Hà Nội tập trung mọi nguồn lực thúc đẩy giao thông xanh

Những bước tiến trong việc thúc đẩy giao thông xanh

Để khắc phục những thách thức về môi trường và giao thông, Hà Nội đã và đang ưu tiên nguồn lực phát triển hạ tầng giao thông, đặc biệt là hệ thống đường sắt đô thị và các phương tiện công cộng năng lượng sạch. Thành phố xác định chuyển đổi phương tiện xanh là một trong những trọng điểm ưu tiên nhằm cải thiện môi trường và giảm ô nhiễm không khí.

Sau khi tuyến đường sắt đô thị (ĐSĐT) Cát Linh - Hà Đông đi vào khai thác và đoạn trên cao dài 8,5km của tuyến Nhổn - ga Hà Nội đi vào hoạt động, ngày càng nhiều người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng. Các tuyến đường sắt đô thị này đã nhanh chóng tạo ra sự thay đổi lớn với hệ thống vận tải hành khách công cộng của Thủ đô. Tuyến Cát Linh - Hà Đông hiện có thể phục vụ 170 - 200 khách/lượt tàu vận hành và vẫn còn dư năng lực.

Đặc biệt, trong đợt cao điểm phục vụ lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (từ 21/8 đến hết 2/9), hai tuyến đường sắt đô thị đã thực hiện 4.479 lượt tàu, vận chuyển 1,29 triệu lượt hành khách, bình quân trên 162.000 lượt khách/ngày, gấp khoảng 2,8 lần so với ngày thường.

Ngày càng nhiều người dân chuyển từ phương tiện cá nhân sang phương tiện công cộng

Công ty TNHH MTV Đường sắt Hà Nội (Hanoi Metro) cũng thúc đẩy việc kết nối đa phương thức để người dân có thể đi đến các nhà ga đường sắt một cách nhanh nhất thông qua các loại hình xe công nghệ như Grab, Bee, bố trí trạm xe buýt, xe đạp công cộng gần nhà ga. Sự tiện lợi của các phương tiện công cộng đã khuyến khích nhiều người lựa chọn đi bộ hoặc đi xe đạp vừa nhằm bảo vệ môi trường, vừa phục vụ việc trung chuyển thuận tiện.

Không chỉ ĐSĐT, các loại hình vận tải hành khách công cộng khác của Hà Nội cũng đang chuyển mình mạnh mẽ. Hà Nội đang đẩy mạnh chuyển đổi xe buýt sang sử dụng điện và khí nén tự nhiên (CNG). Toàn thành phố hiện có trên 360 xe buýt năng lượng sạch, chiếm khoảng 19,7% tổng số phương tiện đang hoạt động. Mặc dù số lượng tuyến và phương tiện sử dụng năng lượng sạch chưa nhiều nhưng theo khảo sát của Trung tâm Quản lý và điều hành giao thông đô thị Hà Nội, hơn 90% hành khách hài lòng với chất lượng dịch vụ của xe buýt điện.

Theo ông Nguyễn Công Nhật, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Dịch vụ vận tải sinh thái Vinbus, nghiên cứu cho thấy, một xe buýt thông thường chạy khoảng 250 - 300km/ngày thải ra khoảng 6 tấn CO₂/tháng và cần 3.000 cây xanh để hấp thụ/năm. Vì thế, thay vì trồng rừng trực tiếp cần nhiều đất đai, chúng ta có thể trồng rừng gián tiếp bằng cách chuyển đổi phương tiện, trong đó giao thông công cộng và xe buýt là mũi nhọn.

Đối với taxi, hiện thành phố có 65 đơn vị với 18.612 xe. Tính đến tháng 6/2025, đã có 8.831 xe taxi điện, chiếm 47,4% tổng số taxi đang hoạt động. Có 23 đơn vị đăng ký kế hoạch chuyển đổi 100% taxi điện trước năm 2030. Hà Nội đặt mục tiêu chậm nhất đến năm 2030, toàn bộ xe buýt và taxi trên địa bàn thành phố sẽ là xe điện, năng lượng xanh.

Đặc biệt, Luật Thủ đô 2024 đã tạo hành lang pháp lý vững chắc để Hà Nội có thể thực thi những chính sách quản lý, phát triển đô thị và bảo vệ môi trường. Theo đó, từ 1/1/2025, Hà Nội bắt đầu thí điểm vùng phát thải thấp tại các khu vực trung tâm như Hoàn Kiếm và Ba Đình, thực hiện các quy định hạn chế đối với các phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch phát thải lớn, ưu tiên cho phương tiện xanh và vận tải công cộng sạch.

Việc xây dựng vùng phát thải thấp không chỉ giúp cải thiện đáng kể chất lượng không khí cho khu vực trung tâm vốn đông đúc mà còn tạo tiền đề cho mở rộng mô hình này ra các khu vực khác trong thành phố theo từng giai đoạn, hướng tới mục tiêu giảm phát thải toàn Thủ đô sau năm 2030.

