Đô thị Khoa học Công nghệ phía Bắc TP Hồ Chí Minh - bộ não vùng sản xuất công nghệ cao

Chiều 13/1, tại phường Bình Dương, Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ TP Hồ Chí Minh, Viện Nghiên cứu Phát triển Thành phố, Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp, cùng các doanh nghiệp hạ tầng lớn như Becamex và VSIP đã thông tin về Lễ công bố Đề án phát triển “Đô thị Khoa học Công nghệ - phía Bắc TP Hồ Chí Minh”

Lãnh đạo các đơn vị tổ chức buổi họp báo.

Theo Ban tổ chức, Đề án “Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP Hồ Chí Minh” mang tính định hướng chiến lược dài hạn, hướng tới hình thành một không gian phát triển khoa học công nghệ quy mô lớn, gắn trực tiếp với hành lang sản xuất công nghệ cao tại khu vực phía Bắc và Tây Bắc Thành phố. Đây được xác định là một cực tăng trưởng mới dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế tri thức, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố vai trò đầu tàu của TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới.

Đề án đồng thời cụ thể hóa các chủ trương lớn của Trung ương, đặc biệt là Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát huy không gian phát triển mở rộng của TP Hồ Chí Minh sau sáp nhập, hướng tới mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm với sự phân vai chức năng rõ ràng, liên kết chặt chẽ và bổ trợ lẫn nhau giữa các khu vực.

Trong cấu trúc tổng thể, Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP Hồ Chí Minh được định vị là một cực khoa học công nghệ - đổi mới sáng tạo quy mô lớn, gắn liền với sản xuất công nghệ cao, đóng vai trò như “bộ não khoa học công nghệ” của vùng sản xuất công nghệ cao phía Bắc và Tây Bắc Thành phố. Đây cũng là không gian thí điểm các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), cho phép áp dụng các công nghệ mới, mô hình quản trị tiên tiến và chính sách đặc thù đối với các ngành, sản phẩm chiến lược.

Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương (cũ) được chuyển đổi công năng thành tòa nhà khoa học công nghệ.

Theo đề xuất, không gian phát triển của đô thị được tổ chức theo cấu trúc tích hợp. Vùng lõi đổi mới sáng tạo tập trung tại phường Bình Dương, với Trung tâm phát triển khoa học công nghệ quy mô khoảng 103 ha, cùng khoảng 220 ha dành cho các cơ sở nghiên cứu, phát triển, thử nghiệm và sản xuất công nghệ cao quy mô nhỏ. Bao quanh vùng lõi là vành đai phát triển công nghệ cao, hình thành từ các khu công nghiệp khoa học công nghệ thế hệ mới như Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường, VSIP III. Cách tổ chức này nhằm rút ngắn chu trình từ nghiên cứu, thử nghiệm đến sản xuất và thương mại hóa, gia tăng hiệu quả lan tỏa công nghệ.

Ban tổ chức nhấn mạnh, việc đặt “bộ não khoa học công nghệ” liền kề không gian sản xuất công nghệ cao tạo nên sự khác biệt căn bản so với các mô hình phát triển khoa học công nghệ tách rời sản xuất. Cách tiếp cận này không chỉ nâng cao hiệu quả ứng dụng kết quả nghiên cứu mà còn gia tăng giá trị gia tăng và sức cạnh tranh cho toàn bộ chuỗi sản xuất công nghệ cao.

Một lợi thế quan trọng của Đề án là tính sẵn sàng triển khai cao. Khu vực Thành phố mới Bình Dương đã được đầu tư đồng bộ về hạ tầng đô thị, giao thông, năng lượng và các công trình công cộng trong nhiều năm qua. Một số công trình hiện hữu, tiêu biểu là Trung tâm Hành chính tỉnh Bình Dương (trước đây), dự kiến được chuyển đổi công năng thành các thiết chế khoa học công nghệ, qua đó cho phép kích hoạt nhanh các hoạt động nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và sử dụng hiệu quả nguồn lực tài sản công.

Chuyên gia giới thiệu về điều kiện vận hành Đô thị khoa học công nghệ – Bắc TP Hồ Chí Minh.

Trên nền tảng các cơ chế, chính sách đặc thù theo Nghị quyết số 98/2023/QH15 và Nghị quyết số 260/2025/QH15 của Quốc hội, Đề án đề xuất mô hình quản lý theo cơ chế “một cửa” thông qua Ban Quản lý Phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ trực thuộc Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh. Đồng thời, Đề án định hướng huy động linh hoạt các nguồn lực công - tư, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, doanh nghiệp tham gia đầu tư, triển khai và vận hành theo chuẩn mực quốc tế.

Theo kỳ vọng, Đô thị Khoa học Công nghệ - Bắc TP Hồ Chí Minh sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới của Thành phố dựa trên kinh tế tri thức, thu hút dòng vốn đầu tư chất lượng cao, hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo quy mô lớn và xây dựng một đô thị khoa học công nghệ xanh, thông minh, đáng sống, phát triển bền vững. Việc hình thành cực khoa học công nghệ phía Bắc cũng được kỳ vọng góp phần giãn áp lực cho khu vực trung tâm, cân bằng không gian phát triển và nâng cao vị thế của TP Hồ Chí Minh trong khu vực và trên trường quốc tế.

Hoàng Lân