Nâng cao nhận thức về lối sống xanh cho thế hệ trẻ ngay từ học đường

Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN Việt Nam 2025 là một hoạt động trọng điểm trong khuôn khổ hợp tác môi trường ASEAN, nhằm ghi nhận các cơ sở giáo dục có thành tích nổi bật trong giáo dục môi trường, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững.

Phát biểu khai mạc họp báo, ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) khẳng định: “Nhìn lại năm 2025, Giải thưởng đã thực sự trở thành một phong trào hành động sâu rộng trong hệ thống giáo dục. Chúng ta có thể kỳ vọng về một mạng lưới các trường học tiên phong, trực tiếp thúc đẩy giáo dục môi trường gắn với các cam kết phát triển bền vững của Việt Nam và khu vực ASEAN.

Quang cảnh buổ Họp báo

Trải qua Lễ phát động và các hội thảo chuyên đề, Giải thưởng thu hút hơn 500 đại biểu tham dự trực tiếp, kết nối hơn 1.000 điểm cầu tại các địa phương, với trên 50.000 người tham dự trực tiếp.

Giải thưởng năm 2025 đã thu hút sự tham gia tích cực, nghiêm túc của các cơ sở giáo dục trên phạm vi cả nước với 294 hồ sơ tham dự Giải thưởng, tăng gấp 3,5 lần so với mùa giải trước, chất lượng hồ sơ tham gia Giải thưởng được nâng cao rõ rệt.

Các trường đạt Giải thưởng được phân bố tại 20 tỉnh, thành phố, bao phủ đầy đủ các vùng miền của đất nước - từ miền núi, trung du, đồng bằng, ven biển đến Tây Nguyên và Đồng bằng sông Cửu Long. Kết quả này cho thấy mô hình Trường học sinh thái - Trường học không rác thải nhựa có khả năng thích ứng cao, có thể triển khai hiệu quả trong nhiều điều kiện kinh tế - xã hội và sinh thái khác nhau.

Ông Nguyễn Đỗ Anh Tuấn - Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) phát biểu tại buổi họp báo

Ông Nguyễn Ngọc Thạch - Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2025 là dấu mốc đặc biệt đối với Báo, khi lần đầu tiên đảm nhận vai trò đơn vị tổ chức các sự kiện về giáo dục môi trường.

Quá trình tổ chức Giải thưởng cho thấy giáo dục môi trường là một lĩnh vực giàu tiềm năng, có sức lan tỏa sâu rộng, không chỉ góp phần nâng cao nhận thức mà còn định hình tư duy, thái độ và lối sống xanh cho thế hệ trẻ ngay từ học đường.

Đáng chú ý, trong giai đoạn 2025 - 2028, Việt Nam được đề cử đảm nhiệm vai trò Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường. Trên cương vị này, Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp chặt chẽ với các nhóm công tác giáo dục môi trường của các quốc gia ASEAN.

Ông Nguyễn Ngọc Thạch - Tổng Biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường phát biểu tại buổi họp báo

Theo đó, Báo Nông nghiệp và Môi trường sẽ cùng các đơn vị liên quan tổ chức các sự kiện trong nước, hội thảo tham vấn, lấy ý kiến chuyên gia, trao đổi và đàm phán ở cấp khu vực, từng bước triển khai các sáng kiến giáo dục môi trường đã được Hội nghị Bộ trưởng ASEAN thông qua.

“Đây là những hành động cụ thể, thiết thực nhằm thúc đẩy giáo dục vì môi trường, hành động vì thế hệ xanh, góp phần thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường trong kỷ nguyên phát triển mới - những định hướng lớn đã được cụ thể hóa tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng”, đại diện Báo nhấn mạnh.

Từ phía nhà đồng hành, Đại diện Quỹ Vì Tương lai xanh đánh giá Giải thưởng là sáng kiến giàu ý nghĩa, đặt giáo dục môi trường và thế hệ trẻ vào vị trí trung tâm của phát triển bền vững.

Ông Bùi Đức Hiếu, Phó Vụ trưởng Vụ HTQT, Bộ Nông nghiệp và Môi trường chia sẻ về cuộc thi

Theo Quỹ, các thách thức môi trường hiện nay, đặc biệt là vấn đề rác thải nhựa, không chỉ đòi hỏi giải pháp công nghệ hay chính sách, mà cần bắt đầu từ thay đổi nhận thức và hành vi, trong đó trường học chính là nền tảng quan trọng nhất. Việc lựa chọn chủ đề “Trường học không rác thải nhựa” thể hiện cách tiếp cận đúng đắn, lâu dài và có khả năng tạo tác động sâu rộng tới cộng đồng.

Trên cương vị là đơn vị đồng hành, Quỹ cam kết tiếp tục hỗ trợ các sáng kiến giáo dục môi trường, đồng hành cùng các mô hình trường học sinh thái tiêu biểu, góp phần ươm mầm những thế hệ công dân trẻ có trách nhiệm với thiên nhiên, xã hội và tương lai chung của khu vực.

Lễ trao giải sẽ diễn ra vào sáng ngày 31/01/2026 tại Rạp hát Kim Đồng, Cung Thiếu nhi Hà Nội Cơ sở 2, đường Phạm Hùng, phường Cầu Giấy, Hà Nội.

GS.TS.NGND Đặng Thị Kim Chi (nguyên Phó Viện trưởng Viện KH&CN Môi trường, Đại học Bách khoa Hà Nội), nhà khoa học hàng đầu tại Việt Nam về kỹ thuật môi trường, chia sẻ về quá trình chấm giải của Hội đồng.

Quy mô sự kiện khoảng 800 - 1.000 đại biểu tham dự, trong đó có khoảng 600 thầy cô giáo và học sinh, cùng đại diện các tổ chức quốc tế, đại sứ quán các nước ASEAN…

Năm nay có đại diện của 59/60 trường đoạt giải xác nhận tham dự, Ban tổ chức đặt mục tiêu đưa 100% các trường được vinh danh về Thủ đô nhận giải, dù nhiều trường nằm ở khu vực biên giới, hải đảo, vùng đất mũi, với hành trình di chuyển rất dài và nhiều khó khăn.

Về cơ cấu Giải thưởng: Ba cấp học, mỗi cấp 1 giải Nhất; 3 giải Nhì; 5 giải Ba; 8 giải Khuyến khích và 3 giải Sáng tạo. Với hạng mục “Giải Sáng tạo” ở cả 3 cấp học. Đây là lần đầu tiên khuyến khích các trường triển khai các ý tưởng sáng tạo, thực hành giảm thiểu rác thải nhựa, góp phần nâng cao nhận thức và hành vi bảo vệ môi trường.

Ngọc Diệp