Luật Thủ đô 2024 là bước ngoặt quan trọng về cơ chế, chính sách và quyền hạn đặc thù để quản lý, phát triển đô thị và bảo vệ môi trường

Bên cạnh đó, Chỉ thị số 20/CT-TTg ngày 12/7/2025 của Thủ tướng Chính phủ về một số nhiệm vụ cấp bách, quyết liệt ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường đã yêu cầu UBND thành phố Hà Nội tập trung chỉ đạo, triển khai ngay các giải pháp trọng tâm với lộ trình cụ thể như lập, công bố đề án về vùng phát thải thấp, phát triển mạng lưới giao thông công cộng đa phương thức, hệ thống trạm sạc, dịch vụ cho phương tiện sử dụng năng lượng sạch và ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích doanh nghiệp, người dân thực hiện chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông đô thị.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền khẳng định, thành phố đang nghiêm túc triển khai Chỉ thị 20/CT-TTg, lắng nghe thông tin đa chiều để có biện pháp, giải pháp phù hợp, thể hiện quyết tâm chuyển đổi xanh trong lĩnh vực giao thông đô thị và phục vụ mục tiêu bảo vệ môi trường Thủ đô, đồng thời tính đến điều kiện khó khăn của người dân.

Tập trung mọi nguồn lực xây dựng mạng lưới giao thông xanh

Mặc dù các quyết sách của Hà Nội thể hiện tầm nhìn chiến lược, quá trình triển khai vẫn đối mặt với nhiều thách thức lớn. Hạ tầng giao thông công cộng và sạc điện còn hạn chế, đặc biệt tại các khu chung cư cũ và khu dân cư đông đúc. Việc thay đổi thói quen di chuyển của người dân cũng là rào cản lớn. Để vượt qua những thách thức này, Hà Nội cần tập trung mọi nguồn lực xây dựng mạng lưới giao thông xanh Thủ đô, bắt đầu từ giao thông công cộng.

Trung tuần tháng 7/2025, tại cuộc họp với đại diện các Sở, ngành cùng các doanh nghiệp liên quan về tiến độ triển khai những chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội trong đổi chuyển đổi xanh phương tiện giao thông trên địa bàn Thủ đô, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Mạnh Quyền cho biết, ngân sách thành phố còn nhiều khó khăn, tuy nhiên Hà Nội luôn sẵn sàng ưu tiên đầu tư cho lĩnh vực chuyển đổi phương tiện giao thông xanh.

Hà Nội đang cho thấy hình ảnh một đô thị hiện đại, phát triển bền vững với mạng lưới giao thông xanh vươn mình từng ngày đến mọi ngóc ngách của Thủ đô

Cũng trong tháng 7, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Quyết định số 3763/QĐ-UBND về thành lập Tổ công tác liên ngành để tham mưu UBND thành phố triển khai các nội dung, nhiệm vụ chuyển đổi phương tiện giao thông xanh và hạ tầng trạm sạc xe điện trên địa bàn. Theo quyết định, tổ công tác có nhiệm vụ tham mưu UBND thành phố tổ chức triển khai các nhiệm vụ về chuyển đổi phương tiện giao thông xanh và phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện; đồng thời, rà soát, đề xuất nhiệm vụ mới phát sinh theo thực tế.

Đặc biệt, UBND TP Hà Nội cũng dự kiến khởi công 2 tuyến đường sắt đô thị gồm số 2 Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo vào ngày 10/10/2025 và số 5 Văn Cao - Hòa Lạc vào ngày 19/12/2025. Đây là những dự án rất lớn và có ý nghĩa đặc biệt với Thủ đô trong tiến trình tái cấu trúc hệ thống vận tải hành khách công cộng.

Tổng Công ty Vận tải Hà Nội - đơn vị chủ lực về vận tải hành khách công cộng của Hà Nội thông tin, dù còn rất nhiều khó khăn phía trước nhưng đến thời điểm này, đơn vị đã hoàn thành kế hoạch chuyển đổi phương tiện xanh vượt kế hoạch đề ra, đạt chỉ tiêu của cả năm 2026. Điều đó cho thấy sự đồng lòng, nhất quán và quyết tâm rất cao của các Sở, ngành, đơn vị, hướng tới xây dựng hệ thống vận tải hành khách công cộng xanh, chất lượng, năng lực cao.

Bên cạnh đó, các chuyên gia giao thông nhấn mạnh rằng, để thay đổi thói quen của người dân trong việc lựa chọn phương tiện giao thông xanh, thành phố cần đẩy mạnh chiến dịch truyền thông, nhấn mạnh lợi ích của giao thông xanh đối với sức khỏe và môi trường. Các chương trình thí điểm như cung cấp xe điện cho thuê với chi phí thấp hoặc tổ chức các ngày “không xe xăng” tại khu vực trung tâm, có thể giúp người dân làm quen với phương tiện xanh. Thay đổi thói quen là một quá trình dài nhưng nếu người dân thấy được lợi ích thiết thực, họ sẽ sẵn sàng ủng hộ.

Chuyển đổi giao thông xanh là xu hướng tất yếu, đòi hỏi sự tham gia của toàn hệ thống chính trị và xã hội. Hà Nội đang cho thấy quyết tâm và những bước đi cụ thể để hiện thực hóa mục tiêu này. Dù khó khăn, thách thức phía trước còn nhiều nhưng với sự đồng lòng, quyết tâm của các ban, Sở, ngành và Nhân dân trên toàn thành phố, cùng với việc triển khai hiệu quả Luật Thủ đô và Chỉ thị 20/CT-TTg, Hà Nội được kỳ vọng sẽ sớm hoàn thành mục tiêu xanh hóa giao thông, hướng tới hình mẫu đô thị xanh, hiện đại và phát triển bền vững trong tương lai gần.

Ánh Dương