Nâng tầm công tác định giá tài sản trong kỷ nguyên số tại ngân hàng

Đó là chia sẻ của ông Phạm Gia Bảo – Trưởng nhóm bộ phận định giá thuộc Trung tâm Định giá tài sản Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) về công tác định giá tài sản trong kỷ nguyên số tại ngân hàng. Báo Tuổi trẻ Thủ đô trân trọng giới thiệu bài viết của tác giả Phạm Gia Bảo đến bạn đọc.

Định giá tài sản – từ nghiệp vụ tài chính đến trách nhiệm chính trị

Trong hệ thống ngân hàng thương mại, định giá tài sản thường được coi là một nghiệp vụ chuyên môn khô khan. Song trên thực tế, đây là mắt xích then chốt quyết định đến sự an toàn của vốn vay, đến chất lượng tín dụng, đến sức khỏe hệ thống tài chính. Một định giá chính xác giúp ngân hàng hạn chế rủi ro, là lớp bảo vệ phòng thủ, qua đó, doanh nghiệp được tiếp cận vốn công bằng, xã hội yên tâm về sự ổn định, minh bạch. Ngược lại, một định giá sai lệch có thể mở ra kẽ hở cho lợi ích nhóm, gây thất thoát vốn, thậm chí làm suy giảm niềm tin vào thể chế.

Đặt trong bối cảnh xây dựng Đảng, công tác định giá tài sản còn mang ý nghĩa chính trị. Mỗi thông báo kết quả định giá, mỗi con số trên hồ sơ đều là thước đo liêm chính của người cán bộ, đảng viên trực tiếp thực hiện. Đảng ta đã nhiều lần chỉ rõ: tham nhũng, tiêu cực thường bắt nguồn từ việc lạm dụng quyền lực, từ những “kẽ hở” trong quản lý tài sản, đất đai, tài chính. Định giá tài sản – nhất là trong tín dụng ngân hàng – chính là khâu dễ phát sinh tiêu cực nếu thiếu kiểm soát.

Ông Phạm Gia Bảo – Trưởng nhóm bộ phận định giá thuộc Trung tâm Định giá tài sản BIDV

Nhìn từ thực tiễn, BIDV với vai trò là ngân hàng thương mại chủ lực quốc gia, sớm ý thức rõ trách nhiệm chính trị của hoạt động định giá. Việc thành lập Trung tâm Định giá tài sản BIDV không chỉ để nâng cao hiệu quả nghiệp vụ mà còn nhằm xây dựng “lá chắn” chống lại nguy cơ suy thoái đạo đức nghề nghiệp, bảo vệ uy tín của Đảng và Nhà nước trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng.

Thực trạng và những vấn đề mới đặt ra

Từ thời điểm thành lập vào tháng 8/2023 đến nay, Trung tâm Định giá BIDV đã góp phần quan trọng vào công tác quản trị rủi ro, thực hiện định giá hơn 11.028 đề nghị định giá tại các khu vực Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, hỗ trợ cho công tác kinh doanh của BIDV. Thành công này khẳng định định hướng đúng đắn của Đảng ủy BIDV trong việc tách bạch, chuyên nghiệp hóa hoạt động định giá, tránh tình trạng “vừa đá bóng vừa thổi còi” khi các chi nhánh tự định giá.

Tuy nhiên, bước sang giai đoạn mới, nhiều thách thức đặt ra gay gắt hơn. Thị trường bất động sản biến động khó lường, giá tài sản thay đổi từng ngày, đòi hỏi tốc độ định giá phải nhanh chóng nhưng vẫn chính xác; quy trình thủ công trước đây khó đảm bảo đồng bộ, tiềm ẩn rủi ro chênh lệch và thiếu kiểm soát. Đặc biệt, xã hội và cơ quan quản lý ngày càng đòi hỏi sự minh bạch, công khai, liêm chính trong toàn bộ quy trình tín dụng, coi định giá là “bài test” về văn hóa liêm chính của hệ thống ngân hàng.

Vấn đề mới nổi lên là: Nếu không đổi mới, không ứng dụng công nghệ, không gắn định giá với văn hóa Đảng, thì rất dễ rơi vào vòng luẩn quẩn: Áp lực tiến độ – sai sót nghiệp vụ – nguy cơ tiêu cực.

Tác giả Phạm Gia Bảo tại một buổi training định giá tài sản

Chuyển đổi số – xây dựng “hệ sinh thái số” trong ngân hàng

Để giải bài toán đó, BIDV đã chủ động đi trước một bước, áp dụng công nghệ để hình thành mô hình định giá số.

Kho dữ liệu giá thị trường được xây dựng và liên tục cập nhật, tạo cơ sở cho việc đối chiếu, so sánh, giảm phụ thuộc vào cảm tính cá nhân. Hệ thống phần mềm quản lý hồ sơ định giá điện tử đi vào vận hành, mọi bước xử lý đều được số hóa, lưu vết, truy xuất nhanh chóng. Các khâu lặp lại như thu thập dữ liệu, lập báo cáo được tự động hóa, rút ngắn thời gian và hạn chế sự can thiệp chủ quan.

Điểm đặc biệt là BIDV không coi đây chỉ là đổi mới công nghệ, mà là bước xây dựng “hệ sinh thái số”. Hệ thống điện tử không chỉ nâng hiệu suất mà còn tạo ra cơ chế giám sát minh bạch: Ai làm, làm lúc nào, làm đến đâu đều được ghi nhận. Mỗi cán bộ, đảng viên đều được phân quyền rõ ràng, gắn trách nhiệm giải trình; các tổ chức Đảng tại đơn vị có thể dựa vào dữ liệu khách quan để giám sát, đánh giá, giáo dục cán bộ.

