Kinh tế - xã hội Thủ đô vươn mình ấn tượng

Mốc son rực rỡ

Trong lịch sử hào hùng, Thăng Long - Hà Nội đã trải qua hơn 10 cuộc chiến tranh chống ngoại xâm và kết thúc trong khúc khải hoàn. Trong đó, Ngày Giải phóng Thủ đô 10/10/1954 là một trong những mốc son rực rỡ. Không chỉ là mốc son đánh dấu sự thắng lợi của một dân tộc nhỏ bé trước một thế lực thực dân xâm lược hàng đầu thế giới, mà còn mở ra thời kỳ mới của thời đại Hồ Chí Minh trong tiến trình phát triển của Thăng Long - Hà Nội.

Ngày Giải phóng Thủ đô là sự kiện đánh dấu bước ngoặt quan trọng, khẳng định thắng lợi hoàn toàn của quân và dân ta trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược. Đồng thời mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử ngàn năm văn hiến của Thăng Long - Đông Đô - Hà Nội.

Trong những ngày đầu tiên trở về Thủ đô, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nhắc nhở Đảng bộ và Nhân dân Thủ đô: “Cả nước nhìn về Thủ đô ta. Thế giới trông vào Thủ đô ta. Tất cả chúng ta phải ra sức giữ gìn trật tự, an ninh, làm cho Thủ đô ta bình yên, tươi đẹp, mạnh khỏe cả về vật chất và tinh thần”. Thực hiện lời Bác dạy, 71 năm qua, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô Hà Nội đã nỗ lực không ngừng để bảo vệ, xây dựng và phát triển Thủ đô.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Bùi Thị Minh Hoài cùng đoàn đại biểu thành phố Hà Nội tham quan triển lãm “Thủ đô Hà Nội văn hiến, anh hùng - 80 năm hành trình cùng đất nước”

Đặc biệt, kinh tế - xã hội Hà Nội trong nhiệm kỳ XVII của Đảng bộ thành phố phát triển mạnh mẽ, cơ cấu kinh tế chuyển dịch đúng hướng Đảng bộ thành phố đã vận dụng, thực hiện đồng bộ, hiệu quả, sáng tạo các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Trung ương vận dụng hiệu quả các nghị quyết Trung ương vào các Chương trình số 02-CTr/TU, 03-CTr/TU, 04-CTr/TU của Thành ủy. Kinh tế Thủ đô tăng trưởng khá, đạt bình quân 6,57%/năm, cao hơn 1,1 lần mức tăng cả nước. Quy mô kinh tế đạt khoảng 63 tỷ USD, gấp 1,42 lần năm 2020, chiếm 41,54% vùng đồng bằng sông Hồng và 12,6% cả nước. GRDP bình quân đầu người ước đạt 175 triệu đồng (khoảng 7.200 USD). Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực, tăng tỷ trọng dịch vụ, giảm tỷ trọng nông nghiệp. Tổng vốn đầu tư xã hội đạt 2.508 nghìn tỷ đồng, gấp 1,5 lần nhiệm kỳ trước. Năng suất lao động bình quân tăng 5,92%/năm.

Cùng với tăng trưởng, cơ cấu kinh tế dịch chuyển đúng hướng, tỷ trọng dịch vụ tăng, nông nghiệp giảm, phản ánh đặc trưng của một đô thị hiện đại. Đặc biệt, Hà Nội đã tập trung phát triển các lĩnh vực mới như công nghiệp sáng tạo, kinh tế số, thương mại điện tử, du lịch văn hóa, từng bước xây dựng nền kinh tế tri thức làm động lực phát triển.

Những chỉ số tích cực ấy có được nhờ sự chỉ đạo quyết liệt trong cải cách thể chế, thúc đẩy đầu tư công và tập trung nguồn lực cho hạ tầng chiến lược. Các dự án trọng điểm như đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô, các cầu vượt sông Hồng, đường sắt đô thị tuyến Cát Linh - Hà Đông và Nhổn - ga Hà Nội từng bước định hình diện mạo mới, mở rộng không gian phát triển.

Chủ tịch UBND thành phố Trần Sỹ Thanh cùng đoàn đại biểu thành phố Hà Nội tham quan Không gian truyền thống và sáng tạo Hà Nội 2025

Đời sống người dân cũng được nâng cao rõ rệt. Chỉ số phát triển con người (HDI) đạt 0,829 năm 2024, tăng từ 0,799 năm 2020, cao nhất cả nước. Tuổi thọ trung bình đạt 76,6 tuổi năm 2024, tăng 1,1 tuổi so với năm 2020, dẫn đầu vùng đồng bằng sông Hồng và thuộc nhóm cao toàn quốc.

