Kết nối trí thức trẻ toàn cầu, chung khát vọng phụng sự Tổ quốc

Chiều 19/11, Trung ương Đoàn tổ chức Hội nghị lấy ý kiến góp ý văn kiện Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII trong thanh niên lực lượng vũ trang, thanh niên địa bàn dân cư, thanh niên ngoài nước và nhóm thanh niên đặc thù.

Thế hệ số, tư duy mở và khát vọng lớn

Phát biểu tại hội nghị, Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam Nguyễn Minh Triết cho biết: 5 năm tới sẽ là giai đoạn bản lề khi thanh thiếu nhi Việt Nam trưởng thành trong môi trường số hóa toàn diện. Các bạn trẻ có khả năng tiếp cận thông tin nhanh hơn, hình thành phong cách sống mới, tư duy mới và chuẩn bị bước vào thị trường lao động toàn cầu nhiều cạnh tranh hơn.

Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Sinh viên Việt Nam Nguyễn Minh Triết phát biểu tại hội nghị

Nhìn xa hơn, đến giai đoạn 2030 – 2045, khi khoa học – công nghệ phát triển vượt bậc và trí tuệ nhân tạo trở thành hạ tầng cơ bản của đời sống, thanh niên Việt Nam sẽ coi trọng việc tự học, sáng tạo trên nền tảng công nghệ số, tham gia mạnh mẽ vào khởi nghiệp, dịch chuyển lao động quốc tế, hội nhập sâu rộng ở mọi lĩnh vực.

Phần lớn thanh niên vẫn giữ vững giá trị truyền thống, có trách nhiệm với Tổ quốc, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, có khát vọng cống hiến, đổi mới, sáng tạo và sống vì cộng đồng. Đây chính là nền tảng để tuổi trẻ Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới với tâm thế chủ động và bản lĩnh.

Tuy nhiên, sự thay đổi nhanh chóng của xã hội từ công nghệ, văn hóa số đến hội nhập sâu rộng đặt thanh niên vào nhiều áp lực: Thông tin độc hại, xu hướng “sống nhanh”, nguy cơ đứt gãy văn hóa, tác động của kinh tế nền tảng và chuyển dịch nghề nghiệp.

Hội nghị lấy ý kiến góp ý văn kiện Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII trong thanh niên lực lượng vũ trang, thanh niên địa bàn dân cư, thanh niên ngoài nước và nhóm thanh niên đặc thù

Điều này kéo theo những yêu cầu cấp bách trong: Công tác quản lý nhà nước về thanh niên; công tác giáo dục, định hướng giá trị; hoạch định chính sách dài hạn cho thanh niên trong thời đại số

Trong bối cảnh đó, dự thảo Văn kiện Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XIII được xây dựng nghiêm túc - khoa học - bám sát quan điểm của Đảng và 7 nghị quyết chiến lược về phát triển đất nước, cho thấy sự chuẩn bị kỹ lưỡng của tổ chức Đoàn trước bước ngoặt lịch sử.

Đổi mới phương pháp giáo dục chính trị – tư tưởng

Bí thư Đoàn Học viện An ninh Nhân dân Phạm Viết Duy, nhấn mạnh tầm quan trọng đặc biệt của công tác tuyên truyền, giáo dục chính trị tư tưởng trong bối cảnh hiện nay. Anh Duy cho biết hoàn toàn nhất trí với các nội dung được nêu trong dự thảo văn kiện tuy nhiên, để nâng cao tính khả thi, cần bổ sung và làm rõ thêm một số vấn đề.

Theo anh Duy, cần làm rõ: Xác định phương pháp chủ công trong tuyên truyền thời đại số. Đó là sự kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến, sử dụng mạnh mẽ video ngắn, infographic, podcast, những hình thức phù hợp với hành vi tiếp nhận của giới trẻ hiện nay.

