Nâng tầm văn hóa, khẳng định văn minh, hội tụ cống hiến

Tôn vinh và khơi nguồn sáng tạo vì văn hóa Thủ đô

Hà Nội - Thủ đô ngàn năm văn hiến không chỉ là trung tâm chính trị, hành chính, là biểu tượng lịch sử và quá trình phát triển đất nước, mà còn là nơi lưu giữ và phát huy những giá trị văn hóa được kết tinh thành tinh hoa của dân tộc Việt Nam.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, đô thị hóa nhanh và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc phát triển văn hóa và xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh trở thành nhiệm vụ trọng tâm, một trong những khâu đột phá để Thủ đô hướng tới hình ảnh "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại".

Trong suốt nhiệm kỳ vừa qua, lãnh đạo thành phố Hà Nội đã tập trung cho việc gìn giữ và phát huy nền tảng văn hóa ngàn năm Thăng Long mà cha ông ta đã để lại cho con cháu ngày nay. Giá trị ấy phải được chúng ta bồi đắp và tỏa sáng để xứng đáng với công sức của cha ông và đồng thời đây cũng là trách nhiệm của chúng ta với Hà Nội trong tương lai.

Nhà báo Ngô Vương Tuấn (thứ 7 từ trái sang) - Báo Tuổi trẻ Thủ đô nhận giải C Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh lần thứ VII năm 2024

Do đó, Chương trình số 06‑CTr/TU (giai đoạn 2021 ‑ 2025) về phát triển văn hóa, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh được thực hiện tập trung, quyết liệt với rất nhiều hình thức, nội dung phong phú, đa dạng và hiệu quả. UBND thành phố Hà Nội cũng ban hành hai quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức trong các cơ quan, và nơi công cộng trên địa bàn thành phố.

Bên cạnh đó là hai Nghị quyết của HĐND thành phố về khu phát triển thương mại và văn hóa và trung tâm công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Cùng với Nghị quyết 09 của Thành ủy Hà Nội về phát triển công nghiệp văn hóa, Chỉ thị số 30‑CT/TU tăng cường lãnh đạo cấp ủy Đảng về xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh cũng chính là những phương tiện vô cùng hữu ích để lãnh đạo các cấp và Nhân dân cùng toàn thể xã hội tiến tới mục tiêu phát triển văn hóa Thủ đô.

Trong hành trình đó, Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh đã và đang là "chất xúc tác" vô cùng mạnh mẽ, khẳng định vai trò không thể thay thế trong việc lan tỏa giá trị, truyền cảm hứng, phản ánh thực tiễn và thúc đẩy quá trình chuyển hóa từ nhận thức đến hành động trong cộng đồng.

Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh góp phần lan tỏa nét đẹp văn hóa của Thủ đô (Ảnh minh họa)

Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh 8 năm qua đã trở thành một kênh kết nối giữa truyền thông và đời sống văn hóa, là nơi để những người làm báo thể hiện trách nhiệm, tâm huyết và sự gắn bó với Thủ đô.

Trong thời đại truyền thông số, người làm báo không chỉ đưa tin hay phản ánh thực tế. Một phần trách nhiệm quan trọng và đặc biệt của nhà báo là định danh văn hóa - làm rõ câu hỏi “Hà Nội là gì?”, “Người Hà Nội thanh lịch, văn minh là như thế nào?” và quảng bá những giá trị ấy tới cộng đồng trong nước và bạn bè quốc tế.

Trong quá trình ấy, nhà báo không chỉ thể hiện bản lĩnh, trách nhiệm với xã hội, không chỉ thực hành nghề nghiệp đơn thuần mà cũng chính là đang làm văn hóa, trở thành chủ thể và chất xúc tác của văn hóa Thủ đô bằng tình yêu Hà Nội, bằng những khát khao cống hiến, đóng góp cho sự phát triển của Hà Nội nói chung và văn hóa nói riêng.

Sự kết hợp giữa báo in, báo điện tử, mạng xã hội, podcast, video clip… đang mở ra nhiều không gian mới để nhà báo sáng tạo và truyền tải thông điệp. Qua đó, hình ảnh Hà Nội với những giá trị đẹp như cây xanh, kiến trúc cổ, lễ hội truyền thống, con người thanh lịch ngày càng trở nên sống động và dễ tiếp cận, đặc biệt với thế hệ trẻ.

