Hà Nội: Đề xuất nâng mức xử phạt vi phạm phòng cháy, chữa cháy

Kiên quyết xử lý đối với các công trình vi phạm

Báo cáo tóm tắt dự thảo Tờ trình và dự thảo Nghị quyết tại Hội nghị, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky - Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội cho biết, thực hiện các quy định của pháp luật trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, trong thời gian qua, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, các đơn vị chức năng tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra về phòng cháy chữa cháy trên địa bàn, kiên quyết xử lý đối với các công trình, cơ sở vi phạm về phòng cháy chữa cháy.

Kết quả, từ năm 2022 đến nay, các đơn vị của thành phố tổ chức kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy tổng cộng đối với 220.246 lượt cơ sở, phát hiện và kiến nghị khắc phục 273.649 tồn tại, vi phạm về phòng cháy chữa cháy, phát hiện 15.634 hành vi vi phạm, xử phạt 7.159 tổ chức, 7.930 cá nhân, phạt tiền trên 159 tỷ đồng, tạm đình chỉ, đình chỉ 4.412 lượt cơ sở.

Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky - Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội phát biểu tại Hội nghị

Cùng với đó, thành phố đã triển khai áp dụng nhiều biện pháp để cảnh báo, ngăn ngừa vi phạm lĩnh vực phòng cháy chữa cháy như đăng tải công khai danh tính công trình, tên chủ đầu tư vi phạm phòng cháy chữa cháy lên các trang thông tin điện tử, thông báo cơ quan chức năng để xem xét, không duyệt chủ trương đầu tư các dự án mới; ban hành Nghị quyết quy định việc áp dụng biện pháp yêu cầu ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với một số hành vi vi phạm về phòng cháy chữa cháy, chuyển hồ sơ vụ vi phạm để Cơ quan Cảnh sát điều tra nghiên cứu, xem xét xử lý hình sự theo quy định.

Những điều này đã thể hiện sự nghiêm túc trong công tác xử phạt đối với hành vi vi phạm và quyết tâm, trách nhiệm vì cộng đồng của lực lượng chức năng trong công tác phòng cháy chữa cháy trước tình hình nóng của công tác phòng cháy chữa cháy trên địa bàn Thủ đô.

Trong gần 4 năm qua, trên địa bàn thành phố đã xảy ra 3.403 vụ cháy và 5 vụ nổ, làm 146 người chết, 106 người bị thương, thiệt hại về tài sản hàng trăm tỷ đồng và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh, an toàn xã hội, phát triển kinh tế.

Quang cảnh Hội nghị

Nghị định số 106/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (Nghị định số 106) được ban hành là cơ sở pháp lý quan trọng nhưng sau 4 tháng triển khai, qua nghiên cứu xác định, mức xử phạt bằng tiền nhiều hành vi trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ quy định tại Nghị định số 106 vẫn còn thấp.

Có khoảng 20 hành vi vi phạm đã nâng mức phạt tiền so với Nghị định 144/2021/NĐ-CP, nhưng khoảng 160 hành vi còn lại, chiếm khoảng 88,9% vẫn không thay đổi. Các hành vi có nâng mức thì đều ở nhóm các hành vi trước đây có mức xử phạt thấp.

Do đó, tổng quan mức xử phạt theo Nghị định số 106 không tăng nhiều và xét đối với mức sống, thu nhập của người dân trên địa bàn Thủ đô thì mức xử phạt trên còn thấp, chưa thực sự mang tính chất răn đe, cảnh báo nghiêm khắc, phòng ngừa chung, dẫn đến còn các vi phạm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ kéo dài, chưa được giải quyết triệt để.

Nhiều hành vi vi phạm hành chính về phòng cháy chữa cháy đã được lực lượng chức năng phát hiện, kiểm tra, kiến nghị và xử phạt theo quy định. Tuy nhiên, chủ cơ sở vì chạy theo lợi ích kinh tế, không khắc phục triệt để các hành vi vi phạm phòng cháy chữa cháy, chấp nhận nộp phạt để tiếp tục vi phạm, bởi lợi nhuận mang lại cao hơn mức xử phạt.