Bí thư Đoàn Học viện An ninh Nhân dân Phạm Viết Duy

Anh Duy cũng cho rằng, cần gắn việc học Bác với trải nghiệm thực tiễn. Không chỉ học lý thuyết, mà phải để thanh niên được “va chạm”, tự soi mình qua những việc làm cụ thể, qua lao động, cống hiến và hoạt động cộng đồng. Đặc biệt, Trung ương Đoàn cần định hướng rõ ràng cho các cấp bộ Đoàn, để mỗi sản phẩm truyền thông đều có sức hút, dễ lan tỏa và tạo ảnh hưởng tích cực.

Nếu làm rõ được các nội dung này, theo anh Duy, công tác giáo dục chính trị tư tưởng sẽ chuyển biến mạnh mẽ trong nhiệm kỳ mới, giúp xây dựng lớp thanh niên bản lĩnh, trách nhiệm và hiện đại hơn.

Đại diện Ban Thanh niên Quân đội cũng đánh giá cao sự chuẩn bị công phu của dự thảo, đồng thời đề xuất: Bổ sung quan điểm "bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa" trong giáo dục thanh niên; xác định các chỉ tiêu đột phá, cụ thể theo từng nhóm thanh niên; tăng cường ứng dụng AI, nền tảng số để lan tỏa giá trị tốt đẹp; tập trung sản xuất các sản phẩm truyền thông chất lượng, lan tỏa đến từng chi đoàn.

Đại diện Ban Thanh niên Quân đội phát biểu tại hội nghị

Đặc biệt, đại diện Ban Thanh niên Quân đội nhấn mạnh: Xây dựng Đoàn phải hướng mạnh về cơ sở, nơi tạo nên sức sống của tổ chức. Chỉ khi hoạt động sát thực tiễn, thanh niên mới tin, mới làm, mới đồng hành cùng Đoàn.

Kết nối trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu

Anh Nguyễn Quang Hải, nghiên cứu sinh Tiến sĩ, giảng viên Trường Đại học Quốc gia Tyumen, Liên bang Nga cho rằng dự thảo đã xác định đúng vai trò của thanh niên trong chuyển đổi số, nhưng cần một mục riêng về thanh niên Việt Nam ở nước ngoài, coi lực lượng này không chỉ là nhóm đặc thù mà là lực lượng chuyển giao tri thức

Anh Hải đề xuất: Xây dựng Mạng lưới trí thức trẻ Việt Nam toàn cầu; thành lập Quỹ hỗ trợ sáng kiến thanh niên Việt Nam ở nước ngoài, phát triển nền tảng số kết nối ý tưởng sáng tạo xuyên biên giới, nâng cấp hệ thống quản lý đoàn viên số, gắn với dữ liệu kiều bào. Đây là bước đi cần thiết trong bối cảnh hàng chục nghìn thanh niên học tập, nghiên cứu ở nước ngoài mỗi năm.

Toàn cảnh hội nghị

Chị Phan Thị Hiền, nghiên cứu sinh ngành Vật lí tại đại học Versailles, Pháp cũng cho rằng: Thực tế cho thấy, mỗi năm có hàng chục nghìn thanh niên Việt Nam học tập ở nước ngoài. Đây là nguồn lực vô cùng quý giá nhưng nếu không có định hướng, dễ rơi vào tình trạng “khô Đoàn - nhạt Đảng”, thiếu kết nối với Tổ quốc, hoặc lung lay trước các thông tin sai trái, dần rời xa khỏi thực tế trong nước, gây ra vấn đề nhức nhối “chảy máu chất xám” như chúng ta vẫn hay nghe.

Chị Hiền đề xuất, Đoàn giúp thanh niên Việt Nam đi du học hiểu rõ sứ mệnh và trách nhiệm của mình; có chương trình hành động dành cho thế hệ trẻ sinh ra, lớn lên ở nước ngoài bởi đây là nhóm thanh niên có bản sắc văn hóa đặc biệt (có quốc tịch hoặc lớn lên tại nước sở tại, có thể không sõi tiếng Việt, nhận thức chính trị, văn hóa Việt Nam hạn chế) và tăng cường kết nối du học sinh với trong nước.