Những người thắp sáng tri thức nơi biên cương

Chiều 13/11, tại Hà Nội, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Hội Liên hiệp Thanh niên (LHTN) Việt Nam và Tập đoàn Thiên Long tổ chức buổi gặp mặt các nhà giáo tiêu biểu tham gia chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô 2025”. Đây là một trong những hoạt động đặc biệt trong chuỗi tuyên dương của Chia sẻ cùng thầy cô.

Buổi gặp mặt có sự tham dự của: GS.TS Lê Quân, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT); Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tường Lâm; Cục trưởng Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo Vũ Minh Đức; Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Kim Quy.

Ánh sáng văn hóa

Phát biểu tại chương trình, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân xúc động nhắc lại một dấu mốc lịch sử của ngành: Mùa thu năm 1959, 860 giáo viên miền xuôi đã nghe theo lời kêu gọi của Trung ương Đảng và Bác Hồ, tình nguyện mang “ánh sáng văn hóa” lên những bản làng xa xôi vùng Tây Bắc, miền Bắc.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân phát biểu tại chương trình

Từ những lớp học dựng tạm giữa núi rừng, hàng vạn đồng bào dân tộc thiểu số đã biết đọc, biết viết. Hơn thế, chính từ “con chữ” của những người thầy, người cô năm ấy, biết bao thế hệ học trò đã trưởng thành, trở thành cán bộ, đảng viên, những người góp phần xây dựng hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương.

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân, suốt thời gian qua, Đảng và Nhà nước luôn dành sự quan tâm sâu sắc đến chính sách giáo dục và đào tạo, chính sách việc làm và chính sách an sinh xã hội đối với đồng bào dân tộc thiểu số. Gần đây, sự quan tâm ấy tiếp tục được thể hiện thông qua nhiều chương trình mục tiêu quốc gia, bên cạnh chương trình phát triển nông thôn, xóa đói giảm nghèo, còn có chương trình phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, trong đó tập trung xây dựng các trường học nội trú, bán trú tại các xã miền núi.

Lãnh đạo Trung ương Đoàn tặng hoa chúc mừng Bộ Giáo dục và Đào tạo

Dự kiến trong năm nay, sẽ khởi công 100 trường và trong hai năm tới, 148 trường nữa sẽ được hoàn thành và đưa vào sử dụng. Những con số ấy là minh chứng rõ ràng cho sự quan tâm, chỉ đạo quyết liệt của Đảng và Nhà nước, đồng thời thể hiện trách nhiệm của ngành giáo dục trong việc phát triển giáo dục đào tạo ở các khu vực khó khăn, đặc biệt là vùng núi, biên giới và hải đảo.

Những nỗ lực chung của ngành và của đất nước đều nhằm mang lại những điều kiện tốt nhất cho giảng dạy, học tập và sinh hoạt của thầy cô, học trò; tạo cơ hội tiếp cận công nghệ mới, công nghệ thông tin và chuyển đổi số, giúp học sinh mở rộng tri thức và cơ hội phát triển.

Tuy nhiên, trên tất cả, vai trò của người thầy, người cô, những người trực tiếp truyền đạt tri thức và nuôi dưỡng tâm hồn học trò – là vô cùng quan trọng. Trong số 80 đại biểu được tuyên dương hôm nay, có rất nhiều thầy cô là người dân tộc thiểu số. Tất cả các thầy cô đều là những ngọn lửa thắp sáng niềm tin, khát vọng học tập, là minh chứng sống động cho tinh thần yêu nghề, tận tụy và nhân văn của nhà giáo Việt Nam.

Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Lê Quân và Bí thư Trung ương Đoàn, Chủ tịch Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Tường Lâm tặng Bằng khen đến các thầy cô giáo

Bên cạnh hạ tầng, ngành Giáo dục đang triển khai chính sách ưu tiên nguồn nhân lực cho thanh niên vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa, nơi tỷ lệ học sinh bỏ học sau lớp 9 còn cao.

“Rất nhiều em rời trường sớm để đi làm thuê tại các thành phố, trong khi việc làm tại chỗ còn hạn chế. Vì vậy, cần đổi mới mạnh mẽ hơn chương trình trung học phổ thông theo hướng phân luồng, hướng nghiệp, giúp học sinh có thể học nghề, có việc làm bền vững, gắn bó với quê hương”, Thứ trưởng nhấn mạnh.

Do đó, các trường nội trú liên cấp đang được triển khai là một hướng đi quan trọng. Đồng thời, giáo dục bậc trung học phổ thông cũng cần có những đổi mới mang tính phân luồng, hướng nghiệp rõ ràng hơn, nhằm vừa ươm mầm và đào tạo nhân tài từ con em đồng bào dân tộc thiểu số, vừa giúp các em có được nghề nghiệp bền vững, tạo việc làm tại chỗ, gắn học tập với phát triển sinh kế địa phương.

