Cần Thơ chèo lái đầu tàu vùng Mê Kông giữa dòng chảy phát triển

Giữ nhịp tăng trưởng

Năm 2025, kinh tế Cần Thơ tiếp tục phục hồi trong bối cảnh thế giới còn nhiều biến động, chuỗi cung ứng chưa hoàn toàn ổn định, sức mua thị trường có thời điểm chững lại. Tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) ước tăng 7,23%, thấp hơn mục tiêu Nghị quyết đề ra nhưng vẫn phản ánh nỗ lực lớn của chính quyền và cộng đồng doanh nghiệp. Quy mô nền kinh tế đạt hơn 306.000 tỷ đồng; GRDP bình quân đầu người gần 95 triệu đồng/năm; thu nhập bình quân đạt khoảng 5,5 triệu đồng/người/tháng, tăng so với năm trước.

Điểm đáng chú ý là cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch theo hướng dịch vụ - công nghiệp - nông nghiệp. Dịch vụ chiếm hơn 45%, công nghiệp - xây dựng hơn 28%, nông nghiệp còn khoảng 21%. Đây là bước đi đúng hướng của một đô thị trung tâm vùng, nơi vai trò “trung chuyển” ngày càng rõ nét. Tuy nhiên, sự chuyển dịch ấy vẫn mang tính tiệm tiến, chưa tạo ra cú hích đủ mạnh để nâng tầm tăng trưởng như kỳ vọng.

Các công trình giao thông trọng điểm tạo trục kết nối mới cho Cần Thơ trong vai trò trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long

Trong lĩnh vực công nghiệp - xây dựng, sản xuất tiếp tục phục hồi với chỉ số sản xuất công nghiệp tăng khoảng 10%. Các ngành chế biến lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng, dược phẩm, vật liệu xây dựng vẫn giữ vai trò trụ cột.

Đặc biệt, nhiều công trình hạ tầng lớn được đẩy nhanh tiến độ, tiêu biểu là tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng đoạn qua địa bàn thành phố, được xem là “mạch huyết giao thông” nối Cần Thơ với toàn vùng Đồng bằng sông Cửu Long và hành lang kinh tế phía Đông Nam Bộ. Những công trình này không chỉ mang ý nghĩa giao thông mà còn mở ra dư địa phát triển mới cho logistics, công nghiệp và dịch vụ vùng.

Ở khu vực thương mại - dịch vụ, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt hơn 360.000 tỷ đồng, tăng trên 20% so với năm 2024. Hoạt động xuất khẩu duy trì đà tăng với kim ngạch hơn 5,5 tỷ USD.

Du lịch ghi nhận gần 11 triệu lượt khách, doanh thu xấp xỉ 10.000 tỷ đồng, cho thấy sức hút của đô thị sông nước vẫn hiện hữu. Tuy vậy, ngành Du lịch vẫn loay hoay với bài toán cũ: Sản phẩm chưa đủ đặc thù, dịch vụ chất lượng cao phát triển chưa đồng đều, liên kết du lịch vùng còn lỏng lẻo.

Nông nghiệp tiếp tục giữ vai trò trụ đỡ ổn định. Sản lượng lúa đạt hơn 4,7 triệu tấn, thủy sản gần 783.000 tấn; nhiều mô hình lúa chất lượng cao, phát thải thấp, VietGAP, GlobalGAP được mở rộng. Tư duy sản xuất đang dịch chuyển từ “lượng” sang “chất”, từ manh mún sang liên kết. Tuy nhiên, giá trị gia tăng còn thấp, năng suất lao động chưa đạt mục tiêu đề ra, cho thấy nông nghiệp vẫn cần thêm thời gian và nguồn lực để thực sự trở thành nền tảng bền vững trong tiến trình đô thị hóa.

Áp lực hạ tầng và yêu cầu đổi mới

Giữ vai trò trung tâm vùng, Cần Thơ không chỉ gánh vác chức năng kinh tế mà còn là nơi hội tụ y tế, giáo dục, khoa học - công nghệ của toàn Đồng bằng sông Cửu Long. Mỗi ngày, dòng người từ các tỉnh lân cận đổ về khám chữa bệnh, học tập, giao thương. Chính vai trò ấy tạo nên sức hút, nhưng cũng đồng thời gia tăng áp lực lên hạ tầng đô thị và hệ thống dịch vụ công.

Diện mạo đô thị Cần Thơ ngày càng khang trang

Năm 2025, tỷ lệ đô thị hóa của Cần Thơ đạt khoảng 47,6%, chưa đạt mục tiêu đề ra. Hệ thống hạ tầng kỹ thuật được đầu tư nhưng thiếu tính đồng bộ; một số tuyến giao thông nội ô thường xuyên ùn ứ vào giờ cao điểm; tình trạng ngập cục bộ, ô nhiễm kênh rạch chưa được giải quyết dứt điểm. Những vấn đề tưởng chừng quen thuộc ấy lại trở thành “lực cản âm thầm”, bào mòn năng lực cạnh tranh đô thị nếu không được xử lý căn cơ.

Ở góc độ đầu tư, tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt hơn 84.600 tỷ đồng, tăng so với năm trước nhưng chưa đạt mục tiêu tăng trưởng. Thu hút đầu tư ngoài ngân sách, đặc biệt là đầu tư trực tiếp nước ngoài, chưa như kỳ vọng; nhiều dự án triển khai chậm, chưa kịp đóng góp vào tăng trưởng chung. Điều này đặt ra câu hỏi về khả năng hấp thụ vốn và hiệu quả điều phối đầu tư của đô thị trung tâm vùng trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các địa phương.

Một điểm sáng nổi bật trong bức tranh năm 2025 là an sinh xã hội. Thành phố hoàn thành chỉ tiêu xây dựng 1.397 căn nhà ở xã hội; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 0,63%; tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế đạt 95%.

Phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát hoàn thành vượt tiến độ, thể hiện rõ quan điểm phát triển không chỉ chú trọng “phú cường”, mà còn lấy “an dân” làm gốc. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, những chính sách này góp phần giữ vững sự ổn định xã hội, nền tảng không thể thiếu cho phát triển lâu dài.

Nông nghiệp Cần Thơ từng bước chuyển từ sản xuất truyền thống sang mô hình chất lượng cao

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, bộ máy chính quyền hai cấp của thành phố được kiện toàn và vận hành ổn định. Công tác cải cách hành chính, chuyển đổi số được đẩy mạnh; tỷ trọng kinh tế số trong GRDP đạt khoảng 7,4%. Tuy nhiên, việc đồng bộ dữ liệu, nâng cao năng lực cán bộ cơ sở, khắc phục tình trạng chồng chéo thủ tục vẫn là bài toán chưa thể giải quyết trong “một sớm một chiều”.

Bước sang năm 2026, Cần Thơ đặt ra mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 10 - 10,5%, nâng thu nhập bình quân đầu người lên hơn 111 triệu đồng/năm, cải thiện mạnh mẽ các chỉ số PCI, PAR Index, PAPI, phấn đấu vào nhóm 15 địa phương có chất lượng điều hành tốt.

Những mục tiêu ấy không chỉ là con số, mà còn là lời tự vấn về năng lực đổi mới mô hình tăng trưởng, về khả năng tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, thể chế và nhân lực, những yếu tố quyết định để Cần Thơ thực sự bứt phá.

Hoàng Lân