Bài 87: Nâng cao chất lượng lao động đáp ứng hội nhập

>> Thanh niên với vấn đề hội nhập - Khát vọng vươn xa
Bài 86: Đoàn phải là cầu nối…

Tuy nhiên, để hội nhập tốt, công nhân Việt Nam phải có tay nghề cao. Trong một buổi nói chuyện với công nhân, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc chia sẻ, năng suất lao động quyết định tiền lương vì thế cần hỗ trợ công nhân học tập, nâng cao tay nghề, điều kiện, công cụ, kinh phí học tập. Chủ trương của chúng ta là Nhà nước, Công đoàn, giới chủ kết hợp nâng cao tay nghề. Giới chủ nào quan tâm chính là nuôi nguồn lực tốt để cạnh tranh. Công đoàn đấu tranh nâng cao tay nghề là vấn đề quan trọng hiện nay. Con người là nguồn lực quan trọng nhất, doanh nghiệp muốn phát triển dứt khoát phải đầu tư cho nguồn nhân lực. Về phía công nhân, lao động cũng phải đối diện với quy luật cạnh tranh, có nghĩa đều phải cố gắng không ngừng để giỏi hơn, có ích hơn thì mình sẽ tồn tại.

Thiếu nhân lực có trình độ cao

Việt Nam là một trong những thị trường phát triển tiềm năng ở khu vực Đông Nam Á, trong đó thị trường lao động Việt Nam cũng đang đứng trước rất nhiều cơ hội và thách thức khi AEC hình thành. Nguồn lao động trẻ gắn với những điểm mạnh như sức khỏe tốt, năng động, dễ tiếp thu cái mới, nắm bắt công nghệ nhanh, di chuyển dễ dàng. Nếu được học văn hóa, đào tạo nghề, thì họ sẽ phát huy khả năng trong quá trình hội nhập quốc tế. Đây là yếu tố rất thuận lợi để phát triển kinh tế - xã hội nhưng cũng gây áp lực lớn cho vấn đề giải quyết việc làm và đào tạo nghề cho người lao động. Đặc biệt, với tốc độ tăng dân số nhanh và cơ cấu dân số trẻ nên mỗi năm nước ta có hơn 1,2 triệu người đến độ tuổi lao động và được bổ sung vào lực lượng lao động, điều này làm cho vấn đề giải quyết việc làm trở nên khó khăn hơn.

Thí sinh dự thi Kỳ thi Tay nghề ASEAN

Đối với Nhà nước, cần đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về AEC, đặc biệt về lao động có kỹ năng, các tiêu chuẩn cụ thể được các nước ASEAN khác công bố và áp dụng; đồng thời, tổng kết kinh nghiệm thích nghi và sẵn sàng của các quốc gia khác để làm bài học tham chiếu cho Việt Nam. Công tác thông tin về tình hình lao động các nước cũng cần được công bố công khai để các doanh nghiệp, người lao động tiếp cận thuận lợi. Theo đó, các thỏa thuận được ký kết cần thông báo cụ thể đến từng doanh nghiệp và người lao động, đặc biệt tới đội ngũ sinh viên các trường đại học, cao đẳng, phổ thông trung học, trung tâm dạy nghề… chuẩn bị tốt nghiệp.

Bên cạnh đó, Nhà nước cần xây dựng một cổng thông tin điện tử quốc gia về thị trường lao động trong AEC hoặc sàn giao dịch, chợ việc làm trong AEC với thông tin thiết thực về chính sách, tiêu chuẩn, mức tiền lương, điều kiện sinh hoạt để người lao động dễ dàng tiếp cận; sắp xếp và phát triển các cơ sở đào tạo và trung tâm đào tạo nghề nghiệp nhằm thích nghi với điều kiện thành lập AEC, trong đó cần chú ý đào tạo ngôn ngữ các nước ASEAN; công bố chứng chỉ của các cơ quan được ASEAN thừa nhận để doanh nghiệp và người lao động có thể tiếp cận cũng như yêu cầu các nước ASEAN khác công bố thông tin này trên cổng thông tin điện tử của Việt Nam.; ban hành chế độ chính sách khuyến khích và tạo điều kiện cho người lao động tham gia bồi dưỡng và tự học để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật tay nghề; mở rộng hợp tác quốc tế về phát triển nhân lực chất lượng cao.

Các doanh nghiệp cần cập nhật thông tin và thay đổi tư duy, nhận thức đúng đắn về hội nhập. Từ đó doanh nghiệp cần có những tìm hiểu, nghiên cứu sâu hơn thị trường ASEAN cũng như các chính sách hỗ trợ mà AEC mang lại để vạch ra chiến lược kinh doanh thích hợp.

Hơn nữa, các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao trình độ cho người lao động bằng cách tổ chức các khóa đào tạo kỹ năng, tay nghề, rèn luyện thể lực, cường độ và năng suất lao động, vừa tăng năng suất cho doanh nghiệp, vừa giúp người lao động tăng cường khả năng lao động để nhanh chóng đạt mức yêu cầu của khu vực; xây dựng kế hoạch đưa lao động Việt Nam tham gia vào các dự án đầu tư, dịch vụ hoặc hoạt động thương mại để nâng cao kiến thức, tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng.

Một điều quan trọng nữa là bản thân người lao động cần tích cực, chủ động nghiên cứu thị trường lao động ASEAN để có thể hiểu rõ hơn các tiêu chuẩn nghề nghiệp nhằm có kế hoạch thích nghi; tham gia các khóa đào tạo kỹ năng, tay nghề; chủ động tìm kiếm các cơ hội tham gia vào các dự án đầu tư, dịch vụ hoặc hoạt động thương mại để nâng cao kiến thức, tích lũy kinh nghiệm, rèn luyện kỹ năng chuyên nghiệp cao và tiếng Anh...

(còn nữa)

Văn An