Kéo giảm tai nạn giao thông phải bắt đầu từ nâng cao ý thức

Phía trước tay lái là sự sống

Gần 15 năm làm tài xế chạy xe taxi, anh Nguyễn Văn Thi, phường Yên Sở, Hà Nội hiểu rõ những mối nguy cơ tiềm ẩn tai nạn giao thông. Vì vậy, trong lúc lái xe, anh luôn cẩn thận, chú ý quan sát, bảo đảm giới hạn tốc độ và tự đặt ra cho mình nguyên tắc không bao giờ vượt ẩu. Những lần có khách quen hẹn chở đi tỉnh vào lúc sớm, anh Thi thường sẽ chủ động sắp xếp thời gian đi ngủ sớm từ tối hôm trước để có có sức khỏe tốt và tỉnh táo vào ngày hôm sau.

“Tôi có lượng khách quen đi các tỉnh rất nhiều, có những nơi vài trăm cây số. Đã thế thì các chuyến đó thường đi sáng sớm hoặc tối muộn nên tôi luôn chủ động thời gian, sức khỏe. Tôi hiểu rằng, nếu lái xe mà chủ quan thì nguy cơ xảy ra tai nạn giao thông là rất cao. Phía trước mình là sự sống của chính mình và hành khách, không có lý gì mình lại đặt cược tính mạng của mình bởi một chút lơ là, bất cẩn được”, anh Thi nói.

Vì thế, trong suốt những năm làm tài xế, anh Thi luôn chấp hành tốt pháp luật về an toàn giao thông trên mọi cung đường mà anh đi qua.

Tuy nhiên, trên thực tế không ít trường hợp tài xế chưa chấp hành tốt các quy định pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, có những trường hợp cố tình vi phạm, xem thường tính mạng của bản thân và người khác.

Liên tiếp 3 vụ tai nạn gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, làm chết người mà nguyên nhân chủ yếu đều xuất phát từ ý thức của người tham gia giao thông trên địa bàn thành phố Hà Nội từ đầu năm đến nay cho thấy tình hình giao thông vẫn có những diễn biến phức tạp.

Theo kết quả điều tra của Phòng Cảnh sát giao thông - Công an thành phố Hà Nội, vụ thứ nhất xảy ra vào ngày 13/1/2025 tại đường Võ Nguyên Giáp, thuộc địa phận xã Vĩnh Ngọc, huyện Đông Anh (nay là xã Vĩnh Thanh), khiến 3 người tử vong tại chỗ (1 người trên ô tô và 2 người đi xe máy) là do tài xế xe tải điều khiển xe đi không đúng làn đường.

Hiện trường vụ tai nạn giao thông trên đường Võ Nguyên Giáp (Hà Nội) khiến 3 người tử vong tại chỗ

Tiếp đó, vào ngày 17/1 tại Km205+500 quốc lộ 1A thuộc xã Minh Cường, huyện Thường Tín (nay thuộc xã Phú Xuyên), khiến 3 người tử vong tại chỗ, 1 người bị đa chấn thương là do người điều khiển xe máy vượt không bảo đảm an toàn, đi chiếm phần đường ngược chiều đâm vào ô tô tải. Ngoài ra, người điều khiển xe máy không có giấy phép lái xe, chở quá số người quy định.

Vụ thứ ba xảy ra vào ngày 25/2/2025 tại đường liên xã Phúc Hòa - Long Xuyên, thuộc địa phận thôn 6, xã Phúc Hòa, huyện Phúc Thọ (nay là xã Phúc Thọ) khiến 3 người trên xe máy tử vong. Nguyên nhân trực tiếp gây tai nạn là do lái xe ô tô không bật đèn chiếu sáng vào ban đêm trong điều kiện mưa phùn. Trước thời điểm xảy ra va chạm có dấu hiệu điều khiển phương tiện đi lấn sang phần đường của phương tiện đi ngược chiều…

Tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác bảo đảm trật tự, an toàn giao thông hồi đầu năm, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết tình hình trật tự an toàn giao thông trên địa bàn thành phố vẫn còn diễn biến phức tạp do quy mô dân số và phương tiện lớn. Hạ tầng giao thông chỉ tăng khoảng 0,3%/năm trong khi đó, số lượng phương tiện tăng trung bình 5%/năm, riêng ô tô tăng tới 10%/năm.

Theo thống kê, 6 tháng đầu năm 2025, trên địa bàn Hà Nội xảy ra 586 vụ tai nạn giao thông, làm 322 người chết, 413 người bị thương. So cùng kỳ năm 2024 giảm 219 vụ (27,20%), giảm 19 người chết (5,57%), giảm 271 người bị thương (39,62%).