Hệ thống y tế được đầu tư mạnh mẽ, nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe Nhân dân; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong khám chữa bệnh, giám sát dịch bệnh và y tế dự phòng. Công tác đảm bảo an toàn thực phẩm và kiểm soát dịch bệnh được thực hiện chặt chẽ, hiệu quả được nâng lên. Tỷ lệ xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế dự kiến hoàn thành 100% vào năm 2025, khẳng định vị thế dẫn đầu cả nước về y tế cơ sở.

Phong trào thể dục thể thao thành phố Hà Nội phát triển mạnh mẽ, sâu rộng tới các tầng lớp Nhân dân. Thể thao thành tích cao phát triển ổn định, góp phần quan trọng tổ chức thành công SEA Games 31 năm 2022, qua đó nâng tầm vị thế Thủ đô trên trường quốc tế, khơi dậy niềm tự hào và tinh thần đoàn kết của Nhân dân.

An sinh xã hội được bảo đảm bao trùm, toàn diện, phúc lợi xã hội được nâng lên. Thành phố nâng mức trợ cấp, mở rộng nhóm đối tượng bảo trợ xã hội, đạt tiến bộ vượt bậc trong các chỉ tiêu bảo hiểm. Giải quyết việc làm được chú trọng, tỷ lệ thất nghiệp thành thị giảm còn 2,54% năm 2024 (năm 2020 là 3,5%).

Đặc biệt, Hà Nội xóa hoàn toàn hộ nghèo theo chuẩn đa chiều năm 2024, sớm 1 năm so với kế hoạch, khẳng định cam kết không để ai bị bỏ lại phía sau; hoàn thành xóa nhà tạm, nhà dột nát. Công tác phòng, chống tệ nạn xã hội được triển khai đồng bộ, với các chương trình giáo dục, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, văn minh.

Cùng với đó Hà Nội luôn kiên trì định hướng phát triển gắn với đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Thành phố dẫn đầu cả nước về chỉ số công nghiệp công nghệ - thông tin, quản trị điện tử, đổi mới sáng tạo cấp địa phương. Hệ sinh thái khởi nghiệp, sáng tạo được thúc đẩy, nhiều mô hình ứng dụng công nghệ số đi vào thực tiễn quản lý đô thị, giáo dục, y tế.

Trong lĩnh vực giáo dục - đào tạo, Thủ đô duy trì quy mô giáo dục hàng đầu, chất lượng giáo dục mũi nhọn vượt trội, thể hiện qua số lượng học sinh đạt giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia và quốc tế. Thành phố đã đẩy mạnh đầu tư xây dựng trường công lập đạt chuẩn quốc gia, dự kiến năm 2025 đạt tỷ lệ trên 81%, hoàn thành mục tiêu 80-85%; công nhận 23 trường chất lượng cao, đồng thời đang hoàn thiện thủ tục đầu tư xây dựng 7 trường phổ thông nhiều cấp học tiên tiến, hiện đại, đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện, hội nhập quốc tế.

Đường sắt đô thị tuyến Nhổn - ga Hà Nội

Nông thôn Hà Nội cũng chuyển mình mạnh mẽ: toàn bộ các chỉ tiêu xây dựng nông thôn mới hoàn thành sớm hai năm, thu nhập bình quân khu vực nông thôn đạt 74,3 triệu đồng/năm, chênh lệch thu nhập nông thôn - thành thị thu hẹp còn 1,47 lần. Đây là minh chứng rõ rệt cho sự phát triển hài hòa giữa đô thị và nông thôn, không để ai bị bỏ lại phía sau.

Về văn hóa - xã hội, Hà Nội tiếp tục khẳng định vị thế “Thành phố vì hòa bình”, “Thành phố sáng tạo” của UNESCO. Hàng trăm di tích được trùng tu, nhiều sự kiện văn hóa lớn được tổ chức thành công, góp phần lan tỏa hình ảnh Thủ đô trên trường quốc tế. Hoạt động văn hóa, nghệ thuật ngày càng phong phú, nhiều sự kiện lớn được tổ chức thành công, đặc biệt là các hoạt động kỷ niệm 70 năm Ngày Giải phóng Thủ đô (1954 - 2024), góp phần nâng cao vị thế Thủ đô trên trường quốc tế, lan tỏa hình ảnh Hà Nội - Thành phố vì hòa bình, Thành phố sáng tạo của UNESCO. Hà Nội được Tạp chí Time Out vinh danh là điểm đến văn hóa hàng đầu thế giới năm 2025.

