Định hướng chiến lược mới trong phòng, chống mại dâm giai đoạn 2026 - 2035

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2021 - 2025 và xây dựng chương trình giai đoạn 2026 - 2035, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh, hội nghị lần này có ý nghĩa đặc biệt khi ngành Y tế chính thức đảm nhận vai trò cơ quan chủ trì quản lý nhà nước về phòng, chống mại dâm từ ngày 1/3/2025, theo Nghị định 42/2025/NĐ-CP. Đây là bước chuyển có tính chiến lược, đòi hỏi sự chuẩn bị bài bản, triển khai đồng bộ và phù hợp trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương vận hành theo mô hình 2 cấp.

Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Liên Hương phát biểu tại Hội nghị tổng kết Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2021 - 2025 và xây dựng chương trình giai đoạn 2026 - 2035

Thực hiện Quyết định số 1629/QĐ-TTg ngày 28/9/2021 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2021 - 2025, các bộ, ngành, đoàn thể trung ương và Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã tích cực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đạt được các mục tiêu, chỉ tiêu của Chương trình.

Công tác chỉ đạo, điều hành được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ quan tâm chỉ đạo sát sao; Ủy ban Quốc gia phòng, chống AIDS, ma túy, mại dâm thường xuyên theo dõi, hướng dẫn, kiểm tra; các bộ, ngành, địa phương đã chủ động cụ thể hóa nội dung của Chương trình vào kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và các chương trình liên quan đến giảm nghèo, an sinh xã hội, bình đẳng giới và phòng, chống HIV/AIDS.

Thứ trưởng Bộ Y tế ghi nhận nỗ lực của các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức xã hội đã đồng hành trong giai đoạn 2021 - 2025. Dù chịu nhiều tác động kinh tế - xã hội và sự xuất hiện của các hình thức mại dâm ẩn danh trên nền tảng trực tuyến, chương trình vẫn đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần mở rộng tiếp cận hỗ trợ cho nhóm yếu thế và duy trì nhiều mô hình can thiệp hiệu quả.

Tuy vậy, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương cũng chỉ rõ những tồn tại trong thời gian qua: Mô hình hỗ trợ còn phân tán, thiếu bền vững; kết nối dịch vụ y tế - xã hội chưa đồng bộ; kỳ thị và phân biệt khiến người yếu thế khó tiếp cận hỗ trợ; nguồn lực ở nhiều địa phương còn hạn chế. Những bất cập này đặt ra yêu cầu phải rà soát toàn diện và điều chỉnh phương thức triển khai trong giai đoạn mới.

Cũng tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương đề nghị Hội nghị tập trung thảo luận bốn nhóm nội dung trọng tâm.

Thứ nhất, việc tổng kết giai đoạn 2021 - 2025 phải khách quan, trung thực, đặc biệt đánh giá mức độ tiếp cận dịch vụ y tế - xã hội của nhóm yếu thế; hiệu quả của các mô hình hỗ trợ; khả năng lồng ghép với chương trình y tế công cộng. Những điểm hạn chế và bài học cần được nêu rõ làm cơ sở xây dựng chương trình 2026 - 2035.

Thứ hai, các địa phương cần chỉ ra những yêu cầu cấp thiết trong quá trình chuyển giao nhiệm vụ quản lý từ ngành Lao động - Thương binh và Xã hội sang ngành Y tế; nhu cầu nhân lực, cơ chế phối hợp liên ngành, đầu mối thực hiện, bảo đảm dịch vụ hỗ trợ, cũng như những khó khăn khi vận hành mô hình chính quyền 2 cấp.

Thứ ba, chương trình giai đoạn 2026 - 2035 phải ngắn gọn, trọng tâm, quy định rõ trách nhiệm từng cơ quan. Ngành Y tế sẽ chủ trì hệ thống dịch vụ thiết yếu như dịch vụ y tế thân thiện, tư vấn tâm lý, giảm hại, hỗ trợ hòa nhập và xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử toàn quốc.

Cuối cùng, cần hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành. Mặc dù Bộ Y tế là cơ quan chủ trì, song công tác phòng, chống mại dâm chỉ hiệu quả khi có sự tham gia của các ngành Công an, Tư pháp, Giáo dục, Văn hóa, Nội vụ; các tổ chức xã hội và đoàn thể.

Toàn cảnh Hội nghị

Thứ trưởng đề nghị các đại biểu đóng góp giải pháp phối hợp chặt chẽ, tránh chồng chéo, phân tán nguồn lực. Ngay sau Hội nghị, Bộ Y tế sẽ chỉ đạo hoàn thiện báo cáo tổng kết theo góp ý; xây dựng dự thảo chương trình 2026 - 2035 trình Chính phủ; ban hành quy định chuyên môn về kiểm tra chuyên ngành; triển khai cơ sở dữ liệu điện tử toàn quốc; đồng thời tăng cường đào tạo, tập huấn cho đội ngũ cán bộ các cấp.

Thứ trưởng mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương; sự hỗ trợ của các tổ chức quốc tế, phi Chính phủ; cũng như sự đồng hành của cơ quan truyền thông và nỗ lực của đội ngũ cán bộ tuyến cơ sở.

"Với tinh thần làm việc nghiêm túc, khoa học và nhân văn, tôi tin tưởng hội nghị sẽ mở ra giai đoạn mới hiệu quả hơn cho công tác phòng, chống mại dâm", Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương nhấn mạnh.

Hội nghị tổng kết Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2021 - 2025 và xây dựng chương trình giai đoạn 2026 - 2035 do ông Tô Đức, Cục trưởng Cục Bảo trợ Xã hội chủ trì, với sự tham dự của đại biểu đến từ các bộ, ngành Trung ương và địa phương.

Đại diện Bộ Công an, Uỷ ban MTTQ Việt Nam, Tòa án Nhân dân Tối cao, TPHCM, Đà Nẵng, An Giang và Trung tâm Hỗ trợ Sáng kiến Phát triển Cộng đồng (SCDI) đã đóng góp nhiều ý kiến thiết thực, nhân văn. Các ý kiến được Cục Bảo trợ Xã hội ghi nhận để tiếp tục hoàn thiện Chương trình phòng, chống mại dâm giai đoạn 2026 - 2035.

Phương Thu