Nghị định 232: Quyết sách quan trọng minh bạch hóa thị trường vàng

Phát biểu tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Đoàn Thái Sơn cho biết, giá vàng trong nước biến động mạnh thời gian qua chủ yếu do tác động từ thị trường thế giới và tâm lý kỳ vọng của người dân, trong khi nguồn cung đang trong giai đoạn chuyển đổi cơ chế. Quan trọng nhất hiện nay là phải sớm triển khai Nghị định 232 để thị trường vàng vận hành ổn định, minh bạch và gắn với cơ chế quản lý mới.

Ảnh minh họa

Theo Nghị định 232, cơ chế độc quyền thương hiệu vàng miếng chính thức chấm dứt, mở rộng đối tượng được phép sản xuất vàng miếng và nhập khẩu vàng nguyên liệu. Nhờ đó, nguồn cung vàng trên thị trường sẽ đa dạng hơn, người dân có nhiều sự lựa chọn hơn, thị trường cạnh tranh minh bạch hơn, qua đó thu hẹp chênh lệch giữa giá vàng trong nước với thế giới cũng như giữa các thương hiệu vàng.

Đối với vàng miếng, doanh nghiệp và ngân hàng thương mại được cấp phép nhập khẩu chỉ được nhập vàng có hàm lượng từ 99,5% trở lên, đồng thời phải công bố công khai tiêu chuẩn áp dụng, khối lượng, hàm lượng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về chất lượng sản phẩm. Các đơn vị này còn có trách nhiệm bảo hành sản phẩm, lưu trữ dữ liệu sản xuất, kinh doanh, xây dựng hệ thống quản lý thông tin kết nối với NHNN.

Với vàng trang sức, mỹ nghệ, Nghị định 232 cho phép doanh nghiệp và ngân hàng thương mại đủ điều kiện được nhập khẩu vàng nguyên liệu. Điều này sẽ giúp tăng nguồn cung chính ngạch, bảo đảm sự minh bạch, tạo tiền đề cho ngành chế tác vàng yên tâm đầu tư dài hạn.

Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết, hồ sơ và thủ tục cấp phép sẽ được thiết kế công khai, minh bạch, cắt giảm chi phí và tạo thuận lợi cho doanh nghiệp, phù hợp chủ trương cải thiện môi trường kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Ảnh minh họa

Các chuyên gia kinh tế cũng nhận định việc mở rộng đối tượng tham gia nhập khẩu vàng nguyên liệu sẽ giúp thị trường minh bạch, ổn định hơn, hạn chế đầu cơ và tạo cơ hội để doanh nghiệp chế tác trong nước nâng cao năng lực, cạnh tranh bình đẳng.

Nghị định 232 cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ về bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng. Các doanh nghiệp, ngân hàng thương mại phải chịu trách nhiệm toàn diện về sản phẩm, bảo hành vàng miếng, lưu trữ đầy đủ dữ liệu sản xuất, kết nối cung cấp thông tin cho NHNN. Trong hoạt động mua bán, các tổ chức phải xây dựng quy trình giao dịch rõ ràng, công khai quyền và nghĩa vụ của khách hàng, lưu trữ dữ liệu chính xác. Đại diện NHNN nhấn mạnh, người dân cần mua bán vàng miếng tại các đơn vị được cấp phép, yêu cầu đầy đủ hóa đơn, chứng từ để bảo đảm quyền lợi.

Song song với đó, NHNN đang phối hợp với các Bộ, ngành nghiên cứu lộ trình thành lập Sở Giao dịch vàng quốc gia hoặc đưa vàng vào giao dịch trên Sở Giao dịch hàng hóa, nhằm hiện đại hóa, minh bạch hóa thị trường vàng trong tương lai.

Thực tế cho thấy, dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Chính phủ, giá vàng trong nước đã có những điều chỉnh mạnh. Chỉ trong một ngày, giá vàng miếng SJC trên thị trường tự do có lúc giảm tới 6,5 triệu đồng/lượng sau khi Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các cơ quan chức năng chấn chỉnh tình trạng thao túng, đầu cơ.

Các chuyên gia dự báo giá vàng trong nước có thể tiếp tục hạ nhiệt khi biện pháp quản lý mới được triển khai đồng bộ, trong bối cảnh giá vàng thế giới cũng biến động mạnh, đạt mức kỷ lục 3.587 USD/ounce trong tuần qua.

Ảnh minh họa

Tại phiên họp Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu Thanh tra NHNN và nếu cần, cả Thanh tra Chính phủ phải vào cuộc xử lý nghiêm các hiện tượng găm hàng, thao túng thị trường; đồng thời nhấn mạnh yêu cầu sớm triển khai cơ chế mới theo Nghị định 232. Tiếp thu chỉ đạo, Phó Thống đốc NHNN Phạm Thanh Hà cho biết sẽ phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an, Thanh tra Chính phủ và các cơ quan liên quan để quản lý thị trường vàng theo đúng quy định pháp luật.

Không chỉ dừng ở quy định đối với doanh nghiệp, Nghị định 232 còn bổ sung trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương trong quản lý thị trường vàng, nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành. NHNN sẽ thiết lập hệ thống thông tin, kết nối dữ liệu về thị trường vàng để phục vụ công tác quản lý, đồng thời phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan nghiên cứu chính sách thuế phù hợp, thúc đẩy sự phát triển của thị trường vàng trang sức, mỹ nghệ trong nước. Một mục tiêu lớn hơn là huy động nguồn lực vàng trong dân phục vụ phát triển kinh tế - xã hội thông qua các kênh đầu tư thay thế an toàn, hiệu quả.

Thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư tại Thông báo Kết luận số 211-TB/VPTW ngày 30/5/2025, NHNN đang khẩn trương nghiên cứu kinh nghiệm quốc tế để đề xuất lộ trình thành lập Sở giao dịch vàng quốc gia, hoặc đưa vàng vào giao dịch trên sàn hàng hóa, hoặc tổ chức sàn giao dịch vàng trong Trung tâm tài chính quốc tế tại Việt Nam. Đây sẽ là bước đi quan trọng, đưa thị trường vàng trong nước tiến gần hơn tới chuẩn mực quốc tế, minh bạch và bền vững.

Nghị định 232 ra đời khẳng định quyết tâm của Chính phủ trong việc ổn định thị trường vàng, bảo vệ quyền lợi người dân, thúc đẩy minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và huy động hiệu quả nguồn lực vàng phục vụ phát triển đất nước.

Hoàng Bảo