tiếp nối và phát huy, đóng góp trí tuệ, tâm huyết vào sự nghiệp đổi mới, hội nhập và phát triển của đất nước.

Kỷ niệm 95 năm ngày truyền thống ngành Tuyên giáo không chỉ là dịp để ôn lại chặng đường vẻ vang mà còn là lời nhắc nhở về trách nhiệm nặng nề nhưng vẻ vang mà Đảng và Nhân dân giao phó. Với tinh thần đổi mới, sáng tạo, hiệu quả, lấy dân làm gốc, thông tin làm sức mạnh, ngành Tuyên giáo và Dân vận sẽ tiếp tục vững bước tiên phong trên mặt trận tư tưởng văn hóa, góp phần đưa đất nước ta phát triển nhanh, bền vững, hiện thực hóa khát vọng xây dựng một nước Việt Nam hùng cường, thịnh vượng và hạnh phúc.

Hoàng Bảo