Tiên phong, gương mẫu trong kỷ nguyên mới

Thành tựu đạt được trong nhiệm kỳ qua không chỉ là kết quả của sự đoàn kết, bản lĩnh, trí tuệ của Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thủ đô, mà còn là nền tảng cho tầm nhìn mới. Hà Nội hướng tới mục tiêu trở thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, trung tâm sáng tạo, đổi mới, là động lực phát triển vùng và cả nước.

Trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ thành phố xác định tập trung thúc đẩy tăng trưởng nhanh và bền vững; quyết tâm phấn đấu đạt mức tăng trưởng GRDP bình quân hai con số trong 5 năm tới. Hà Nội hướng tới trở thành thành phố sáng tạo, trung tâm tài chính, công nghệ và văn hóa mang bản sắc Việt Nam; hội nhập sâu rộng vào mạng lưới đô thị toàn cầu, xây dựng hình ảnh Thủ đô xanh, thông minh, đáng sống và có sức hút quốc tế...

Đặc biệt, thành phố sẽ cụ thể hóa và triển khai hiệu quả những nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, đưa Thủ đô phát triển mạnh mẽ, toàn diện. Cụ thể, thành phố phát triển mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; phát huy vị thế của Thủ đô, triển khai đồng bộ, hiệu quả, toàn diện công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế; bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Đảng bộ trong định hướng xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù Thủ đô; kiến tạo hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tư nhân lớn mạnh...

Đảng bộ thành phố xác định rõ vai trò của Hà Nội là động lực, đầu tàu tăng trưởng kinh tế của cả nước, đồng thời là hạt nhân có sức lan tỏa trong khu vực Bắc Bộ; phát huy mạnh mẽ giá trị văn hóa và sức sáng tạo của con người Hà Nội. Song song với đó, thành phố tiếp tục đẩy mạnh công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng; xây dựng Đảng bộ thật sự trong sạch, vững mạnh toàn diện, đổi mới, trí tuệ, liêm chính, đoàn kết, văn minh, hành động.

Hà Nội hướng tới mục tiêu trở thành thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại”, trung tâm sáng tạo, đổi mới, là động lực phát triển vùng và cả nước

Đáng chú ý, trong nhiệm kỳ 2025 - 2030, thành phố sẽ tập trung thực hiện 5 lĩnh vực ưu tiên. Trong đó, lĩnh vực giao thông, thành phố ưu tiên đầu tư khép kín 7 tuyến đường vành đai (1; 2; 2,5; 3; 3,5; 4; 5); hoàn thành đường Vành đai 4 trước năm 2027 và khởi công đường Vành đai 5 vào quý IV/2027; xây dựng 7 cầu qua sông Hồng; khởi công và phấn đấu hoàn thành thi công xây dựng khoảng 100km đường sắt đô thị...

Trong lĩnh vực văn hóa, y tế, giáo dục, Hà Nội tập trung bảo tồn và phát huy các công trình có ý nghĩa chính trị, văn hóa, lịch sử, truyền thống đặc sắc; phát triển công nghiệp văn hóa, du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn. Thành phố cũng đầu tư phát triển hạ tầng công nghiệp công nghệ thông tin, công nghiệp công nghệ số, công nghệ sinh học, thu hút đầu tư vào các khu công nghệ cao. Cụ thể, thành phố thu hút đầu tư vào Khu công nghệ cao Hòa Lạc; đẩy nhanh tiến độ triển khai Khu công nghệ cao sinh học, Khu công nghiệp sạch Sóc Sơn; xây dựng Trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp Hà Nội...

Đối với lĩnh vực bảo vệ môi trường và thích ứng với biến đổi khí hậu, thành phố tập trung giải quyết các vấn đề về cải thiện chất lượng không khí, hệ thống thoát nước, chống úng ngập, xử lý chất thải; khắc phục ô nhiễm môi trường tại các dòng sông nội đô…

Đảng bộ thành phố cũng xác định rõ 3 đột phá phát triển bao gồm: Đổi mới mạnh mẽ về thể chế phát triển và mô hình quản trị đô thị hiện đại, đồng thời đột phá về tư duy và phương thức tổ chức thực hiện chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước; đột phá về nguồn nhân lực chất lượng cao, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; đột phá về hạ tầng hiện đại, thông minh và kết nối.

Nhiệm kỳ mới, Hà Nội bước vào kỷ nguyên phát triển mới với niềm tin, ý chí và trách nhiệm lớn lao. Những thành tựu kinh tế - xã hội vừa qua không chỉ là kết quả của một giai đoạn, mà còn là bước đệm quan trọng để Thủ đô tiếp tục bứt phá, hiện thực hóa khát vọng vươn lên mạnh mẽ, góp phần cùng cả nước tiến vào kỷ nguyên phát triển phồn vinh, hạnh phúc

Lê Trang