Thất nghiệp tuổi 42 và “cú hích” từ đào tạo nghề miễn phí

Hoàn thành ước mơ ở tuổi 42 nhờ được học nghề miễn phí

Từng là một kế toán, thu nhập không cao nhưng ổn định, chị Nguyễn Hương Linh (43 tuổi) ở phường Ô Chợ Dừa, Hà Nội, trở thành lao động thất nghiệp sau một sự cố trong công việc.

Trong lúc nộp hồ sơ hưởng bảo hiểm thất nghiệp và loay hoay tìm kiếm việc làm mới, chị Linh được Trung tâm Dịch vụ việc làm (DVVL) Hà Nội tư vấn giới thiệu đi học nghề.

Chị Nguyễn Hương Linh (thứ 2 từ trái sang) trong buổi thi tốt nghiệp lớp pha chế đồ uống hồi tháng 7/2025 của Trung tâm DVVL Hà Nội (Ảnh: Trung tâm DVVL Hà Nội)

“Lúc đó tôi cũng có chút phân vân vì ở lứa tuổi này, đi xin công việc kế toán không quá khó nhưng với mức lương cao hơn so với công việc cũ tôi thực sự thấy không dễ dàng. Sau một thời gian suy nghĩ, tôi quyết định chuyển đổi việc làm bằng cách học nghề. Tôi đã từng mơ ước mở một quán cà phê nên quyết định theo học nghề pha chế đồ uống”, chị Hương Linh nhớ lại.

Chị Hương Linh là một trong 25 lao động thất nghiệp - thành viên của lớp dạy nghề pha chế đồ uống cuối cùng của Trung tâm DVVL Hà Nội trước khi Trung tâm không còn chức năng đào tào nghề theo quy định.

Tham gia lớp học nghề, chị Hương Linh được hỗ trợ 1.500.000 đồng/tháng, mức hỗ trợ trong 3 tháng. Đây là mức hỗ trợ tối đa cho các lao động thất nghiệp có nhu cầu học nghề.

"Thực ra tôi đã nghe đến chính sách này từ lâu, tuy nhiên tôi nghĩ là thủ tục phức tạp và chắc cũng khó mà tham gia. Không ngờ thủ tục dễ dàng và rất nhanh chóng, làm thủ tục hưởng thất nghiệp tháng 3 thì đến tháng 5 tôi bắt đầu tham gia lớp học. Nhờ sự đồng hành của cô giáo dạy pha chế, sau khi kết thúc khóa học, tháng 9/2025, tôi đã bắt tay kinh doanh quán cà phê mang tên Tạm Thương ở số 60 Trần Quang Diệu, Hà Nội”, chị Hương Linh hào hứng chia sẻ.

Chị Hương Linh cho biết thêm, việc kinh doanh quán cà phê mặc dù không phải là công việc dễ dàng nhưng trong lúc “bế tắc” và cảm thấy thất vọng nhất thì việc được học nghề miễn phí và có được một công việc kinh doanh cho riêng mình nhiều lúc chị vẫn không thể tin.

Quán cà phê chị Hương Linh khởi nghiệp ở số 60 Trần Quang Diệu (Ảnh: Ánh Dương)

“Nếu lúc đó bảo tôi bỏ tiền ra đi học thì chắc tôi cũng ngần ngại. Hơn nữa, chi phí học ở bên ngoài đắt hơn rất nhiều. Khóa học này thực sự là “pháo cứu sinh” cho tôi”, chị Hương Linh cho biết thêm.

Nghe chị hào hứng chia sẻ về quá trình “lập nghiệp” sau khi thất nghiệp ở tuổi 42 với ánh mắt long lanh, chứa đựng niềm vui mới thấy rõ giá trị nhân văn của chính sách học nghề miễn phí dành cho đối tượng hưởng bảo nghiệp thất nghiệp.

