Đổi mới toàn diện, hướng tới nền y tế hiện đại

Mở rộng quy mô, hình thành hệ sinh thái đa tầng, đa cực, đa trung tâm

Từ ngày 1/7/2025, sau khi hợp nhất hệ thống y tế tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), ngành Y tế TP Hồ Chí Minh chính thức vận hành trên không gian siêu đô thị với quy mô hơn 14 triệu dân, trở thành hệ thống y tế có quy mô lớn nhất cả nước.

Sự mở rộng đồng thời về địa giới hành chính, quy mô dân số và nhu cầu chăm sóc sức khỏe đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới căn bản mô hình tổ chức, quản lý và cung ứng dịch vụ y tế, phù hợp với bối cảnh phát triển mới của thành phố.

Trước yêu cầu đó, ngành Y tế TP Hồ Chí Minh đã chủ động chuyển hướng phát triển theo mô hình hệ sinh thái y tế đa tầng - đa cực - đa trung tâm, nhằm bảo đảm phân bổ nguồn lực hợp lý, tăng cường năng lực bao phủ và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế của người dân trên toàn địa bàn. Mỗi khu vực được định hướng hình thành các hạt nhân y tế đủ năng lực chuyên môn, liên thông chặt chẽ với hệ thống chung, qua đó phát huy hiệu quả tổng thể của toàn mạng lưới.

Sau sáp nhập, hệ thống y tế TP Hồ Chí Minh có quy mô lớn nhất cả nước (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Với tinh thần huy động tổng thể nguồn lực của toàn ngành, trong năm 2025, nhiều giải pháp đồng bộ đã được tổ chức thực hiện, tập trung vào: Phát triển cơ sở 2 của các bệnh viện tuyến cuối tại các khu vực xa trung tâm; tăng cường luân phiên bác sĩ và hỗ trợ chuyên môn liên vùng; mở rộng mạng lưới trạm cấp cứu vệ tinh, bảo đảm kết nối liên thông giữa ba khu vực; đẩy mạnh chuyển giao kỹ thuật giữa các bệnh viện chuyên sâu và bệnh viện cấp cơ bản.

Các giải pháp này đã góp phần rút ngắn thời gian tiếp cận dịch vụ y tế của người dân, giảm tải cho tuyến cuối, đồng thời nâng cao hiệu quả vận hành và tính bền vững của toàn hệ thống y tế thành phố.

Cấu trúc lại y tế cơ sở

Năm 2025 ghi dấu một bước chuyển quan trọng của ngành Y tế TP Hồ Chí Minh khi sắp xếp 38 Trung tâm Y tế khu vực (bao gồm 168 Trạm Y tế) trực thuộc Sở Y tế thành 168 Trạm Y tế xã, phường, đặc khu trực thuộc UBND cấp xã, chính thức vận hành từ ngày 1/1/2026.

Các Trạm Y tế là đơn vị sự nghiệp y tế công lập có tư cách pháp nhân, con dấu và tài khoản riêng; chịu sự quản lý trực tiếp của UBND xã, phường, đặc khu về tổ chức, nhân lực và tài chính, đồng thời tiếp tục được Sở Y tế hướng dẫn, hỗ trợ và kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ.

Song song với việc kiện toàn tổ chức bộ máy, ngành Y tế thành phố tiếp tục đẩy mạnh đồng bộ các giải pháp nhằm củng cố và nâng cao năng lực hoạt động của Trạm Y tế, tập trung vào phát triển nhân lực y tế cơ sở, tăng cường hỗ trợ chuyên môn từ các bệnh viện tuyến trên, bảo đảm cung ứng thuốc khám chữa bệnh bảo hiểm y tế, đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao năng lực cấp cứu và phòng, chống dịch bệnh ngay từ tuyến cơ sở.

Các Trạm Y tế được tổ chức lại để cung cấp trọn gói dịch vụ từ phòng bệnh, quản lý bệnh không lây nhiễm, chăm sóc người cao tuổi, sức khỏe học đường đến giám sát dịch bệnh và quản lý sức khỏe cộng đồng theo hộ gia đình (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Việc đưa Trạm y tế trực thuộc UBND xã, phường, đặc khu góp phần rút ngắn khoảng cách quản lý, tăng tính chủ động của chính quyền cơ sở, giúp Trạm Y tế bám sát hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe ban đầu của người dân, thực sự trở thành “điểm chạm y tế đầu tiên” và nền tảng vững chắc của hệ thống y tế thành phố trong giai đoạn phát triển mới.

