Không thể đột phá giáo dục nếu thiếu trường lớp

Tiếp tục Kỳ họp thứ 10, chiều 20/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; dự án Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); dự án Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi); dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về những cơ chế, chính sách đặc thù để thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh điều hành phiên họp

Giải bài toán về thiếu cơ sở vật chất và giáo viên

Góp ý cho dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để thực hiện đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ) cho biết, mục tiêu Nghị quyết 71 đặt ra là: Đến năm 2030 hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi, và giáo dục bắt buộc hết trung học cơ sở; đến năm 2035 hoàn thành phổ cập giáo dục trung học phổ thông và tương đương.

Nếu không có giải pháp và mục tiêu xây dựng đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất, thì đến năm 2035 sẽ không đủ giáo viên và trường lớp để hoàn thành mục tiêu mà Nghị quyết 71 đề ra.

Thực tế, hiện nay tỷ lệ phòng học kiên cố còn thấp: Khối mầm non mới đạt 82%; Tiểu học đạt 82,9%; Trung học cơ sở đạt 89,8%; Trung học phổ thông đạt 97,07%; còn lại là nhà tạm, nhà bán kiên cố, lớp thuê, lớp mượn. Về đội ngũ, hiện nay cả nước thiếu trên 102.000 giáo viên.

“Chúng ta không thể đột phá phát triển giáo dục và đào tạo nếu thiếu giáo viên và thiếu trường, thiếu lớp”, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh nhấn mạnh.

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh (Đoàn ĐBQH tỉnh Phú Thọ)

Đại biểu Nguyễn Văn Mạnh đề nghị Ban soạn thảo bổ sung trong Nghị quyết Quốc hội chỉ tiêu, giải pháp về đầu tư xây dựng cơ sở vật chất và đội ngũ giáo viên theo đúng tinh thần Nghị quyết 71 của Bộ Chính trị; nghiên cứu bổ sung chủ trương, giải pháp huy động tối đa nguồn lực xã hội trong và ngoài nước để đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục.

Bên cạnh đó, theo ông, Nghị quyết cũng cần quy định rõ việc ưu tiên bố trí trụ sở công dôi dư có phải thực hiện quy trình đấu thầu, đấu giá theo quy định hiện hành hay không hoặc có một quy trình ưu tiên khác để tạo điều kiện thuận lợi, nhanh chóng thu hút các nhà đầu tư thực hiện xã hội hóa.

Toàn cảnh phiên họp

Để tạo đột phá về thủ tục, đại biểu Nguyễn Văn Mạnh đề nghị bổ sung quy định về trình tự lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư, giao đất, cho thuê đất đối với các dự án - không phân biệt dự án đầu tư công hay dự án xã hội hóa - thực hiện theo quy trình rút gọn do Chính phủ quy định như khoản 1 Điều 6.

Đồng thời, ông cũng đề nghị Ban soạn thảo đưa các quy định về ưu tiên bố trí đất đối với các công trình y tế, giáo dục trong hai Nghị quyết mà Quốc hội đang xem xét vào Điều 4 - quy định về giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất - trong Nghị quyết của Quốc hội về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tổ chức thi hành Luật Đất đai.

Đề nghị chuyển các khối ngành Giáo dục sức khỏe về Bộ Y tế quản lý

Bày tỏ sự lo ngại khi các trường liên quan đến đào tạo trong lĩnh vực sức khỏe, y tế lại giao cho Bộ GD&ĐT quản lý, đại biểu Nguyễn Tri Thức góp ý cho Luật Giáo dục đại học sửa đổi.

Trước tiên, vị đại biểu này bày tỏ lo lắng khi một số đại biểu quốc hội giải trình về bác sĩ chuyên khoa I, chuyên khoa II và nội trú như đào tạo chứng chỉ hành nghề. Trong khi đó, theo ông, đội ngũ này chính là “những tinh hoa” trí thức rất lớn của ngành Y” và việc coi chuyên khoa I, chuyên khoa II và nội trú như đào tạo chứng chỉ hành nghề là “hoàn toàn không chính xác”.

ĐBQH Nguyễn Tri Thức (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh)

Ông giải thích: Sau khi tốt nghiệp, bác sĩ sẽ gần như chia làm hai nhóm tương đối. Nhóm đầu tiên đi vào hướng giảng dạy ở các trường đại học thì học thiên về thạc sĩ, tiến sĩ; nhóm thứ hai làm việc tại các bệnh viện, học thực hành thì sẽ học chuyên khoa I, chuyên khoa II và nội trú.

“Tôi kính mong Quốc hội xem xét và lưu ý rằng giáo dục lĩnh vực sức khỏe phải do Bộ Y tế quản lý. Xin thưa Quốc hội, Bộ Y tế không phải giành việc nhưng nếu đúng theo dự thảo này mà được thông qua thì nghiễm nhiên giáo dục sức khỏe sẽ do Bộ Giáo dục và Đào tạo quản lý, kể cả chương trình giáo dục sức khỏe cũng do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt. Điều này rất đáng lo ngại", đại biểu Nguyễn Tri Thức đặc biệt nhấn mạnh.

Phó Trưởng đoàn ĐBQH TP Hà Nội Nguyễn Ngọc Tuấn tham dự phiên họp

Ông phân tích thêm: "Do vấn đề này hệ trọng với tương lai ngành Y và “không thể nào đào tạo ra một bác sĩ mà tách rời bệnh viện được. Người bác sĩ phải xem bệnh nhân là “ông thầy lớn nhất của đời mình” chứ không phải quyển sách. Sinh viên nào càng ôm sách thì ra trường càng yếu tay nghề; sinh viên nào lăn lộn trực gác, thực tập, theo thầy học thực hành thì sẽ rất giỏi trong tương lai. Thực tế là như vậy”.

Đại biểu Nguyễn Tri Thức đề nghị: Tại Khoản 2 Điều 6 về trách nhiệm quản lý giáo dục trong dự thảo luật, cần bổ sung: Bộ Y tế là cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện các nội dung, nhiệm vụ quản lý Nhà nước về đào tạo chuyên sâu đặc thù, trình độ sau đại học thuộc hệ thống giáo dục quốc dân trong lĩnh vực khoa học sức khỏe. Tất cả những nội dung này phải do Bộ Y tế quản lý.

Toàn cảnh phiên thảo luận

Đại biểu TP Hồ Chí Minh cũng nêu ra một bất cập khác: Trường giáo dục sức khỏe, trường đại học y tư nhân hoặc việc mở mã ngành Y lại do Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp chứ không phải Bộ Y tế. Trong khi đó, Bộ Y tế chỉ cung cấp, đáp ứng nhu cầu nhân lực "nhưng ai cũng biết nhân lực y tế luôn thiếu điều dưỡng và bác sĩ. Điều này dẫn tới Bộ Y tế không kiểm soát được, cũng không theo sát được, vì toàn bộ quy trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp".

Một lần nữa, đại biểu Nguyễn Tri Thức đề nghị “xem xét chuyển toàn bộ giáo dục khối ngành Sức khỏe về cho Bộ Y tế quản lý”.

Thái Sơn