Các thầy cô giáo được tuyên dương tại chương trình

Đặc biệt, Thứ trưởng Lê Quân cho rằngbài toán giáo dục và đào tạo đối với thanh thiếu niên khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa không chỉ dừng lại ở việc “gieo chữ”, mà còn phải hướng đến chất lượng việc làm, chất lượng cuộc sống và bảo đảm an sinh xã hội cho người dân.

80 ngọn lửa từ vùng biên

Trong chương trình, 80 thầy cô giáo tiêu biểu từ khắp mọi miền biên giới, hải đảo, vùng sâu, vùng xa được tuyên dương. Họ là những người thầy, người cô đang công tác tại 248 xã, phường, đặc khu biên giới, những điểm trường heo hút giữa đại ngàn, những lớp học ghép nơi học sinh đi bộ cả tiếng đồng hồ mới tới trường.

Họ có thể là những thầy giáo quân hàm xanh của Bộ đội Biên phòng, những người vừa giữ vững chủ quyền, vừa gieo chữ cho trẻ em vùng biên; hay là những giáo viên cắm bản, suốt nhiều năm bám trụ giữa điều kiện thiếu thốn để mang tri thức đến từng nếp nhà sàn, từng bản làng xa xôi.

Theo Phó Chủ tịch Thường trực Trung ương Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam Nguyễn Kim Quy, các thầy cô được xét chọn đều là những tấm gương tiêu biểu, có đóng góp nổi bật trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, có tinh thần bền bỉ vượt khó và tận tụy với nghề.

Cô giáo Nguyễn Thị Mến, giáo viên Trường Mầm non Bát Đại Sơn chia sẻ tại chương trình

Câu chuyện của cô giáo Trần Thị Ánh Nguyệt, giáo viên Tổng phụ trách Đội ở tỉnh An Giang là minh chứng cho tình yêu nghề và sáng tạo không ngừng. Cô tâm sự: “Lứa tuổi học trò rất ngây thơ, trong sáng nhưng cũng biết sẻ chia, yêu thương. Chính điều đó là động lực để tôi luôn tìm tòi, sáng tạo những hoạt động Đội hấp dẫn, để các em vừa học vừa rèn luyện, vừa biết yêu người và yêu đời hơn”.

Với cô Nguyệt, chương trình tôn vinh nhà giáo vùng cao là một hoạt động rất nhân văn, giúp xã hội hiểu hơn về những hy sinh thầm lặng của thầy cô nơi khó khăn.

Ở một vùng đất xã Cán Tỷ, tỉnh Tuyên Quang, cô giáo Nguyễn Thị Mến, giáo viên Trường Mầm non Bát Đại Sơn, lại kể câu chuyện khác. “Trường tôi nằm ở địa bàn xã biên giới, 100% học sinh là người dân tộc thiểu số. Dù cơ sở vật chất còn thiếu thốn, đồ dùng học tập đơn sơ, lại thêm rào cản ngôn ngữ, nhưng tôi chưa bao giờ cho phép mình chùn bước. Chính ánh mắt trong veo, nụ cười hồn nhiên của các con là động lực để tôi tiếp tục cống hiến.”

Còn cô Giàng Thị Tuyến, giáo viên Trường Tiểu học Phú Lũng (xã Bạch Đích, tỉnh Tuyên Quang), đã dành gần 20 năm gắn bó với nghề “gieo chữ nơi đầu nguồn Tổ quốc”.

Các thầy cô giáo tham gia chương trình "Chia sẻ cùng thầy cô"

Cô kể, trường hiện không còn chế độ bán trú, trong khi đó đời sống người dân còn nhiều khó khăn khiến việc học của các em thêm phần vất vả. “Nhiều em mang theo bữa trưa chỉ là cơm trắng hay mèn mén. Mỗi lần nhìn thấy cảnh đó, tôi càng thấm thía ý nghĩa của công việc mình đang làm rằng chỉ có tri thức mới giúp các em thay đổi tương lai”, cô Tuyến nghẹn ngào chia sẻ.

Chương trình gặp mặt, tôn vinh 80 thầy cô tiêu biểu không chỉ là dịp kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11, mà còn là lời tri ân gửi đến hàng vạn giáo viên đang ngày ngày lặng lẽ cống hiến ở những vùng đất gian khó.

Từ ngọn lửa 860 giáo viên năm 1959 đến những tấm gương hôm nay, hành trình “gieo chữ” nơi biên cương vẫn đang được tiếp nối bằng lòng yêu nghề, đức hy sinh và niềm tin vào sức mạnh của tri thức.

Những người thầy, người cô vùng cao chính là hiện thân đẹp nhất của tinh thần nhân văn, là những ngọn đuốc thắp sáng niềm tin nơi biên cương Tổ quốc.

Nguyễn Dũng