Các hóa chất hương vị trong thuốc lá gây nhiều lo ngại

Các kết quả nghiên cứu này được công bố trên tạp chí Nicotine & Tobacco Research và được giới thiệu trong một video (https://www.youtube.com/watch?v=Y8gV1Kfn0Qw) là nghiên cứu đầu tiên phân tích thành phần hóa học có trong nhiều loại thuốc lá khác nhau hiện có bán tại Việt Nam.

Tác hại của thuốc lá

Nghiên cứu đã phân tích thành phần hóa học của 180 loại hương vị có trong nhiều nhãn hiệu thuốc lá khác nhau được bán ở Việt Nam và phát hiện ra rằng 17 gói trên tổng số 35 gói thuốc lá được lấy mẫu (chiếm 49%) có chứa bạc hà bao gồm các mức cao nhất trong số tất cả các loại thuốc lá (lên tới 16,6 mg/điếu);

20 gói trên tổng số gói thuốc lá mẫu (chiếm 57%) có dùng các “công nghệ” hương vị như viên nang hương vị có thể nghiền nát giúp người dùng tự kiểm soát việc giải phóng các hóa chất hương vị - một điểm khác biệt trong chiến lược tiếp thị thuốc lá nhằm thu hút thêm người dùng.

Các hóa chất hương vị làm tăng sự hấp dẫn với người dùng có trong thuốc lá gây ra nhiều mối lo ngại

Sự có mặt của “các hóa chất hương vị khác” (chẳng hạn như hương trái cây) được tìm thấy trong 24 gói thuốc lá mẫu (chiếm 69%), trong đó có 16 gói có chứa bạc hà.

Thị trường thuốc lá có hương vị tại Việt Nam đang gia tăng và chính các loại hương vị có thể thúc đẩy việc sử dụng và mở rộng số lượng người hút các sản phẩm thuốc lá độc hại.

Các hương vị có thể làm cho điếu thuốc lá trở nên ngon miệng hơn và các nghiên cứu khác đã chỉ ra rằng các hương vị nói chung (đặc biệt là bạc hà) có thể góp phần làm giảm khả năng bỏ hút thuốc lá.

Thuốc lá điện tử cũng có nhiều tác hại

Các kết quả từ phân tích hóa học chỉ ra rằng các sản phẩm chứa hóa chất hương vị và công nghệ cung cấp hương vị bao gồm hương vị ở nhiều mức độ khác nhau (kể cả các mức độ cao) có thể thu hút nhiều người dùng.

Các nhà sản xuất có thể điều chỉnh lượng bạc hà trong thuốc lá để tăng tối đa sức hấp dẫn của sản phẩm theo nhiều sở thích khác nhau của người tiêu dùng (ví dụ như tăng lượng bạc hà cho những người dùng thích các loại thuốc lá có các hàm lượng bạc hà cao hơn), từ đó tăng khả năng lôi kéo nhiều người hút thuốc hơn.

Hiện nay, các sản phẩm thuốc lá có hương vị không bị hạn chế tại thị trường Việt Nam, nơi có 24% người trưởng thành hút thuốc lá điếu và 47% nam giới hút thuốc lá.

Do đó, mỗi năm nước này ghi nhận hơn 75.000 ca bệnh liên quan đến thuốc lá. Tuy tỷ lệ người hút thuốc lá ở Việt Nam đã giảm trong thập kỷ qua, quốc gia này đang có xu hướng chậm lại trong mục tiêu giảm 30% tỷ lệ sử dụng thuốc lá vào năm 2025.

Bà Lauren Czaplicki, nhà khoa học tại IGTC và đồng tác giả của bài nghiên cứu, giải thích: “Các sản phẩm thuốc lá có hương vị là thủ phạm kéo dài đại dịch thuốc lá, làm thuốc lá trở nên hấp dẫn đối với người tiêu dùng - bao gồm cả giới trẻ - và khiến việc bỏ hút thuốc lá trở nên khó khăn hơn.

Thật may mắn, bằng việc ban hành lệnh cấm và loại bỏ các sản phẩm thuốc lá có hương vị ra khỏi thị trường, các quốc gia có thể chống lại thành công các chiến thuật tiếp thị mật ngọt và mang tính săn mồi của ngành công nghiệp thuốc lá.”

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cấm các sản phẩm thuốc lá có hương vị, gồm cả hương bạc hà, có thể giúp giảm việc hút thuốc lá và gia tăng nỗ lực bỏ thuốc lá.

Việt Nam đã ký kết Công ước khung của Tổ chức Y tế Thế giới về Kiểm soát Thuốc lá (FCTC), trong đó hướng dẫn thực hiện nêu rõ: “Từ góc độ sức khỏe cộng đồng, không có lý do chính đáng nào cho phép sử dụng các thành phần như chất tạo hương vị khiến các sản phẩm thuốc lá trở nên hấp dẫn đối với người dùng".

Nghiên cứu về hóa chất hương vị của IGTC có thể tạo sự ảnh hưởng đến các lệnh cấm sử dụng các hóa chất hương vị ở cấp quốc gia, giúp giảm việc tiêu thụ thuốc lá và các chi phí xã hội liên quan.

Nghiên cứu khác đã phát hiện ra rằng, ngoài hương vị có trong sản phẩm thuốc lá, người sử dụng còn bị thu hút bởi những dòng mô tả hương vị, hình ảnh và màu sắc trên bao bì các sản phẩm thuốc lá.

Những hạn chế và quy định nghiêm ngặt hơn về việc sử dụng hình ảnh, sự mô tả và màu sắc mang hàm ý hương vị có thể là sự bổ sung có giá trị cho lệnh cấm toàn diện đối với hương vị trong sản phẩm thuốc lá.

Phương Thu