Cấp cứu 3 bệnh nhân Ninh Bình ngộ độc do ăn hạt củ đậu

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, bệnh viện đang tích cực theo dõi điều trị cho 3 bệnh nhân ngộ độc sau khi ăn hạt cây củ đậu tại xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình.

Theo TS.BS Nguyễn Trung Nguyên, hiện hai bệnh nhân đang điều trị tại Trung tâm Chống độc, tình hình sức khỏe tạm thời đã ổn định, tuy nhiên vẫn phải theo dõi thêm. Riêng trường hợp nặng nhất là bệnh nhi 19 tháng tuổi đang được điều trị tại Trung tâm Nhi khoa (Bệnh viện Bạch Mai).

Nam bệnh nhân bị ngộ độc hạt củ đậu đang điều trị tại Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai. Ảnh: VTV.

Trước đó, vào tối 8/1, Bệnh viện Đa khoa Hải Hậu (Ninh Bình), tiếp nhận 6 trường hợp bệnh nhân gồm 4 người lớn và 2 trẻ nhỏ cùng ở thôn Đông Dương, xã Xuân Trường, tỉnh Ninh Bình.

Các bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng bất thường như buồn nôn, đau bụng, kích thích, vật vã sau khi ăn hạt trong quả cây củ đậu. Sau khi được cấp cứu và hồi sức ban đầu, toàn bộ bệnh nhân đã được chuyển lên Bệnh viện Đa khoa Nam Định để tiếp tục điều trị. Trong số này, 3 bệnh nhân diễn biến nặng, được chuyển tiếp lên Bệnh viện Bạch Mai, 2 bệnh nhân trong tình trạng hôn mê.

Bác sĩ Nguyễn Mạnh Chiến, Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, khi tiếp nhận, bệnh nhân nam 58 tuổi rất nặng, hôn mê, phải thở máy, huyết áp tụt. Trường hợp nữ bệnh nhân nhẹ hơn trong tình trạng tỉnh táo, buồn nôn. Qua khai thác bệnh nhân và gia đình, bệnh nhân có ăn hạt cây củ đậu, mỗi người ăn từ 3-6 hạt, trong đó có bệnh nhân nam 58 tuổi ăn khá nhiều (khoảng 6 hạt).

"Khi đưa lên bệnh viện cấp cứu, bệnh nhân tụt huyết áp, rối loạn chuyển hóa rất nặng. Nam bệnh nhân hiện đã được chuyển sang thở oxy, có thể nói chuyện được, bệnh nhân nữ - con gái của nam bệnh nhân trước đó ăn ít hơn, nôn được nên nhẹ hơn", bác sĩ Chiến thông tin.

Th.S.BS Đỗ Hoàng Hải, Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, nặng nhất trong gia đình là bệnh nhi 19 tháng tuổi. Khi nhập viện bệnh nhi có dấu hiệu chuyển hóa rất nặng, suy hô hấp, phải thở máy, có nguy cơ để lại di chứng về hô hấp, tuần hoàn, thần kinh.

"Ở bệnh viện tuyến dưới cũng đã xử lý rất kịp thời như rửa dạ dày, sơ cứu kịp thời. Hiện tại bệnh nhi vẫn được theo dõi tích cực, thở máy", bác sĩ Hải thông tin.

Theo bác sĩ Hải, củ đậu là loại củ quen thuộc, có thể ăn sống hoặc chế biến, được đánh giá mát và lành. Tuy nhiên, hạt củ đậu tuyệt đối không được sử dụng làm thực phẩm. Trong hạt củ đậu có chứa chất độc Rotenone, một loại độc chất từng được sử dụng làm thuốc trừ sâu và diệt cá, có khả năng tác động trực tiếp lên hệ thần kinh và đường tiêu hóa; chỉ cần ăn một lượng rất nhỏ cũng có thể gây ngộ độc nặng. Hiện, ngộ độc Retenone chưa có thuốc giải đặc hiệu. Bệnh nhân có thể tử vong trong vòng 2-5 giờ sau khi ăn phải chất độc này.

"Ngộ độc hạt củ đậu có thể gây ra nhiều triệu chứng nguy hiểm như buồn nôn, nôn dữ dội, đau bụng quằn quại, tiêu chảy liên tục; người bệnh có thể rơi vào trạng thái vật vã, kích thích, bứt rứt không kiểm soát, co giật, rối loạn ý thức. Trường hợp nặng có thể đe dọa tính mạng, đặc biệt nguy hiểm đối với trẻ em. Như trường hợp trên trẻ nhỏ cân nặng nhỏ nên nguy cơ tổn thương cho các cơ quan rất lớn", bác sĩ Hải chia sẻ.

Trong hạt củ đậu chứa thành phần rất độc gây ức chế chuyển hoá. Hạt củ đậu rất giống hạt đậu thông thường tuy nhiên chứa độc tố rất mạnh, gây ức chế chu trình chuyển hóa năng lượng toàn bộ tế bào, đặc biệt những cơ quan cần nhiều năng lượng nhất như não và tim dễ bị tổn thương nhất. Nếu người dân ăn số lượng nhiều có thể rối loạn chuyển hoá, suy các cơ quan và có thể tử vong nhanh chóng.

"Để phòng tránh ngộ độc, đầu tiên người dân không ăn hạt củ đậu. Khi ăn các loại hạt đậu đỗ cần biết rõ nguồn gốc, biết chính xác loại hạt. Nếu đã biết ngộ độc, cần gây nôn tại chỗ, sau đó nhanh chóng chuyển viện để các y bác sĩ tiến hành các biện pháp cấp cứu kịp thời", bác sĩ Chiến khuyến cáo.

Các bác sĩ khuyến cáo, người dân tuyệt đối không ăn hạt củ đậu. Khi trồng củ đậu tại nhà, cần thu gom và tiêu hủy hạt ngay sau thu hoạch, đồng thời để xa tầm tay trẻ em. Khi phát hiện người có dấu hiệu nghi ngộ độc, cần nhanh chóng đưa bệnh nhân đến cơ sở y tế gần nhất để được cấp cứu kịp thời, không chờ đợi hoặc tự xử lý tại nhà.

Phương Thu