Ở đây, công nghệ trở thành “đồng chí kiểm tra viên” thầm lặng, góp phần nâng cao kỷ luật Đảng, phòng ngừa sai phạm. Văn hóa liêm chính được bồi đắp không phải bằng khẩu hiệu, mà bằng những dòng dữ liệu minh bạch và cơ chế trách nhiệm cụ thể.

Văn hóa liêm chính – “chất Đảng” trong từng nghiệp vụ

Đảng ta luôn nhấn mạnh: Xây dựng Đảng về đạo đức là then chốt. Với cán bộ định giá tài sản, đạo đức nghề nghiệp chính là biểu hiện cụ thể của đạo đức cách mạng. Nếu để lợi ích cá nhân chi phối, chỉ một quyết định định giá sai đã có thể gây thất thoát hàng chục, hàng trăm tỷ đồng, làm tổn hại uy tín của tổ chức Đảng.

Bởi vậy, Trung tâm Định giá BIDV coi xây dựng văn hóa liêm chính là trụ cột. Văn hóa đó thể hiện ở việc tuân thủ tuyệt đối quy trình, minh bạch từng bước, tự giác chịu trách nhiệm giải trình. Mỗi cán bộ, đảng viên ý thức rằng: Làm đúng không chỉ là giữ an toàn cho ngân hàng, mà còn là giữ gìn phẩm chất người đảng viên, cán bộ BIDV.

Đảng ủy BIDV đã chỉ đạo lồng ghép nội dung học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh vào sinh hoạt chi bộ tại Trung tâm Định giá. Qua đó, việc “cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư” không chỉ là khẩu hiệu chính trị mà trở thành phương châm hành động hằng ngày của mỗi cán bộ định giá.

Hiệu quả và tác động xã hội

Kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt. Với BIDV, thời gian xử lý hồ sơ định giá giảm đáng kể, chất lượng báo cáo định giá được nâng cao, độ chính xác và tính đồng nhất tăng lên; hoạt động kinh doanh được đảm bảo an toàn, môi trường làm việc trở nên chuyên nghiệp, công bằng, minh bạch, rủi ro tín dụng giảm mạnh.

Với khách hàng và xã hội, niềm tin được củng cố. Doanh nghiệp, người dân cảm nhận rõ hơn sự công bằng, minh bạch khi tiếp cận tín dụng; các cơ quan quản lý có thêm công cụ quản lý, giám sát, giảm thiểu nguy cơ lợi ích nhóm. Qua đó, góp phần ổn định kinh tế vĩ mô, bảo vệ lợi ích quốc gia.

Quan trọng hơn, mô hình định giá số tại BIDV trở thành minh chứng sinh động cho một nguyên lý: Chuyển đổi số gắn với xây dựng Đảng không chỉ nâng cao hiệu quả kinh doanh, mà còn củng cố nền tảng chính trị, tạo lớp bảo vệ đầu tiên trước các yếu tố tiêu cực.

Bài học kinh nghiệm và kiến nghị

Từ thực tiễn tại Trung tâm Định giá BIDV, có thể rút ra những bài học sau:

Thứ nhất, chuyển đổi số phải gắn liền với xây dựng Đảng. Công nghệ chỉ phát huy tối đa khi đi cùng cơ chế giám sát của tổ chức Đảng và tinh thần nêu gương của đảng viên.

Thứ hai, công tác định giá – vốn là “lĩnh vực nhạy cảm” càng cần coi trọng văn hóa liêm chính. Đó vừa là đạo đức nghề nghiệp, vừa là bổn phận chính trị.

Thứ ba, phải coi khách hàng và xã hội là trung tâm phục vụ. Một quy trình định giá minh bạch không chỉ vì lợi ích của ngân hàng, mà còn vì sự ổn định và công bằng chung của nền kinh tế.

Trong thời gian tới, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở dữ liệu giá, tăng cường kết nối với các bộ, ngành, địa phương để có nguồn thông tin chuẩn xác. Mô hình “hệ sinh thái số” trong định giá cần được nhân rộng sang các lĩnh vực khác như thẩm định dự án, quản lý cấp tín dụng, theo dõi sau cho vay. Đây là hướng đi vừa nâng cao hiệu quả hoạt động của BIDV, vừa đóng góp thiết thực cho công cuộc xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và chính quyền số toàn diện.

Có thể thấy, công tác định giá tài sản tại BIDV hôm nay không còn là một nghiệp vụ tài chính thuần túy, đó là nơi hội tụ của chuyển đổi số, của văn hóa liêm chính, của trách nhiệm chính trị mà mỗi cán bộ, đảng viên gánh vác.

Từ một nghiệp vụ tưởng chừng khô khan, định giá đã trở thành “mặt trận” để thể hiện tính Đảng, để khẳng định quyết tâm đổi mới, để chứng minh rằng: Công nghệ, khi gắn với văn hóa liêm chính, sẽ là vũ khí sắc bén chống lại tiêu cực và rủi ro đạo đức.

BIDV, với vai trò ngân hàng thương mại chủ lực quốc gia, đang đi những bước tiên phong. Câu chuyện ở Trung tâm Định giá Tài sản là một thông điệp mạnh mẽ: Xây dựng Đảng trong kỷ nguyên số không chỉ dừng ở nghị quyết, mà hiện hữu trong từng quy trình, từng quyết định nghiệp vụ, từng dữ liệu. Và chính từ những việc cụ thể như vậy, niềm tin của nhân dân vào Đảng sẽ được tăng cường, đất nước sẽ tiến vững chắc trên con đường phát triển thịnh vượng, hạnh phúc.

Phạm Gia Bảo - Trung tâm Định giá tài sản BIDV