Cần xây dựng bộ tiêu chí kiểm định năng lực tư vấn tâm lý học đường

Theo đại biểu Nguyễn Thị Hà, bạo lực học đường hiện nay không chỉ là câu chuyện giữa học sinh với học sinh, mà đã trở nên phức tạp và nguy hiểm hơn khi giáo viên trở thành nạn nhân, còn phụ huynh và học sinh lại trở thành người gây ra bạo lực. Bạo lực học đường cũng đang diễn biến rất phức tạp trên không gian mạng.

Đại biểu cũng chỉ ra hệ quả của bạo lực học đường: Về thể chất, nhiều học sinh bị thương tật, thậm chí tử vong. Về tinh thần, nhiều em mang sang chấn, rối loạn tâm lý, trầm cảm, tự cô lập. Nhiều giáo viên bị bạo lực phải sống trong lo lắng, dễ tổn thương và mất dần niềm tin vào giá trị “tôn sư trọng đạo”.

Đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hà (Đoàn ĐBQH tỉnh Bắc Ninh)

"Những vụ việc bạo lực học đường không còn là hiện tượng đơn lẻ. Chúng không chỉ gây bàng hoàng trong dư luận mà còn đặt ra một câu hỏi nhức nhối: Phải chăng kỷ cương học đường đang dần bị xem nhẹ? Áp lực lớn nhất của nhiều giáo viên hiện nay không còn là đồng lương, mà là nỗi sợ hãi - nỗi sợ ngay trong chính môi trường làm việc của mình”, đại biểu Nguyễn Thị Hà đặt câu hỏi.

Chỉ ra trách nhiệm của nhà trường và cả gia đình trong vấn đề này, nữ đại biểu Quốc hội cho biết, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành Thông tư 19, có hiệu lực từ ngày 31/10 tới. Thông tư quy định hình thức kỷ luật cao nhất đối với học sinh là “viết bản kiểm điểm hoặc phê bình”, thể hiện tinh thần nhân văn, hướng đến giáo dục phục hồi thay vì trừng phạt - điều này rất đáng trân trọng.

Song theo bà, "sự nhân văn trong kỷ luật học sinh chỉ có thể phát huy hiệu quả khi được bảo đảm bằng một hệ thống hỗ trợ và tư vấn tâm lý học đường chuyên nghiệp”.

Bà phân tích: Thông tư 19 có đề cập đến hoạt động khuyên bảo, theo dõi, tư vấn phối hợp với nhà trường. Nhưng trên thực tế, phần lớn các trường học ở Việt Nam vẫn chưa có đội ngũ tư vấn tâm lý chuyên nghiệp. Ở nhiều nơi, phòng tư vấn tâm lý học đường chỉ tồn tại trên danh nghĩa, trong khi giáo viên chủ nhiệm phải tự xoay sở dù chưa được đào tạo chuyên sâu về kỹ năng xử lý xung đột.

Vì thế, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hà kiến nghị, cần quy định trách nhiệm liên đới với phụ huynh khi con em có hành vi bạo lực nghiêm trọng; Đưa nội dung giáo dục kỹ năng làm cha mẹ, giáo dục cảm xúc và chương trình đào tạo cộng đồng trở thành nội dung bắt buộc trong các hoạt động của dân cư, công đoàn, hội phụ nữ, đoàn thể.

Đối với nhà trường, tăng cường hoạt động tư vấn tâm lý học đường thực chất; mỗi cụm trường cần có ít nhất một chuyên gia tâm lý được đào tạo bài bản; xây dựng cơ chế phản ứng nhanh trong trường học, kết nối với công an, chính quyền địa phương và cơ sở y tế khi xảy ra bạo lực.

Bên cạnh đó, các nền tảng mạng xã hội cần có trách nhiệm hơn trong việc kiểm soát và xử lý nội dung liên quan đến bạo lực, cả trên mạng lẫn trong trường học; đồng thời, cần rà soát, đánh giá tính khả thi và hiệu quả khi triển khai Thông tư 19, để cân bằng giữa tính nhân văn và tính kỷ luật.

Các đại biểu tham gia phiên họp sáng 29/10

Từ đó, có thể bổ sung các hình thức kỷ luật mang tính phục hồi nhưng vẫn đủ sức điều chỉnh hành vi, giúp học sinh nhận ra sai lầm và không tái phạm. Ví dụ: Tổ chức hoạt động lao động cộng đồng, tham gia chương trình tư vấn bắt buộc, thực hiện cam kết hành vi tích cực hoặc xin lỗi công khai dưới sự hướng dẫn của nhà trường...

Đặc biệt, đại biểu Nguyễn Thị Hà đề xuất xây dựng bộ tiêu chí kiểm định năng lực tư vấn tâm lý học đường, và coi đây là cơ sở để bảo đảm tính hiệu quả và chuyên nghiệp trong công tác hỗ trợ học sinh.

“Một nền giáo dục không thể hạnh phúc nếu người dạy bị xúc phạm, người học bị bạo hành và cả hai cùng chịu tổn thương về thể chất lẫn tinh thần. Hạnh phúc trong giáo dục chỉ có thể được xây dựng trên nền tảng kỷ cương, nhân ái và trách nhiệm”, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thị Hà nhấn mạnh.

Thái Sơn