Y tế trở thành trụ cột của an sinh xã hội

Năm 2025 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi TP Hồ Chí Minh chính thức hợp nhất lĩnh vực an sinh xã hội, bảo vệ trẻ em và bảo trợ xã hội vào lĩnh vực y tế, đặt chăm sóc sức khỏe làm trọng tâm trong bảo vệ nhóm yếu thế.

Ngay sau tiếp nhận, Sở Y tế triển khai các hoạt động giúp củng cố năng lực y tế tại chỗ, kiện toàn nhân lực chăm sóc và chuẩn hóa quy trình theo dõi, điều trị, phục hồi chức năng.

Khám, chữa bệnh BHYT tại chỗ cho người bệnh mạn tính, người cao tuổi, người khuyết tật đang được chăm sóc tại các trung tâm bảo trợ xã hội (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Ngày 25/3/2025, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh chính thức triển khai Chương trình chăm sóc sức khoẻ toàn diện cho các đối tượng hiện đang được chăm sóc tại các trung tâm bảo trợ xã hội.

Theo đó, Sở Y tế phân công 16 bệnh viện đa khoa và chuyên khoa hỗ trợ toàn diện cho hoạt động chăm sóc sức khỏe cho các đối tượng đang được chăm sóc và quản lý tại các trung tâm bảo trợ xã hội, bao gồm cả hoạt động khám, chữa bệnh và các hoạt động khác liên quan đến lĩnh vực y tế.

Kiểm soát hiệu quả dịch bệnh, chấm dứt dịch sởi

Ngày 27/8/2024, TP Hồ Chí Minh chính thức công bố dịch sởi, và ngay lập tức phát động chiến dịch tiêm chủng với quy mô lớn nhất trong nhiều năm. Chỉ sau 72 giờ, toàn bộ trẻ từ 1 - 10 tuổi được tổ chức tiêm chủng xuyên lễ 2/9; trường học đồng loạt vào cuộc từ ngày 7/9; 112 cơ sở tiêm chủng tư nhân tham gia miễn phí cho trẻ em.

Khi số ca mắc tăng ở nhóm 6 - 9 tháng tuổi, TP Hồ Chí Minh chủ động kiến nghị Bộ Y tế và được chấp thuận cho tiêm chủng sớm ở độ tuổi này, một quyết định quan trọng giúp bảo vệ nhóm trẻ nhỏ nhất.

Triển khai chiến dịch tiêm vắc xin sởi cho trẻ (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Ngày 23/3/2025, chiến dịch đạt hơn 280.000 mũi tiêm, độ bao phủ gần tuyệt đối (100% nhóm 1 - 5 tuổi, 99,51% nhóm 6 - 10 tuổi), tạo lá chắn miễn dịch cộng đồng vững chắc.

Ngày 26/6/2025, TP Hồ Chí Minh công bố hết dịch sởi. Với cách tiếp cận khoa học, chủ động, đồng bộ và tốc độ, thành phố đã khống chế và chấm dứt dịch Sởi, đồng thời tiếp tục duy trì giám sát, tiêm bù để bảo vệ trẻ em và ngăn nguy cơ tái bùng phát. Đây là một trong những dấu ấn nổi bật của ngành Y tế thành phố trong năm 2024 - 2025.

Bứt phá trong phát triển y tế chuyên sâu

Năm 2025, ngành Y tế TP Hồ Chí Minh tiếp tục phát triển các kỹ thuật chuyên sâu, từng bước nâng tầm chất lượng chuyên môn và khẳng định vị thế trung tâm kỹ thuật cao.

Trong đó, 3 dấu ấn kỹ thuật chuyên sâu tiêu biểu là: Kỹ thuật thông tim can thiệp bào thai do Bệnh viện Từ Dũ phối hợp với Bệnh viện Nhi Đồng 1 thực hiện; Kỹ thuật nối lại bàn tay bị đứt lìa tại Bệnh viện Đa khoa Bình Dương; Kỹ thuật E-CPR ngoại viện bằng ECMO di động. Thành công này đưa TP Hồ Chí Minh vào nhóm rất ít trung tâm trong khu vực làm chủ kỹ thuật E-CPR ngoại viện, tiêu chuẩn vàng của hồi sức tim mạch hiện đại.

Kỹ thuật thông tim can thiệp bào thai lần đầu tiên được triển khai thành công với sự phối hợp chặt chẽ giữa Bệnh viện Từ Dũ và Bệnh viện Nhi Đồng 1 (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Luân phiên bác sĩ chuyên khoa ra Côn Đảo

Từ tháng 9/2025, chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa từ các bệnh viện đầu ngành TP Hồ Chí Minh ra Côn Đảo chính thức triển khai. Các bác sĩ mang theo các quy trình chuyên môn, kỹ thuật, kinh nghiệm xử trí nơi mình công tác đến trực tiếp tham gia khám, điều trị và cấp cứu chuyên khoa tại Trung tâm Y tế Quân - Dân y Côn Đảo.