Bên cạnh đó, người làm báo chính là người lưu giữ ký ức đô thị, là “người viết sử đương đại” về những biến đổi của Hà Nội: Từ kiến trúc, giao thông, đời sống sinh hoạt đến những thay đổi trong nếp nghĩ, nếp sống. Những ghi chép hôm nay chính là tư liệu quý cho mai sau, là cách giúp thế hệ tương lai hiểu được hành trình gìn giữ bản sắc trong quá trình hiện đại hóa, toàn cầu hóa.

Viết cái gì hay, đúng và trúng, viết cái gì để nâng tầm văn hóa Hà Nội lên, nâng tầm giá trị tác phẩm của mình lên là câu hỏi đau đáu qua từng năm để nhà báo phải tìm tòi, suy nghĩ nhiều hơn, dấn thân nhiều hơn, trải nghiệm nhiều hơn nhằm mang đến những tác phẩm chất lượng hơn.

Các tác phẩm dự thi và đạt giải không chỉ là kết quả của sự tìm tòi, lao động nghề nghiệp nghiêm túc mà còn là sản phẩm của tình yêu Hà Nội - một Hà Nội vừa cổ kính vừa hiện đại, vừa truyền thống vừa sáng tạo. Thông qua từng câu chuyện, từng bức ảnh, từng đoạn video clip hay podcast, các nhà báo đã phản ánh nhiều khía cạnh phong phú của đời sống văn hóa, từ nếp sống ứng xử nơi công cộng, tinh thần cộng đồng, bảo tồn di sản, đến sự sáng tạo trong kiến tạo văn hóa đô thị hiện đại.

Tạo chuyển biến tích cực trong cộng đồng

Suốt nhiều năm qua, những tác phẩm báo chí với sức mạnh của thông tin và cảm xúc đã trở thành chất xúc tác để nhân rộng những nét đẹp, mô hình tốt như nếp sống văn minh, ứng xử văn hóa, giữ gìn môi trường xanh - sạch - đẹp hay các hoạt động văn hóa cộng đồng.

Nhà báo cũng góp phần không nhỏ trong việc nhân rộng những mô hình, cách làm, gương điển hình trong phát triển công nghiệp văn hóa của Thủ đô, gợi mở những hướng đi, những giải pháp hữu hiệu từ các chuyên gia, nhà văn hóa.

Các mô hình một cửa thân thiện, gần dân, phòng làm việc xanh sạch đẹp; tổ dân phố văn hóa, gia đình văn hóa, điểm sinh hoạt cộng đồng phát huy hiệu quả; các hoạt động giáo dục văn hóa trong trường học được đẩy mạnh; người dân có ý thức hơn trong việc giữ gìn môi trường, hành xử văn minh, ứng xử đúng mực nơi công cộng.

Những tiến bộ đó một phần đến từ sự cổ vũ của các cơ quan báo chí Trung ương và Hà Nội thông qua các tuyến bài với nội dung ngày càng được đầu tư theo chiều sâu và hình thức thể hiện phong phú, đa dạng, tạo sự chuyển biến từ nhận thức tới hành động trong toàn thành phố.

Hà Nội với lịch sử hào hùng, văn hóa phong phú và sức sống đổi mới đang từng ngày chuyển mình mạnh mẽ. Giữa dòng chảy đó, người làm báo không chỉ là người đưa tin, mà còn là người giữ lửa giá trị, lan tỏa cái đẹp, phản biện cái chưa hay và quan trọng hơn cả là người đồng hành cùng sự phát triển bền vững của văn hóa Thủ đô.

Chính vì thế, Giải Báo chí về phát triển văn hóa và xây dựng người Hà Nội thanh lịch, văn minh không chỉ là một sân chơi nghề nghiệp, mà là nơi khẳng định tầm vóc, trách nhiệm và sứ mệnh xã hội của báo chí. Viết về Hà Nội - viết bằng trách nhiệm, viết bằng tình yêu chính là cách để mỗi người làm báo góp phần dựng xây một Thủ đô không chỉ đẹp trong hiện tại, mà còn đáng tự hào trong tương lai.

Hương Thu