Năm mới 2026: Khởi đầu từ niềm tin và khát vọng

Tâm thế của một thế hệ trưởng thành trong thử thách

Nếu nhiều năm trước, người ta thường nhắc đến Tết Dương lịch như một kỳ nghỉ lễ ngắn, thì giờ đây, mỗi thời khắc bước sang năm mới lại gợi lên trong chúng ta nhiều suy tư. Bởi chúng ta đang sống trong một thế giới luôn thay đổi với tốc độ chóng mặt: Kinh tế biến động, công nghệ thay đổi từng ngày, các giá trị sống cũng đang được tái định nghĩa. Điều ấy tác động trực tiếp đến tâm lý xã hội, đến cách mỗi người nhìn nhận về tương lai và đặc biệt là đến thế hệ trẻ - những người đang và sẽ gánh vác trọng trách phát triển đất nước.

Tôi có dịp tiếp xúc với nhiều bạn trẻ ở các trường đại học, doanh nghiệp, tổ chức xã hội. Ở họ luôn tồn tại hai dòng cảm xúc song hành: Lo âu và hy vọng. Lo âu vì áp lực cạnh tranh ngày càng lớn, vì câu hỏi “Mình sẽ trở thành ai?” luôn thường trực. Hy vọng vì họ biết rằng chưa bao giờ người Việt Nam đứng trước nhiều cơ hội để bứt phá như hôm nay.

Sự phát triển của kinh tế số, của công nghiệp văn hóa, của khoa học - công nghệ đã mở ra vô vàn cánh cửa mới. Chỉ cần nỗ lực, sáng tạo và dám dấn thân, mỗi người trẻ đều có thể khẳng định mình, thậm chí tỏa sáng không chỉ trong nước mà còn trên trường quốc tế.

Chúng ta cũng thấy rõ một đặc điểm rất đẹp của thế hệ trẻ hôm nay: Họ không chỉ sống cho riêng mình. Ngày càng nhiều người trẻ quan tâm sâu sắc đến các vấn đề xã hội, môi trường, văn hóa; sẵn sàng tham gia các hoạt động thiện nguyện, bảo vệ di sản, khởi nghiệp sáng tạo, gìn giữ bản sắc… Chính những việc làm thầm lặng ấy tạo nên một dòng chảy tích cực trong xã hội, giúp chúng ta tin tưởng rằng tương lai đất nước sẽ được đặt vào những bàn tay có trách nhiệm và trái tim ấm áp.

Dĩ nhiên, những hoang mang, áp lực cũng là có thật - và chúng ta không nên né tránh. Thay vì nhìn nhận chúng như một điều tiêu cực, hãy xem đó là động lực để hoàn thiện bản thân. Người trẻ hôm nay đang trưởng thành trong thử thách, đang học cách cân bằng giữa bản lĩnh cá nhân và trách nhiệm cộng đồng. Họ hiểu rằng thành công không đến từ “đường tắt”, mà từ sự nỗ lực bền bỉ, kiên trì, từ việc mỗi ngày một tốt hơn.

Về phía xã hội, điều quan trọng là chúng ta phải tạo dựng được một môi trường an toàn, nhân văn và khích lệ. Nhà trường, gia đình, cơ quan, tổ chức cần trở thành điểm tựa, là nơi chia sẻ và thấu hiểu, thay vì chỉ là nơi đánh giá hay phán xét. Khi người trẻ cảm nhận được sự tin tưởng và tôn trọng, họ sẽ có thêm sức mạnh để vượt qua áp lực, để sống tử tế và cống hiến nhiều hơn.

Tết Dương lịch - mốc văn hóa của thời đại hội nhập

Nếu Tết Nguyên đán là nơi lắng đọng của ký ức, của gia đình, của cội nguồn văn hóa dân tộc, thì Tết Dương lịch lại mang màu sắc khác: Đó là nhịp sống hiện đại, là tinh thần hội nhập, là thời khắc nhìn lại những điều đã làm trong năm cũ và hoạch định cho năm mới. Hai cái Tết không đối lập mà bổ sung cho nhau, cùng tạo nên một đời sống văn hóa phong phú của người Việt Nam.

Trong đời sống hiện đại, Tết Dương lịch đã trở thành một “nghi thức xã hội” quan trọng. Những khoảnh khắc đón giao thừa, những lời chúc đầu năm, những cuộc gặp gỡ bạn bè, đồng nghiệp, hay chỉ đơn giản là khoảng lặng để suy ngẫm về cuộc đời - tất cả khiến ngày đầu năm mới mang ý nghĩa vượt lên trên một ngày nghỉ lễ thông thường. Đó là lúc chúng ta tự hỏi: Năm qua mình đã làm được gì cho bản thân, cho gia đình, cho xã hội? Mình đã trưởng thành hơn chưa? Và phía trước, mình muốn đi theo con đường nào?

Ở góc độ văn hóa, Tết Dương lịch kết nối Việt Nam với thế giới. Khi cùng hàng tỷ người trên Trái đất đón năm mới theo Dương lịch, chúng ta cảm nhận rõ hơn mình đang là một phần của cộng đồng toàn cầu. Điều ấy không làm mờ đi bản sắc, mà ngược lại, nhắc nhở chúng ta phải giữ gìn cội nguồn, để trong quá trình hội nhập vẫn giữ được “bản sắc Việt Nam” - một bản sắc hiền hòa, nhân ái, trọng nghĩa tình.