Chuyên gia nêu ý kiến tại Hội nghị

"Căn cứ quy định tại Luật Thủ đô, các quy định hiện hành, căn cứ đánh giá tác động tiêu cực của tình trạng cháy nổ do ý thức chủ quan của cá nhân, cơ sở, tổ chức, doanh nghiệp gây ra thời gian qua và thực tiễn công tác xử lý vi phạm hành chính về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn cứu hộ trên địa bàn thành phố, việc Công an thành phố tham mưu UBND thành phố trình HĐND thành phố Nghị quyết “Quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy trên địa bàn thành phố Hà Nội” là cần thiết và đảm bảo đúng thẩm quyền", Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội nêu rõ.

Dự thảo Nghị quyết gồm 2 Điều; quy định mức tiền phạt đối với một số hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy trên địa bàn thành phố Hà Nội và tổ chức thực hiện.

4 phụ lục tại dự thảo Nghị quyết quy định các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy áp dụng mức tiền phạt cao hơn mức phạt quy định tại Nghị định 106; bao gồm 82 hành vi vi phạm áp dụng mức tiền phạt bằng 2 lần mức phạt quy định tại Nghị định 106; 42 hành vi vi phạm áp dụng mức tiền phạt bằng 1,6 lần mức phạt quy định tại Nghị định 106; 9 hành vi vi phạm áp dụng mức tiền phạt bằng 1,5 lần mức phạt quy định tại Nghị định 106; 6 hành vi vi phạm áp dụng mức tiền phạt bằng 1,2 lần mức phạt quy định tại Nghị định 106.

PGS. TS Nguyễn Chí Mỳ, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội phát biểu tại Hội nghị

Cụ thể hóa Luật Thủ đô và khắc phục tồn tại từ thực tiễn

Phát biểu tại Hội nghị, PGS. TS Nguyễn Chí Mỳ, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội và nhiều đại biểu khác bày tỏ nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết để cụ thể hóa Luật Thủ đô và khắc phục tồn tại từ thực tiễn của thành phố Hà Nội.

PGS.TS Nguyễn Chí Mỳ nêu thực tế, thành phố đã cố gắng lớn, đã kiên quyết xử lý nhưng tình trạng vi phạm đưa đến cháy nổ chưa được ngăn chặn triệt để, diễn biến phức tạp, năm sau cao hơn năm trước.

Năm 2023, thành phố phát hiện, xử lý 2.929 trường hợp vi phạm hành chính về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; xử phạt 1.274 tổ chức, 1.656 cá nhân vi phạm; số tiền phạt khoảng 40 tỷ 800 triệu đồng.

Năm 2024, phát hiện, xử lý 4.881 trường hợp vi phạm hành chính về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; xử phạt 1.586 tổ chức, 3.294 cá nhân vi phạm; số tiền phạt khoảng 35 tỷ 600 triệu đồng.

Nhiều đại biểu khác bày tỏ nhất trí với sự cần thiết ban hành Nghị quyết để cụ thể hóa Luật Thủ đô và khắc phục tồn tại từ thực tiễn của thành phố Hà Nội

Theo ông Nguyễn Chí Mỳ, mức xử phạt hiện hành đối với hành vi vi phạm hành chính về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là chưa đủ sức răn đe. Trong khi đó, thành phố Hà Nội là trung tâm đầu não chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về kinh tế, chính trị, văn hoá của cả nước, mức độ ảnh hưởng cũng như tác hại do hành vi vi phạm về phòng cháy chữa cháy là rất lớn. Do đó, việc ban hành Nghị quyết là cần thiết.

Cũng tán thành với sự cần thiết và nhiều nội dung của dự thảo, TS.KTS. Đào Ngọc Nghiêm - Phó Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam - đề nghị quy định rõ tại dự thảo Nghị quyết về thẩm quyền xử phạt để thuận tiện cho thực hiện và giám sát; làm rõ hơn việc tổ chức thực hiện đối với chính quyền cấp xã cũng như việc tham gia giám sát quá trình tổ chức thực hiện của các doanh nghiệp, các tổ dân phố, các hộ gia đình.

Nhiều ý kiến đại biểu đề nghị làm rõ cơ sở, căn cứ để chia ra các nhóm hành vi vi phạm tương ứng với các mức phạt khác nhau để đảm bảo tính thuyết phục.

Thanh Hà