Khởi công dự án bảo tồn khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, hướng tới Di sản thế giới UNESCO

Dự lễ khởi công có Phó Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Lê Văn Phước; nguyên Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy, nguyên Chủ tịch HĐND tỉnh An Giang Lê Văn Nưng, cùng đại diện các sở, ngành, địa phương và đơn vị liên quan.

Các đại biểu dự lễ khởi công (ảnh: Phương Lan)

Dự án xây dựng hệ thống mái che bảo tồn các hố khảo cổ tại Khu di tích Óc Eo - Ba Thê có tổng mức đầu tư trên 44 tỷ đồng, từ nguồn vốn ngân sách tỉnh An Giang. Công trình tập trung vào việc bảo vệ trực tiếp các hố khai quật, dấu tích kiến trúc và di vật khảo cổ.

Tổng diện tích xây dựng hệ thống mái che bảo tồn các hố khảo cổ tại Khu Di tích Óc Eo - Ba Thê là 8.885,00m². Địa điểm thực hiện dự án tại 3 khu vực, gồm: Di tích Gò Linh Sơn Bắc, Di tích Gò Sáu Thuận và Di tích Gò Giồng Cát.

Dự kiến, dự án sẽ hoàn thành và đưa vào sử dụng năm 2027, nhằm bảo vệ trực tiếp các hố khai quật, các dấu tích kiến trúc và dị vật khảo cổ trước tác động của thời tiết, môi trường và con người; đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác nghiên cứu khoa học lâu dài, trưng bày, giới thiệu giá trị di sản, phục vụ tham quan, học tập và phát triển du lịch văn hóa bền vững.

Đại biểu thực hiện nghi thức khởi công Dự án xây dựng hệ thống mái che bảo tồn các hố khảo cổ tại Khu Di tích Óc Eo - Ba Thê (Ảnh: Phương Lan)

Ông Phạm Ngọc Vũ, Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án tỉnh An Giang cho biết, Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê là trung tâm tiêu biểu của Văn hóa Óc Eo, gắn liền với lịch sử hình thành và phát triển của Vương quốc Phù Nam trong những thế kỷ đầu Công nguyên.

Những kết quả khai quật, nghiên cứu khảo cổ học trong nhiều năm qua đã cung cấp những tư liệu khoa học có giá trị đặc biệt, góp phần làm sáng tỏ tiến trình lịch sử, văn hóa và sự giao lưu quốc tế của cư dân cổ vùng Nam Bộ. Việc đầu tư bảo tồn, gìn giữ và phát huy giá trị Khu di tích Óc Eo là nhiệm vụ có ý nghĩa sâu sắc, lâu dài, thể hiện trách nhiệm của các cấp, ngành đối với di sản văn hóa dân tộc.

Theo Phó Giám đốc Ban Quản lý Dự án tỉnh An Giang, Lễ khởi công Dự án xây dựng hệ thống mái che bảo tồn các hố khảo cổ tại Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê là dấu mốc quan trọng.

Đây là công trình thiết thực chào mừng Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, thể hiện quyết tâm chính trị của các cấp, ngành trong việc cụ thể hóa các chủ trương của Đảng về bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hóa gắn với phát triển bền vững.

Hiện vật văn hóa Óc Eo - Ba Thê được trưng bày tại Ban Quản lý Di tích Văn hóa Óc Eo, xã Óc Eo (ảnh: Thanh Mai)

Di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê nằm trên địa bàn xã Óc Eo có tổng diện tích quy hoạch bảo tồn khoảng 433,1ha; trong đó, diện tích khu vực sườn và chân núi Ba Thê (khu A) gần 144ha, cánh đồng Óc Eo (khu B) trên 289ha. Đây là dấu tích quan trọng của Nền văn minh Óc Eo, từng phát triển rực rỡ ở vùng Nam Bộ từ thế kỷ I đến thế kỷ VII; là một trong những trung tâm giao thương lớn của vương quốc Phù Nam xưa, với hệ thống kênh rạch, kiến trúc, di vật khảo cổ phản ánh trình độ phát triển cao về kinh tế, văn hóa và tín ngưỡng.

Toàn tỉnh An Giang hiện có hơn 80 di tích văn hóa Óc Eo; trong đó, Di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê được xác định có vị trí quan trọng, từng là một đô thị, cảng thị, một trung tâm kinh tế, văn hóa lớn của vương quốc Phù Nam xưa. Năm 2012, Di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng là Di tích quốc gia đặc biệt.

Ngày 18/10/2021, Thủ tướng Chính phủ đã thống nhất chủ trương gửi báo cáo tóm tắt hồ sơ Di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê đề nghị UNESCO đưa vào danh sách dự kiến lập hồ sơ Di sản thế giới.

Tỉnh đang khẩn trương hoàn chỉnh hồ sơ, bổ sung tư liệu và phấn đấu chính thức nộp hồ sơ đề cử Óc Eo - Ba Thê đến UNESCO trước ngày 25/1/2026; đồng thời, chuẩn bị cơ sở vật chất, chỉnh trang di tích, chuẩn bị đón đoàn chuyên gia UNESCO sang khảo sát thực địa trong năm 2026.

Trọng Vũ