Nâng cao ý thức kết hợp xử lý nghiêm vi phạm

Mặc dù các tiêu chí về số vụ tai nạn giao thông, số người chết, số người bị thương giảm nhưng con số thiệt hại về người, tài sản vẫn ở mức cao, gây tổn thương tinh thần lâu dài cho các gia đình và xã hội.

Theo Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội, thời gian qua, việc bảo đảm trật tự an toàn giao thông được Chính phủ, Bộ Công an, thành phố chỉ đạo quyết liệt. Hàng loạt giải pháp đã được liên ngành triển khai, nhờ đó tai nạn giao thông trên địa bàn thành phố đã giảm đáng kể.

Theo ông Nguyễn Hồng Ky, yếu tố quan trọng nhất nhằm kéo giảm tai nạn giao thông vẫn là ý thức của con người. Một ví dụ điển hình là tình trạng học sinh điều khiển xe đạp điện, xe máy khi chưa đủ tuổi hoặc không có giấy phép. Mặc dù đã có các chiến dịch kiểm tra, xử lý, tuy nhiên sau khi lực lượng chức năng rút đi, vi phạm lại tái diễn.

Cán bộ CSGT tuyên truyền về an toàn giao thông cho học sinh

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Đào Duy Phong nhấn mạnh, tuyên truyền đi đôi với xử lý vi phạm về an toàn giao thông là giải pháp hiệu quả. Theo đó, thực hiện kế hoạch cao điểm của Công an thành phố Hà Nội, trong tháng 9 và đầu tháng 10/2025, lực lượng công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn Hà Nội đã triển khai nhiều hoạt động kiểm tra, xử lý vi phạm đối với học sinh.

Điển hình như sáng 2/10, Công an xã Mỹ Đức phối hợp với Trường THPT Hợp Thanh kiểm tra, phát hiện 28 trường hợp chưa đủ điều kiện điều khiển phương tiện, trong đó có phụ huynh giao xe cho con. Các trường hợp này đều được mời phụ huynh đến làm việc, ký cam kết không tái phạm. Bên cạnh đó, Công an xã còn yêu cầu các hàng quán, bãi trông giữ xe quanh trường chấp hành nghiêm quy định, không trông giữ xe của học sinh chưa đủ điều kiện.

Thời gian tới, Công an thành phố Hà Nội tiếp tục duy trì tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; việc xử lý vi phạm theo phương châm “không có vùng cấm, không có ngoại lệ”, từ đó tạo lập và hình thành văn hóa tham gia giao thông “văn minh”, “hiện đại” và “an toàn”.

Cùng với đó, các đơn vị liên quan và chính quyền địa phương tiếp tục đẩy mạnh và đổi mới tuyên truyền, giáo dục pháp luật về trật tự an toàn giao thông tại các trường học. Từ bậc tiểu học đến THPT và Đại học, các chương trình tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông tại Hà Nội đã và đang được triển khai rộng khắp. Đây là bước đi quan trọng để hình thành văn hóa giao thông ngay từ lứa tuổi học sinh, sinh viên, tạo sự gắn kết giữa gia đình - nhà trường - xã hội, góp phần xây dựng môi trường giao thông an toàn, văn minh trên địa bàn Thủ đô.

Cùng với đó, trong những tháng cuối năm và giai đoạn tiếp theo, các bộ phận liên quan của Sở Xây dựng Hà Nội tiếp tục phối hợp với các phường, xã rà soát vị trí bất cập về hạ tầng giao thông, “điểm đen”, điểm tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông và sắp xếp thứ tự ưu tiên xử lý, để kiến nghị cơ quan chức năng sớm có giải pháp khắc phục. Thành phố luôn ưu tiên kinh phí để duy tu cải tạo hạ tầng, loại bỏ các “điểm đen” tai nạn giao thông.

Một hành động nhỏ, một quyết định đúng đắn như không lái xe khi đã uống, rượu bia, tuân thủ giới hạn tốc độ, không phóng nhanh, vượt ẩu, không sử dụng điện thoại khi đang điều khiển xe, nhường đường cho người già, trẻ nhỏ... chính là văn hóa giao thông. Ý thức, hành động đó có thể cứu sống mạng người, giữ lại hạnh phúc cho các gia đình và cao hơn là góp phần xây dựng một Thủ đô an toàn, trách nhiệm, nhân văn hơn.

Ánh Dương