Hình thành thói quen an toàn giao thông cho trẻ từ khi còn nhỏ

Học sinh thiếu kỹ năng khi tham gia giao thông

Tình trạng vi phạm luật giao thông, đặc biệt trong độ tuổi thanh thiếu niên, luôn là vấn đề nhức nhối, gây nhiều sự quan tâm của dư luận xã hội. Từ việc không đội mũ bảo hiểm, đi xe dàn hàng ngang, vượt đèn đỏ, cho đến việc thiếu kỹ năng quan sát, xử lý khi sang đường, tất cả đều xuất phát từ một điểm chung: thiếu kiến thức nền tảng về văn hóa giao thông ngay từ khi còn nhỏ.

Thực tế tại các trường học cho thấy, giáo dục an toàn giao thông hiện nay vẫn chủ yếu mang tính chất lý thuyết, nặng tuyên truyền nhưng thiếu chiều sâu thực hành. Nhiều em học sinh tiểu học và trung học cơ sở không nắm được các biển báo cơ bản, không biết cách phản ứng an toàn khi gặp tình huống nguy hiểm như phương tiện mất lái, xe vượt đèn đỏ hoặc khi phải sang đường nơi không có vạch kẻ.

Một thực tế đáng lo ngại là nhiều học sinh sang đường mà không nhìn trước - sau, thậm chí dừng lại giữa đường chờ bạn, bất chấp dòng xe cộ qua lại. Phụ huynh là người thường xuyên đưa đón các em cũng cảm nhận rõ nỗi lo này.

Tình trạng vi phạm luật giao thông, đặc biệt trong độ tuổi thanh thiếu niên, luôn là vấn đề nhức nhối, gây nhiều sự quan tâm của dư luận xã hội

Chị Vũ Thị Minh Lý, phường Thanh Xuân (Hà Nội) chia sẻ: Hàng ngày chở con đi học, tôi chứng kiến vô vàn tình huống nguy hiểm, có khả năng xảy ra tai nạn giao thông mà nguyên nhân chính từ các em học sinh. Trong đó, phổ biến nhất là tình trạng các em học sinh dàn hàng ngang đi trên đường, vừa đi vừa cười đùa, nói chuyện, không chú ý đến các phương tiện đang di chuyển xung quanh. Nếu không có biện pháp tuyên truyền, chấn chỉnh kịp thời sẽ xảy ra những sự việc đáng tiếc.

Thực tế, không khó để bắt gặp những hình ảnh học sinh băng qua đường nơi không có vạch kẻ, tụ tập trước cổng trường lấn chiếm lòng đường hoặc vô tư dàn hàng ba, hàng bốn đạp xe khi tan học. Sự thiếu hụt này không chỉ khiến học sinh đối mặt với nguy hiểm thường trực mà còn hình thành thái độ thờ ơ với luật lệ, điều cực kỳ nguy hiểm khi các em lớn lên và trở thành người điều khiển phương tiện.

Nhìn rộng hơn, việc thiếu kỹ năng và nhận thức giao thông ở thế hệ trẻ còn ảnh hưởng đến mục tiêu dài hạn về xây dựng môi trường giao thông văn minh, an toàn tại Thủ đô. Khi những thói quen sai lệch hình thành từ nhỏ không được điều chỉnh, chúng sẽ tiếp tục được mang theo đến tuổi trưởng thành, kéo dài chuỗi bất ổn trong hành vi giao thông.

Tăng cường tuyên truyền, gắn với xử phạt nghiêm các trường hợp vi phạm

Theo số liệu của Ủy ban An toàn giao thông quốc gia, trung bình mỗi năm có tới 2.000 thanh thiếu niên thiệt mạng vì tai nạn giao thông trên cả nước. Học sinh THPT có liên quan tới 90% tổng số vụ tai nạn giao thông kể trên. Tỷ lệ tử vong do tai nạn giao thông của nhóm này có xu hướng gia tăng.

Ông Tạ Đức Giang - Phó Chánh văn phòng Ban An toàn giao thông thành phố Hà Nội, cho biết: “Hiện tượng thanh thiếu niên điều khiển xe máy, xe điện không đội mũ bảo hiểm, phóng nhanh, vượt ẩu, lấn làn, đi vào đường cấm, đường ngược chiều, bóp còi inh ỏi,... diễn ra ngày càng nhiều. Thậm chí, nhiều trường hợp lạng lách, đánh võng, đem theo hung khí khi tham gia giao thông. Tâm lý manh động, chống người thi hành công vụ cũng thể hiện rất rõ ở lứa tuổi này”.

Bên cạnh đó, hiện tượng học sinh chưa đủ 18 tuổi sử dụng xe máy trên 50 phân khối cũng ngày càng tăng. Nếu đến bãi gửi xe của các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội, sẽ dễ dàng nhận thấy tình trạng này.

Một lỗi vi phạm giao thông khác thường gặp ở đối tượng học sinh, sinh viên là sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông. Thói quen điều khiển phương tiện sau khi đã sử dụng đồ uống có cồn cần phải thay đổi để hạn chế các trường hợp tai nạn đáng tiếc xảy ra.

Việc phổ biến nhận thức về an toàn giao thông cũng góp phần tạo nền tảng cho văn hoá giao thông ngay từ trong trường học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để bảo vệ người trẻ trước hiểm họa khôn lường của tai nạn giao thông

Văn hoá giao thông ở học sinh, sinh viên hiện nay còn kém là do sự thiếu hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật về trật tự, an toàn giao thông của người trẻ chưa cao. Nhận thức yếu kém về nguy cơ tiềm ẩn khi tham gia giao thông, cộng với tâm lý bốc đồng của tuổi mới lớn khiến không ít người trẻ sẵn sàng phạm luật, gây ảnh hướng tới bản thân, gia đình và cả những người xung quanh.

Văn hóa tham gia giao thông của giới trẻ hiện nay chưa tốt, một phần do thiếu sự quan tâm, giáo dục và quản lý từ các bậc phụ huynh. Nhiều cha mẹ còn cho con đi xe máy đến trường khi chưa đủ tuổi hoặc chưa có giấy phép lái xe.

Bên cạnh gia đình, việc giáo dục ý thức cho học sinh, sinh viên trong nhà trường cũng chưa được quan tâm đúng mức. Các chế tài tại trường học áp dụng đối với vi phạm của học sinh, sinh viên không đủ mạnh để răn đe. Việc xử lý không được thực hiện thường xuyên, liên tục nên chưa tạo được thói quen tham gia giao thông văn minh cho học sinh.

Việc phổ biến nhận thức về an toàn giao thông cũng góp phần tạo nền tảng cho văn hoá giao thông ngay từ trong trường học là một trong những nhiệm vụ trọng tâm để bảo vệ người trẻ trước hiểm họa khôn lường của tai nạn giao thông.

Bên cạnh những hình thức tuyên truyền, giáo dục thì việc quản lý và xử phạt các hành vi vi phạm giao thông của thanh thiếu niên cũng cần được siết chặt hơn nữa. Xử phạt nghiêm khắc cũng là cách khiến người trẻ ghi nhớ hơn về các quy định khi tham gia giao thông, nâng cao văn hoá giao thông với đối tượng học sinh, sinh viên.

Thanh Hà