Nâng tầm giám sát và phản biện của Mặt trận Hà Nội

Vai trò trụ cột trong nhiệm vụ giám sát và phản biện xã hội

Trong tham luận tại Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội lần thứ XVIII, ông Phạm Ngọc Thảo, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật, khẳng định: Giám sát và phản biện xã hội là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, thể hiện rõ vai trò của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong tham gia xây dựng Đảng, xây dựng chính quyền liêm chính, vì dân. Cơ sở pháp lý về chức năng này đã được Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương và đặc biệt là Luật MTTQ Việt Nam quy định rõ ràng, toàn diện từ mục đích, phạm vi đến hình thức triển khai.

Trên cơ sở đó, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội đã thành lập các Hội đồng tư vấn, trong đó Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Hội đồng gồm 10 thành viên đều là những người từng đảm nhiệm các vị trí lãnh đạo, quản lý nhà nước, chuyên gia pháp luật giàu kinh nghiệm, có tâm huyết và uy tín cao.

Ông Phạm Ngọc Thảo, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Dân chủ- Pháp luật tham luận tại Đại hội

Hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, hiệp thương dân chủ và phối hợp thống nhất, Hội đồng luôn tuân thủ sự chỉ đạo của MTTQ Thành phố, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ban Dân chủ - Giám sát và Phản biện xã hội, các Hội đồng tư vấn khác và Ủy ban MTTQ cơ sở. Đây là nền tảng quan trọng tạo nên sự chủ động, khoa học và hiệu quả trong triển khai nhiệm vụ.

Ông Thảo cho biết, trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật đã tham gia góp ý hơn 20 dự thảo luật, trong đó có rất nhiều dự án luật lớn, có tầm ảnh hưởng sâu rộng. Nổi bật nhất phải kể đến: Hiến pháp 2013 (sửa đổi); Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và HĐND; Luật Phòng cháy chữa cháy và cứu nạn cứu hộ; Luật Bảo vệ môi trường…. đặc biệt là Luật Thủ đô 2024.

Trong đó, Luật Thủ đô 2024 được đánh giá là bộ luật có vai trò nền tảng, tạo hành lang pháp lý và cơ chế đặc thù quan trọng để Thủ đô Hà Nội phát triển mạnh mẽ trong giai đoạn mới. Những ý kiến góp ý của Hội đồng đã giúp hoàn thiện các quy định về quản lý đô thị, sử dụng đất đai, phát triển khoa học - công nghệ và mở rộng không gian sáng tạo của Hà Nội.

Đại hội đại biểu MTTQ Việt Nam thành phố Hà Nội lần thứ XVIII diễn ra trong 2 ngày 17, 18/11

Không chỉ tham gia góp ý văn bản luật của Trung ương, Hội đồng còn cùng lãnh đạo MTTQ thành phố rà soát, góp ý nhiều văn bản pháp quy của chính quyền Hà Nội trước khi ban hành. Một số thành viên là giảng viên pháp luật còn tích cực tham gia tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại nhiều quận, huyện, góp phần lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật đến cộng đồng.

Bám sát thực tiễn, giải quyết những vấn đề nóng của Thủ đô

Phản biện xã hội là lĩnh vực ghi dấu ấn đậm nét của Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật. Chỉ trong 5 năm, Hội đồng đã tham gia 42 dự thảo nghị quyết của HĐND, kế hoạch và đề án của UBND thành phố tập trung vào những vấn đề thiết thân với đời sống người dân.

Nổi bật là các lĩnh vực: Chính sách chăm sóc sức khỏe Nhân dân; Chính sách miễn, giảm học phí cho học sinh phổ thông công lập; Chính sách hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo; Phát triển hạ tầng giao thông và vận tải hành khách công cộng…

Đặc biệt, trong bối cảnh Luật Thủ đô 2024 sắp có hiệu lực, Hội đồng đã tham gia phản biện nhiều đề án lớn của thành phố về: Thành lập Trung tâm Đổi mới sáng tạo Hà Nội; thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm, quy định về thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), quản lý, khai thác quỹ đất bãi sông, bãi nổi…

Những nội dung này có ý nghĩa chiến lược, giúp Hà Nội tận dụng thế mạnh về nhân lực, tài nguyên, liên kết vùng và công nghệ trong thời đại 4.0.

Đại biểu trải nghiệm công nghệ thực tế ảo bên lề Đại hội

Song song với phản biện xã hội, Hội đồng còn tích cực tham gia giám sát tại nhiều địa bàn, vụ việc phức tạp, được người dân đặc biệt quan tâm. Gần đây nhất, Hội đồng đã cùng MTTQ thành phố giám sát hoạt động của cấp ủy và chính quyền 5 xã mới sau khi thực hiện mô hình chính quyền hai cấp, một nhiệm vụ mới, phức tạp nhưng hết sức cần thiết. Kết quả giám sát đã giúp thành phố nhận diện những vấn đề phát sinh và kịp thời kiến nghị Trung ương hoàn thiện cơ chế vận hành, bảo đảm hiệu quả phục vụ người dân.

Nhờ nỗ lực bền bỉ và trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật đã góp phần giúp MTTQ thành phố hoàn thành trách nhiệm là người đại diện của Nhân dân; góp phần xây dựng Đảng và chính quyền trong sạch, vững mạnh hoàn thiện cơ chế, chính sách sát thực tiễn… từ đó góp phần xây dựng Hà Nội giàu đẹp, văn minh, hiện đại.

Đại biểu tham quan triển lãm ảnh bên lề Đại hội

Những kết quả ấy đã được Thành ủy, MTTQ Trung ương và chính quyền thành phố ghi nhận, nhiều lần khen thưởng Hội đồng và các thành viên. Bước vào nhiệm kỳ 2025 - 2030, Hội đồng tư vấn Dân chủ - Pháp luật xác định tiếp tục đổi mới phương pháp làm việc, khắc phục hạn chế, chủ động cập nhật chính sách, nắm bắt thực tiễn và mở rộng tham vấn cộng đồng.

Ông Phạm Ngọc Thảo khẳng định “Hội đồng sẽ tiếp tục phát huy tinh thần trách nhiệm, chuyên môn sâu sắc và sự tâm huyết để đồng hành cùng MTTQ thành phố thực hiện tốt nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội; góp phần xây dựng Đảng, chính quyền vững mạnh; củng cố niềm tin của Nhân dân; xây dựng Hà Nội trở thành đô thị giàu đẹp, văn minh, hiện đại và đáng sống”.

Nguyễn Dũng