Sau gần 5 tháng triển khai, hàng nghìn lượt người dân tại Côn Đảo được khám, điều trị và cấp cứu chuyên khoa ngay tại chỗ, bao gồm nhiều ca bệnh phức tạp trước đây buộc phải chuyển về đất liền. Các bác sĩ luân phiên còn triển khai hoạt động đào tạo, chuyển giao kỹ thuật tại chỗ góp phần nâng năng lực đội ngũ y tế địa phương, chuẩn hóa quy trình và tăng tính sẵn sàng cấp cứu.

Các bác sĩ chuyên khoa của các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa thành phố sẵn sàng luân phiên đến Côn Đảo công tác (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Chương trình luân phiên bác sĩ chuyên khoa ra Côn Đảo đã nhận được sự hưởng ứng mạnh mẽ của toàn ngành, đây không chỉ là giải pháp thiết thực nhằm nâng cao năng lực y tế vùng xa, mà còn là biểu tượng sinh động của một nền y tế phát triển toàn diện, công bằng và lấy người dân làm trung tâm.

Mô hình bệnh viện đa khoa liên kết, đưa y tế chuyên sâu về gần dân

Ngày 10/11/2025, Bệnh viện Từ Dũ 2 - mô hình bệnh viện đa khoa liên kết chính thức đi vào hoạt động, với sự phối hợp tham gia của 8 bệnh viện công lập, bao gồm: Bệnh viện Lê Văn Thịnh, Bệnh viện Nhi Đồng thành phố, Bệnh viện Mắt TP Hồ Chí Minh, Bệnh viện Tai Mũi Họng, Bệnh viện Răng Hàm Mặt thành phố, Bệnh viện Phục hồi chức năng & Bệnh nghề nghiệp, Bệnh viện Y học cổ truyền, Bệnh viện Da Liễu.

Chỉ sau hơn một tháng vận hành, Bệnh viện Từ Dũ 2 đã tiếp nhận hơn 5.000 lượt khám ngoại trú, triển khai đồng bộ nhiều chuyên khoa và thực hiện an toàn các ca phẫu thuật, cấp cứu và sản khoa ngay tại địa phương. Nhiều trường hợp cấp cứu và phẫu thuật trước đây buộc phải chuyển tuyến xa nay đã được xử trí kịp thời tại Cần Giờ, giúp người dân giảm đáng kể thời gian, chi phí và rủi ro di chuyển.

Sự kiện này không chỉ mang ý nghĩa chuyên môn mà còn khẳng định tính đúng đắn trong định hướng phát triển khi đưa dịch vụ y tế chuyên sâu đến gần hơn với người dân, đặc biệt là khu vực biển đảo.

Lễ khánh thành Bệnh viện Từ Dũ cơ sở 2 tại Cần Giờ (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Đầu tư hạ tầng, tạo đòn bẩy phát triển bền vững

Năm 2025 ghi dấu ấn đặc biệt của ngành Y tế TP Hồ Chí Minh với việc hoàn thành, khánh thành và đưa vào hoạt động nhiều công trình y tế trọng điểm có quy mô lớn, ý nghĩa chiến lược. Nổi bật trong số đó là việc đưa vào hoạt động cơ sở mới của 3 bệnh viện cửa ngõ gồm: Bệnh viện Đa khoa khu vực Thủ Đức, Bệnh viện đa khoa Khu vực Củ Chi và Bệnh viện đa khoa Khu vực Hóc Môn.

Đây được xem là bước ngoặt quan trọng trong chiến lược phát triển hệ thống y tế theo hướng đa cực, góp phần giảm tải cho các bệnh viện tuyến cuối khu vực trung tâm, đồng thời nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao cho người dân tại các khu vực cửa ngõ thành phố.

Bên cạnh đó, cơ sở 2 Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch tại Cụm Y tế chuyên sâu Tân Kiên được đưa vào vận hành, đặt nền móng cho mô hình “Campus y tế” hiện đại đầu tiên của cả nước, gắn kết đào tạo, nghiên cứu, thực hành, chăm sóc người bệnh.

Bệnh viện đa khoa khu vực Thủ Đức với cơ sở mới khang trang, hiện đại chính thức đi vào hoạt động (tháng 4/2025). Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh

Các công trình y tế trọng điểm thể hiện rõ quyết tâm đầu tư mạnh mẽ của thành phố cho sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe Nhân dân, là minh chứng cho cam kết nhất quán của thành phố trong đầu tư y tế hiện đại, bền vững, đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe của siêu đô thị, từng bước hiện thực hóa mục tiêu xây dựng TP Hồ Chí Minh trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe chất lượng cao của khu vực ASEAN.

