Giao thông công cộng và hành trình thuyết phục từ trải nghiệm

Việc hạn chế và tiến tới cấm sử dụng phương tiện cá nhân chạy xăng tại các đô thị lớn như Hà Nội đang thu hút sự quan tâm đặc biệt từ dư luận, đặc biệt là giới trẻ, những người trực tiếp chịu tác động và cũng là lực lượng tiên phong trong chuyển đổi lối sống xanh.

Phải khiến người dân thích, họ mới sẵn sàng từ bỏ

Bạn Đặng Vũ Anh (22 tuổi, sống tại Hà Nội) chia sẻ: Giảm ô nhiễm môi trường, hạn chế ùn tắc giao thông và nâng cao chất lượng sống là điều mà bất kỳ đô thị lớn nào cũng đang hướng tới và Hà Nội cũng không ngoại lệ. Việc phát triển hệ thống giao thông công cộng và từng bước hạn chế xe cá nhân, nhất là xe máy chạy xăng, là hướng đi đúng.

Bạn Đặng Vũ Anh

Theo mình, để người dân thực sự từ bỏ xe máy và chuyển sang phương tiện công cộng thì không thể chỉ có quy định từ chính quyền. Quan trọng là phải khiến người dân muốn đi, chứ không phải bị buộc phải đi. Mỗi chuyến đi bằng phương tiện công cộng cần phải là một trải nghiệm tích cực, tiện lợi, dễ chịu, đúng giờ, sạch sẽ thì mới dần tạo được thói quen sử dụng lâu dài.

Nhiều bạn trẻ chọn di chuyển bằng phương tiện công công để xây dựng thành phố xanh và an toàn

Là một trong những cư dân chọn phương tiện di chuyển bằng phương tiện công cộng, bạn Trần Thủy Anh (Hà Nội) cho hay: Phương tiện cá nhân, đặc biệt là xe máy, đã gắn bó với người dân Việt Nam trong nhiều thập kỷ.

Không chỉ là công cụ di chuyển, xe máy còn mang tính cá nhân hóa cao, linh hoạt và phù hợp với hạ tầng đô thị đông đúc, ngõ nhỏ, ngách sâu như ở Hà Nội hay TP Hồ Chí Minh.

Vì thế, việc kêu gọi người dân từ bỏ phương tiện cá nhân để chuyển sang giao thông công cộng là một hành trình nhiều thách thức, đòi hỏi không chỉ sự đầu tư mạnh mẽ của nhà nước mà còn là sự thuyết phục mềm, từ trải nghiệm thực tế của từng người dân.

Bạn Trần Thủy Anh

“Giao thông công cộng phải làm sao cho người dân cảm thấy thích, cảm thấy vui khi sử dụng; thậm chí biến mỗi chuyến đi trở thành một trải nghiệm thú vị thì họ sẽ tự nguyện từ bỏ xe máy. Từ nhiều ngày qua chọn phương án di chuyển bằng xe công cộng tôi thấy cũng thật tuyệt vời.

Thay vì nhìn giao thông công cộng như một "giải pháp buộc phải dùng", chúng ta cần xây dựng nó như một phần hấp dẫn trong nhịp sống đô thị. Người dân sẽ không tự nguyện từ bỏ phương tiện cá nhân nếu mỗi ngày đi xe buýt là một hành trình chen chúc, nóng nực, trễ giờ hoặc thiếu thông tin kết nối", Thủy Anh nói.

Ở nước ngoài đi xe công cộng là chuyện “hết sức bình thường”

Theo chị Dương Thị Thùy Linh, từng có nhiều trải nghiệm du lịch các nước Châu Âu: Nhiều người Việt Nam khi đi du lịch nước ngoài sẵn sàng, thậm chí háo hức, trải nghiệm giao thông công cộng. Dù là tàu điện ngầm ở Tokyo, tramway ở Amsterdam hay xe buýt ở Singapore… việc sử dụng phương tiện công cộng được xem là chuyện "rất bình thường", dễ dàng và tiện lợi.

Chị Dương Thị Thùy Linh

“Khi đến các thành phố lớn ở Châu Âu hay Đông Á, tôi thấy việc đi bằng tàu điện, xe buýt không chỉ tiện mà còn là một phần thú vị trong hành trình. Nó sạch sẽ, đúng giờ, có thông tin rõ ràng và an toàn. Chính vì thế người dân bản địa và du khách đều sử dụng mà không cảm thấy bất tiện”, chị Linh chia sẻ.

Điều đó đặt ra câu hỏi lớn: Vì sao người dân Việt Nam vẫn còn ngần ngại với phương tiện công cộng trong nước, trong khi họ rất sẵn sàng sử dụng tại các quốc gia khác? Câu trả lời không chỉ nằm ở hạ tầng mà còn ở trải nghiệm người dùng, từ cách tổ chức dịch vụ, kết nối tuyến, thông tin tuyến đường cho đến thái độ phục vụ và cảm giác an toàn.

Giao thông công cộng còn là hình ảnh đô thị

Không thể phủ nhận, những năm gần đây, các thành phố lớn như Hà Nội đã có nhiều bước tiến đáng kể trong phát triển giao thông công cộng như: Tuyến đường sắt đô thị Cát Linh - Hà Đông, Nhổn - ga Hà Nội (đoạn trên cao) đi vào hoạt động; nhiều tuyến buýt điện được đưa vào vận hành, mạng lưới buýt nhanh BRT. Tuy nhiên, để người dân thực sự "bỏ xe máy, lên xe công cộng", thì những bước tiến này cần được đi cùng với cải tiến dịch vụ và truyền thông thay đổi nhận thức.

Xe buýt Hà Nội cũng đang là phương tiện được đông đảo bạn trẻ và người dân lựa chọn

“Một tuyến buýt sạch, đúng giờ, có điều hòa, không chen chúc, được thông báo điểm đến rõ ràng sẽ là hình ảnh đẹp về đô thị hiện đại. Nếu người dân mỗi lần đi xe buýt lại cảm thấy hài lòng, dễ chịu, thì dần dần, thói quen sẽ thay đổi.

Việc xây dựng giao thông công cộng cần đặt con người làm trung tâm phải phục vụ tốt thì người dân mới muốn dùng và khi họ muốn dùng, họ mới bỏ được cái cũ”, chị Thuỳ Linh nói.

Một yếu tố khác cần được nhắc đến đó là phương tiện công cộng chính là bộ mặt của đô thị hiện đại. Tại nhiều thành phố phát triển, hệ thống tàu điện, xe điện hay buýt nhanh không chỉ là phương tiện di chuyển mà còn là biểu tượng của sự văn minh, quy hoạch bài bản và sự đầu tư vào chất lượng sống.

Việc đầu tư giao thông công cộng cũng là cách để quảng bá hình ảnh thành phố trong mắt người dân và du khách quốc tế. “Nếu xe buýt, tàu điện sạch đẹp, hiệu quả thì chẳng cần tuyên truyền nhiều, người ta sẽ tự thấy tự hào, muốn chia sẻ và muốn sử dụng”, bạn trẻ Vũ Anh chia sẻ.

Anh Vũ