Tết Dương lịch cũng là lời nhắc về tinh thần kỷ luật và trách nhiệm cá nhân. Khác với Tết Nguyên đán vốn gắn chặt với gia đình và cộng đồng, năm mới Dương lịch nhiều khi gắn với những cam kết cá nhân: Đặt mục tiêu học tập, công việc, rèn luyện sức khỏe, phát triển kỹ năng, tham gia dự án mới… Những bản kế hoạch đầu năm, những mục tiêu được viết ra bằng tất cả niềm tin - đó cũng là một phần rất đẹp của văn hóa hiện đại.

Đối với giới trẻ Thủ đô - những người đang sống trong môi trường sáng tạo và đổi mới từng ngày - Tết Dương lịch là cơ hội để khởi động một hành trình mới. Hà Nội, với vai trò là trung tâm văn hóa - giáo dục - sáng tạo của cả nước, đang mở ra không gian phát triển to lớn cho thanh niên: Học tập, nghiên cứu khoa học, khởi nghiệp công nghệ, làm kinh tế sáng tạo, bảo tồn di sản, phát triển du lịch, nghệ thuật… Mỗi bạn trẻ, bằng năng lực và khát vọng của mình, đều có thể trở thành một “tế bào sáng tạo” đóng góp cho sức sống của Thủ đô văn hiến - văn minh - hiện đại.

Lan tỏa thông điệp tích cực và nhân văn cho hành trình mới

Năm mới luôn mang theo hy vọng, và xã hội chúng ta càng cần những thông điệp tích cực, nhân văn để cùng nhau bước tiếp. Đó không phải là lạc quan mù quáng, mà là niềm tin dựa trên thực tế: Rằng dân tộc Việt Nam đã nhiều lần vượt qua sóng gió lịch sử; rằng từng gia đình, từng con người đã và đang nỗ lực bền bỉ mỗi ngày; rằng chúng ta có quyền mơ về một tương lai tốt đẹp hơn - miễn là không ai bị bỏ lại phía sau.

Thông điệp đầu tiên, theo tôi, chính là niềm tin. Tin vào bản thân, vào gia đình, vào cộng đồng, vào con đường phát triển mà đất nước đang kiên định theo đuổi. Khi lòng tin được nuôi dưỡng, chúng ta sẽ có đủ dũng khí để bước ra khỏi vùng an toàn, dám đổi mới, dám nghĩ khác và làm khác - nhưng luôn trong khuôn khổ của pháp luật và đạo đức xã hội. Chính niềm tin sẽ giúp thế hệ trẻ không gục ngã trước những thất bại tạm thời, mà học cách đứng lên mạnh mẽ hơn.

Thông điệp thứ hai là tinh thần sẻ chia và nhân ái. Một xã hội chỉ thực sự phát triển khi mỗi người biết quan tâm đến người khác, đặc biệt là những số phận kém may mắn. Những món quà nhỏ, những hành động thiện nguyện, những lời động viên chân thành… có thể không thay đổi được thế giới ngay lập tức, nhưng chắc chắn sẽ sưởi ấm được trái tim con người. Và đôi khi, đó chính là sức mạnh lớn nhất của văn hóa.

Thông điệp thứ ba là trách nhiệm công dân. Mỗi chúng ta, dù là ai, ở cương vị nào, đều góp phần tạo nên diện mạo xã hội. Trách nhiệm ấy thể hiện từ những việc đơn giản nhất: Tuân thủ pháp luật, tôn trọng sự khác biệt, xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trên mạng xã hội, giữ gìn bản sắc văn hóa, tham gia vào đời sống cộng đồng… Khi ý thức công dân được nâng cao, xã hội sẽ trở nên văn minh hơn, nhân văn hơn và đáng sống hơn.

Năm 2026 mở ra trong bối cảnh đất nước đang chuyển mình mạnh mẽ. Đường phía trước còn nhiều việc phải làm. Nhưng chính vì thế mà mỗi năm mới lại là một lời nhắc nhở nhẹ nhàng nhưng sâu sắc: Hãy sống có mục tiêu, có trách nhiệm và có lòng nhân ái. Hãy để những ngày đầu năm trở thành khởi đầu cho một hành trình tự làm mới mình - từ suy nghĩ đến hành động; từ việc chăm sóc gia đình đến việc đóng góp cho cộng đồng; từ khát vọng cá nhân đến khát vọng dân tộc.

Và hơn bao giờ hết, chúng ta hãy tin tưởng vào thế hệ trẻ - những người đang viết tiếp câu chuyện của Việt Nam trong kỷ nguyên hội nhập và sáng tạo. Khi người trẻ biết yêu quê hương bằng những hành động cụ thể, biết làm giàu tri thức và nhân cách, biết dấn thân vì lợi ích cộng đồng, thì đó chính là nguồn “sinh khí mùa xuân” mạnh mẽ nhất cho đất nước.

Năm mới 2026 đã đến. Chúng ta hãy cùng nhau khởi đầu một hành trình mới bằng niềm tin, sự tử tế và khát vọng cống hiến. Bởi khi cái đẹp được lan tỏa, khi lòng nhân ái trở thành lựa chọn tự nhiên của mỗi người, thì đó sẽ là món quà ý nghĩa nhất mà chúng ta dành tặng cho nhau - không chỉ trong Tết Dương lịch, mà trong suốt cả hành trình của năm mới.

PGS.TS Bùi Hoài Sơn