Chỉ thị số 20/CT-TTg thể hiện quyết tâm trong vấn đề bảo vệ môi trường

Hà Nội nghiên cứu hỗ trợ chuyển đổi 450.000 xe máy chạy xăng trong vành đai 1

Chỉ thị số 20/CT-TTg do Thủ tướng Chính phủ ban hành ngày 12/7/2025 yêu cầu Hà Nội hạn chế lưu thông xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch trong khu vực vành đai 1 từ ngày 1/7/2026, tiến tới loại bỏ hoàn toàn trong tương lai.

Liên quan đến triển khai chỉ thị, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, thành phố Hà Nội đang nghiên cứu cơ chế hỗ trợ chuyển đổi khoảng 450.000 xe máy sử dụng xăng trong khu vực vành đai 1, nhằm thực hiện lộ trình giảm thiểu phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch, góp phần cải thiện môi trường đô thị.

UBND thành phố sẽ báo cáo Thành ủy, trình HĐND thành phố xem xét ban hành cơ chế hỗ trợ gần như toàn bộ các chi phí chuyển đổi, như lệ phí trước bạ và phí đăng ký xe điện mới.

Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Hà Nội, chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ xe máy chạy xăng sang xe điện sẽ được xây dựng một cách hài hòa, dựa trên kết quả rà soát kỹ lưỡng theo từng nhóm người sử dụng và từng loại xe.

Xe máy là nguồn phát thải lớn gây ô nhiễm không khí

Song song với hỗ trợ tài chính, Hà Nội cũng đầu tư phát triển hạ tầng giao thông xanh nhằm bảo đảm nhu cầu đi lại của người dân. Dự kiến, thành phố sẽ tăng cường xe buýt điện cỡ nhỏ (8 - 12 chỗ) tạo thành mạng lưới di chuyển nội đô; đồng thời nghiên cứu mô hình xe điện 4 chỗ trung chuyển trong khu vực vành đai 1.

Hà Nội cũng đẩy mạnh phát triển hệ thống trung chuyển đa phương thức, kết nối với các tuyến đường sắt đô thị. Hiện hai tuyến Cát Linh - Hà Đông và Nhổn - Ga Hà Nội đã đi vào khu vực vành đai 1. Các tuyến Hồ Tây - Hòa Lạc và Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo sẽ được triển khai trong giai đoạn tới.

Về vấn đề hạ tầng năng lượng, thành phố sẽ bổ sung quy hoạch hệ thống trạm sạc điện cho ô tô, xe máy điện và các phương tiện sử dụng năng lượng sạch khác, bảo đảm đáp ứng yêu cầu về tiêu chuẩn, công nghệ. Trước mắt, trạm sạc sẽ được ưu tiên bố trí tại các điểm giao thông tĩnh, bãi đỗ xe và trong các tòa nhà dân cư.

Cần sự đồng thuận, nhất trí cao từ Nhân dân

Theo thống kê của Sở Xây dựng, đến hết năm 2024, Hà Nội có trên 9,2 triệu phương tiện các loại đang hoạt động trên địa bàn (chưa bao gồm xe của cơ quan Trung ương). Trong đó, thành phố đang quản lý hơn 8 triệu phương tiện, gồm 1,1 triệu ô tô và trên 6,9 triệu xe máy; khoảng 1,2 triệu ô tô, xe máy cá nhân từ các tỉnh, thành phố khác lưu thông trên địa bàn.

Phương tiện tại Hà Nội tăng 4 - 5%/năm, nhanh gấp 11 - 17 lần tốc độ mở rộng đường. Ô tô cá nhân tăng khoảng 10%/năm, vượt hơn 30 lần tốc độ gia tăng quỹ đất giao thông. Hoạt động giao thông với lượng phương tiện chạy bằng xăng dầu lớn là một trong 5 nguồn gây ô nhiễm không khí ở Hà Nội.

Sử dụng phương tiện giao thông công cộng là giải pháp hữu hiệu nhằm giảm thiểu ô nhiễm môi trường

Các chuyên gia cho rằng, việc cấm xe máy chạy xăng trong vành đai 1 là giải pháp cần thiết nhằm giảm ô nhiễm môi trường Thủ đô. Tuy nhiên, nếu không được chuẩn bị kỹ lưỡng, việc cấm xe máy chạy xăng sẽ gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực tới đời sống người dân. Thời gian từ nay đến ngày 1/7/2026 chỉ còn gần 1 năm, Hà Nội phải khẩn trương hành động và có một lộ trình được thiết kế bài bản cùng hàng loạt giải pháp về pháp lý, hạ tầng...

TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới không khí sạch Việt Nam bày tỏ, quy định cấm xe máy xăng trong vành đai 1 của Hà Nội có đầy đủ căn cứ khoa học và pháp lý.

“Như chúng ta đã biết, Hà Nội nằm trong top những thành phố ô nhiễm nhất thế giới. Một trong những nguyên nhân gây ô nhiễm là các xe máy xăng có lượng phát thải rất cao. Do đó, việc cấm xe xăng trong nội đô là phù hợp với thực tiễn.

Thời gian qua, trong các quy định của pháp luật cũng đã quy định vùng phát thải thấp của Thủ đô. Do đó, việc cấm xe máy xăng vào vành đai 1 từ tháng 7 năm 2026 là hợp lý”, TS Hoàng Dương Tùng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, theo TS Hoàng Dương Tùng, thời gian để chuẩn bị cấm xe máy xăng trong vành đai 1 không còn nhiều. Do vậy, người dân cần tích cực phối hợp nâng cao nhận thức trong việc chuyển đổi xe điện. Đối với cơ quan Nhà nước cần nhanh chóng ban hành các chính sách hỗ trợ cụ thể để người dân thực hiện chuyển đổi xe điện. Trước hết, Hà Nội cần đẩy mạnh các chính sách phát triển hạ tầng giao thông công cộng như xe buýt điện để khuyến khích người dân sử dụng.

“Hiện nay có doanh nghiệp đã sẵn sàng hỗ trợ tài chính để người dân chuyển đổi xe xăng sang xe điện. Do đó, cơ quan Nhà nước nên hỗ trợ trực tiếp một khoản tiền để người dân chuyển đổi sang xe điện. Chính sách này góp phần giảm thiểu sự tác động đến rất nhiều người dân đang sử dụng xe máy xăng ở khu vực vành đai 1 cũng như người dân lân cận khi di chuyển vào nội đô”, TS Hoàng Dương Tùng bày tỏ.

TS Hoàng Dương Tùng nhấn mạnh thêm, Hà Nội là không gian sinh sống chung của tất cả mọi người. Do đó không chỉ chính quyền mà người dân, doanh nghiệp cần có trách nhiệm chung tay gìn giữ bầu không khí. Quyết định cấm xe máy xăng vào vành đai 1 không chỉ là quyết sách mà còn là quyết tâm của Nhà nước nhằm bảo vệ môi trường. Điều này chỉ có thể thực hiện được khi tất cả người dân đồng lòng chung tay thực hiện.

Khắc Nam