Trong khi hỗ trợ tiền trợ cấp thấp nghiệp chỉ là giải pháp trong thời gian ngắn để người lao động ổn định cuộc sống trong quá trình đi tìm việc làm mới thì hỗ trợ học nghề được cho là một trong những vấn đề cốt lõi của chính sách bảo hiểm thất nghiệp. Bởi hỗ trợ học nghề bên cạnh tư vấn giới thiệu việc làm mới là giải pháp hỗ trợ lâu dài giúp người lao động sớm quay trở lại thị trường lao động.

Bà Vũ Thị Thanh Liễu, Phó Giám đốc Trung tâm DVVL Hà Nội cho biết, người lao động đăng ký học nghề thường chia sẻ rằng rất vui vì đã tham gia các khóa học này.

“Họ không chỉ học được thêm kỹ năng nghề mới để tự mở cơ sở kinh doanh cho bản thân mà còn tạo được nhiều việc làm cho người khác. Bên cạnh đó, tới lớp học họ được chia sẻ nhiều kinh nghiệm kiến thức trong cuộc sống từ thầy cô và các học viên cùng lớp. Nhiều người sau khóa học mới biết rằng bản thân họ còn có nhiều khả năng làm các công việc khác ngoài các việc trước đây đã từng làm. Các anh chị em học viên đã rất thành công trong việc bán hàng online hoặc mở cửa hàng kinh doanh hoặc xin việc tại các nhà hàng, khách sạn hoặc các doanh nghiệp”, bà Vũ Thị Thanh Liễu cho biết thêm.

Nâng cao trình độ tư vấn, thu hút người lao động thất nghiệp tham gia

Hiện nay số người đăng ký học nghề so với số người đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp trên địa bàn Hà Nội còn thấp. Theo thống kê của Trung tâm DVVL Hà Nội, trong số 70.378 người hưởng trợ cấp thất nghiệp trên địa bàn Hà Nội trong năm 2025, chỉ có 974 người tham gia hỗ trợ học nghề.

“Nhiều người lao động không có nhu cầu học nghề do muốn đi làm ngay. Một số người lao động lo ngại thời gian học dài, thu nhập không ổn định trong thời gian học. Người hưởng chế độ bảo hiểm thất nghiệp đang là lao động chính trong gia đình nên họ thường phải tập trung đi tìm kiếm việc làm lo cho cuộc sống nên việc bố trí theo học sẽ khó khăn. Tâm lý người lao động còn e ngại học lại nghề mới khi tuổi trên 40”, bà Vũ Thị Thanh Liễu lý giải về nguyên nhân còn ít người lao động tận dụng quyền lợi học nghề miễn phí từ chính sách bảo hiểm thất nghiệp.

Người lao động tham gia lớp nấu ăn (Ảnh: Ánh Dương)

Tuy nhiên, khó khăn không chỉ đến từ người lao động mà còn từ chính các cơ sở dạy nghề đăng ký tham gia đào tạo cho lao động bảo hiểm thất nghiêp.

“Mức hỗ trợ học nghề còn thấp (1.500.000 đồng/tháng/người), mức hỗ trợ hiện hành vẫn chưa đủ chi trả cho nhiều nghề có chi phí cao. Bên cạnh đó, người lao động đăng ký nhiều ngành nghề khác nhau nhưng với số lượng ít nên các cơ sở nghề khó tổ chức mở lớp đào tạo. Đó là chưa kể, cơ chế tuyển dụng của các doanh nghiệp chưa chú trọng ưu tiên người có trình độ sơ cấp nên chưa khuyến khích được người hưởng bảo hiểm thất nghiệp học nghề”, bà Vũ Thị Thanh Liễu lý giải thêm.

Được biết, theo quy định của Luật Việc làm mới 2025, lao động bảo hiểm thất nghiệp đăng ký học nghề được hỗ trợ thêm 50.000 đồng/ngày tiền ăn trưa khi đi học nghề.

“Đây cũng là một điểm khuyến khích người lao động tích cực đăng ký tham gia học nghề hơn”, bà Thanh Liễu cho biết.

Hiện nay, Trung tâm DVVL Hà Nội đã và đang tích cực triển khai các biện pháp thông tin tuyên truyền và tư vấn về chính sách hỗ trợ học nghề miễn phí cho lao động bảo hiểm thất nghiệp.

