Nghị quyết 80 NQ/TW làm “nức lòng” nghệ nhân Thủ đô

Con người được đặt vào “trụ cột”

Ngày 7/1/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết nhấn mạnh: "Văn hoá phải đi trước soi đường, thấm vào từng quyết sách phát triển, đề cao giá trị nhân văn, chuẩn mực đạo đức xã hội. Xây dựng và phát triển văn hoá phải thực sự trở thành nền tảng vững chắc, sức mạnh nội sinh của dân tộc và hệ điều tiết cho phát triển nhanh, bền vững đất nước, hướng đến mục tiêu 100 năm thành lập Đảng và 100 năm thành lập nước; khẳng định vị thế, tầm vóc nền văn hoá Việt Nam xứng tầm một quốc gia phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa, có truyền thống văn hoá, văn hiến lâu đời, đóng góp xứng đáng vào dòng chảy văn minh nhân loại".

Nghị quyết 80-NQ/TW cũng nêu rõ nhiệm vụ: Có chính sách đãi ngộ xứng đáng với nghệ nhân (dân gian), nghệ sĩ; tạo điều kiện thúc đẩy, hỗ trợ văn nghệ sĩ tham gia, đạt giải thưởng lớn tại các cuộc thi, triển lãm uy tín, danh giá về nghệ thuật của thế giới; Có cơ chế hiệu quả để đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, di sản văn hoá của Việt Nam đáp ứng được tiêu chí bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm có giá trị đang ở nước ngoài về nước; Có cơ chế đặt hàng sáng tạo và phổ biến các công trình, tác phẩm văn hoá, văn học, nghệ thuật có giá trị cao về tư tưởng, nội dung và nghệ thuật, xứng tầm với nền văn hoá Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Nghệ nhân làng nghề Vân Hà

Nói về nội dung này, theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, một trong những điểm quan trọng của Nghị quyết 80-NQ/TW là khẳng định rất rõ: văn hóa và con người là “trụ cột, hệ điều tiết” của phát triển nhanh và bền vững. Đây là một cách nói mới, thể hiện tầm nhìn mới: văn hóa không chỉ “đứng sau” để tạo nền, mà còn “đứng trước” để định hướng, điều tiết, dẫn dắt.

Đối với Hà Nội, địa phương có số lượng làng nghề lớn nhất cả nước, với khoảng 1.350 làng nghề và làng có nghề; trong đó có 337 làng nghề, nghề truyền thống được UBND thành phố công nhận. Toàn thành phố hiện có 351 nghệ nhân làng nghề, gồm 19 Nghệ nhân nhân dân, 72 Nghệ nhân ưu tú và 260 Nghệ nhân Hà Nội. Đây cũng là những “hạt nhân” quan trọng trong công tác truyền nghề, đào tạo đội ngũ thợ thủ công và thế hệ kế cận tại các làng nghề.

Chính vì thế, những chế độ đãi ngộ, chính sách cho nghệ nhân sẽ tạo động lực cho họ tiếp tục truyền dạy và sáng tạo, góp phần gìn giữ tinh hoa văn hóa cho Thủ đô.

Động lực mạnh mẽ cho nghệ nhân làng nghề

Trên thực tế, TP Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong việc hỗ trợ, ưu đãi cho các nghệ nhân. Nhiều năm qua, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương triển khai hiệu quả công tác xét phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội, đồng thời đề nghị Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú. Thành phố cũng ban hành nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ nghệ nhân như đào tạo nghề, truyền nghề, xúc tiến thương mại, xây dựng thương hiệu, tổ chức hội chợ, triển lãm trong và ngoài nước, chuyển giao công nghệ sản xuất…

Đặc biệt, mới đây, HĐND thành phố Hà Nội vừa thông qua Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn tại kỳ họp thứ 28 khóa XVI, nhiệm kỳ 2021–2026.

Nghị quyết có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, nhằm triển khai Luật Thủ đô năm 2025 liên quan đến công tác bảo tồn, phát triển làng nghề và ngành nghề nông thôn trên địa bàn.

Theo Nghị quyết, thành phố sẽ thực hiện chính sách đãi ngộ đối với các nghệ nhân trong lĩnh vực thủ công mỹ nghệ đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Nhân dân, Nghệ nhân Ưu tú và các nghệ nhân được thành phố phong tặng danh hiệu Nghệ nhân Hà Nội.

Nghệ nhân tò he Đặng Văn Hậu

Cụ thể, Hà Nội hỗ trợ một lần cho Nghệ nhân Nhân dân 40 triệu đồng/người; Nghệ nhân Ưu tú 30 triệu đồng/người; Nghệ nhân Hà Nội 20 triệu đồng/người. Bên cạnh đó, nghệ nhân tham gia truyền dạy nghề được hưởng mức bồi dưỡng theo buổi: Nghệ nhân Nhân dân 500.000 đồng/người/buổi; Nghệ nhân Ưu tú và Nghệ nhân Hà Nội 300.000 đồng/người/buổi.

Đối tượng áp dụng của Nghị quyết gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ hợp tác, hộ gia đình đang hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, dịch vụ ngành nghề nông thôn theo quy định pháp luật; cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác quản lý ngành nghề nông thôn trên địa bàn thành phố.

Điều này nhằm ghi nhận, tôn vinh những đóng góp to lớn của đội ngũ nghệ nhân, thợ giỏi trong công tác bảo tồn, gìn giữ và phát huy các giá trị văn hóa vật thể, phi vật thể của dân tộc; đồng thời góp phần phát triển ngành nghề tiểu thủ công nghiệp truyền thống, tạo việc làm và sinh kế bền vững cho người lao động tại các làng nghề Thủ đô.

Trao đổi cùng PV Báo Tuổi trẻ Thủ đô, nghệ nhân tò he Đặng Văn Hậu cho biết: Thực tế niện nay, ở một số làng nghề, giới trẻ không mặn mà lắm với nghề truyền thống. Vì mong muốn duy trì nghề truyền thống, bản thân anh cũng tự mở lớp truyền dạy cho các em học sinh, bên cạnh thu hút các em nhỏ có đam mê với tò he, thì điều này cũng góp phần thu hút khách du lịch nước ngoài.

“Nếu có thêm những chính sách đãi ngộ, hỗ trợ, nghệ nhân sẽ có động lực để truyền dạy cho thế hệ sau. Tôi hy vọng, Nghị quyết 80-NQ/TW vừa được ban hành sẽ sớm đi vào cuộc sống, để giúp các nghệ nhân nói chung không phải quá chật vật với mưu sinh mà có cơ hội sáng tạo và phát triển nghề truyền thống” – nghệ nhân trẻ Đặng Văn Hậu nói.

Thái Sơn