Chuyển đổi số toàn diện, nền tảng cho quản trị y tế thông minh

Năm 2025 đánh dấu dấu mốc đặc biệt quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số của ngành Y tế TP Hồ Chí Minh, khi quá trình số hóa không còn dừng ở các giải pháp đơn lẻ mà đã chuyển sang giai đoạn chuyển đổi số toàn diện, đồng bộ, lấy dữ liệu làm nền tảng cho công tác quản trị, điều hành và phục vụ người dân.

Việc hoàn thành triển khai bệnh án điện tử tại 163/164 bệnh viện công lập và ngoài công lập trên địa bàn thành phố là bước tiến mang tính đột phá, tạo nền tảng quan trọng cho liên thông dữ liệu y tế, nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh, đồng thời phục vụ hiệu quả công tác quản lý, nghiên cứu khoa học và xây dựng chính sách.

Cùng với đó, dữ liệu sức khỏe học sinh và người cao tuổi được chuẩn hóa, tích hợp vào Hồ sơ sức khỏe điện tử, từng bước hình thành Kho dữ liệu y tế của thành phố, phục vụ công tác dự báo, cảnh báo sớm nguy cơ dịch bệnh và hoạch định chính sách y tế theo hướng khoa học, kịp thời.

Chuyển đổi số toàn diện, nền tảng cho quản trị y tế thông minh (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Song song với chuyển đổi số trong hoạt động chuyên môn, Sở Y tế TP Hồ Chí Minh đã triển khai phần mềm quản lý các công trình nghiên cứu khoa học và sáng kiến cải tiến có tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), cho phép số hóa toàn bộ quy trình từ đăng ký, xét duyệt, theo dõi, nghiệm thu đến đánh giá khả năng ứng dụng. Hệ thống này góp phần giảm thủ tục hành chính, nâng cao tính minh bạch và từng bước hình thành kho tri thức y tế dùng chung của toàn ngành.

Ngoài ra đó, ngành Y tế thành phố còn đẩy mạnh ứng dụng AI trong công tác quản lý Nhà nước, nổi bật là giám sát và phát hiện quảng cáo y tế trái phép trên môi trường mạng; mở rộng Cổng tra cứu hành nghề y, dược liên thông giữa TP Hồ Chí Minh - Bình Dương - Bà Rịa - Vũng Tàu; xây dựng Dashboard tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân. Các giải pháp này góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả quản lý, hướng tới xây dựng nền y tế hiện đại, lấy người dân làm trung tâm.

Hoàn thiện thể chế, bảo đảm hành lang pháp lý đồng bộ

Năm 2025 ghi dấu một bước tiến quan trọng trong công tác hoàn thiện thể chế khi HĐND thành phố đã thông qua 25 Nghị quyết liên quan đến lĩnh vực y tế và an sinh xã hội, qua đó hình thành hành lang pháp lý đồng bộ, thống nhất cho hệ thống y tế trong bối cảnh thành phố mở rộng địa giới hành chính và chuyển sang mô hình quản trị của một siêu đô thị.

Các nghị quyết được ban hành bao phủ nhiều trụ cột, bao gồm: Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi và các nhóm yếu thế; chính sách hỗ trợ người nhiễm HIV/AIDS, bệnh nhân phong, người tham gia điều trị Methadone; các cơ chế liên quan đến bảo hiểm y tế, giá dịch vụ y tế; chính sách đối với đội ngũ cộng tác viên dân số và sức khỏe cộng đồng; cùng các giải pháp củng cố, nâng cao năng lực y tế cơ sở.

Việc rà soát, điều chỉnh và bãi bỏ kịp thời các chính sách không còn phù hợp sau quá trình hợp nhất có ý nghĩa hết sức quan trọng, góp phần bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và hiệu lực thực thi chính sách trên toàn địa bàn thành phố mở rộng.

Hoàn thiện thể chế, bảo đảm hành lang pháp lý đồng bộ (Ảnh: SYT TP Hồ Chí Minh)

Với nền tảng hệ thống ngày càng hoàn thiện, đội ngũ nhân lực tận tâm và quyết tâm đẩy mạnh chuyển đổi số, ngành Y tế thành phố kỳ vọng sẽ nỗ lực nâng cao chất lượng dịch vụ, bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, hướng tới một hệ thống y tế hiện đại, nhân văn và phát triển bền vững.

Trọng Vũ