“Trung tâm đã triển khai liên kết đào tạo nghề cho lao động bảo hiểm thất nghiệp với 15 trường/cơ sở đào tạo nghề trong năm 2025. Triển khai tư vấn học nghề kết hợp trực tiếp và trực tuyến qua Zalo OA, Fanpage, mã QR. Tổ chức các phiên giao dịch việc làm có lồng ghép tư vấn học nghề. Tư vấn trực tiếp hằng ngày tại Bộ phận Một cửa và các sàn giao dịch việc làm vệ tinh.

Thành lập Zalo OA “Bộ phận Một cửa - Trung tâm DVVL Hà Nội” với thông tin nghề, cơ sở đào tạo, hình ảnh, video. Tổ tư vấn đào tạo nghề thường xuyên đăng tin bài truyền thông, tăng tương tác”, bà Vũ Thị Thanh Liễu chia sẻ giải pháp.

Bên cạnh đó, công tác tư vấn hỗ trợ học nghề cho người lao động thất nghiệp luôn được Trung tâm quan tâm chú trọng. Trung tâm đảm bảo 100% người lao động đến nộp hồ sơ hưởng trợ cấp thất nghiệp, đến thông báo tình trạng việc làm trong thời gian đang hưởng trợ cấp thất nghiệp đều được tư vấn về học nghề.

“Trung tâm đã chủ động bố trí sắp xếp cán bộ có năng lực và chuyên môn tốt trong việc tư vấn tại chỗ cho lao động bảo hiểm thất nghiệp có nhu cầu hỗ trợ học nghề tại các điểm tiếp nhận hồ sơ bảo hiểm thất nghiệp của Trung tâm”, bà Thanh Liễu nêu rõ.

Theo quan sát, người lao động khi thất nghiệp thường có tâm lý hoang mang, lo lắng và đôi khi không biết chọn con đường đi tiếp như thế nào cho nghề nghiệp của mình. Do đó, việc tư vấn “trúng” cho người lao động lựa chọn học nghề nào là rất quan trọng.

Chị Hương Linh nhớ lại, khi đăng ký học nghề miễn phí chị được cán bộ Trung tâm DVVL Hà Nội tư vấn rất kỹ.

“Tôi còn nhớ chị cán bộ Trung tâm có hỏi là tôi muốn học pha chế để biết, để đi làm hay là mở quán nước. Tôi có nói rằng tôi muốn mở quán cà phê. Lúc đó, chị có nói vậy tôi nên tham gia lớp của cô giáo dạy ở Trung tâm vì cô là người có kinh nghiệm thực chiến và trực tiếp setup quán cà phê. Sẽ rất phù hợp với tôi. Còn những nơi đào tạo khác sẽ phù hợp với đối tượng khác”, chị Hương Linh nhớ lại.

Dù học ở Trung tâm thời điểm đó xa nhà chị hơn những địa điểm dạy khác nhưng theo chị chia sẻ, vì được cán bộ trung tâm tư vấn nhiệt tình và thấy phù hợp nên dù xa chị vẫn quyết theo.

“Rõ ràng, việc tôi mở và vận hành được quán cà phê này thành công đúng là có công một phần của cán bộ Trung tâm tư vấn”, chị Hương Linh vừa cười vừa chia sẻ.

Do đó, bà Vũ Thị Thanh Liễu cho rằng, trong thời gian tới, Trung tâm DVVL Hà Nội sẽ tiếp tục tập trung hơn nữa việc đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu cho đội ngũ cán bộ tư vấn học nghề; tăng tần suất tổ chức các lớp tập huấn kỹ năng giao tiếp và các lớp nghiệp vụ chuyên môn theo chuyên đề bảo hiểm thất nghiệp.

Ngoài ra, trung tâm tổ chức tư vấn hỗ trợ học nghề để nâng cao trình độ nghiệp vụ chuyên môn cho cán bộ; giới thiệu đúng người đúng ngành nghề theo nhu cầu của người lao động và của thị trường lao động nhằm thực hiện mục tiêu đưa người thất nghiệp quay trở lại thị trường lao động sớm nhất.

Ánh Dương