Quy hoạch hai bên bờ sông Hồng: “Chìa khóa” mở cánh cửa phát triển kinh tế

​Đánh thức vùng đất ngủ quên

​Suốt nhiều thập kỷ, sông Hồng dù chảy giữa lòng Hà Nội nhưng vô tình vẫn đóng vai trò là "biên giới tự nhiên", tạo ra sự chênh lệch phát triển đáng kể giữa bờ Nam (nội đô lịch sử) và bờ Bắc (các huyện ngoại thành đang đô thị hóa). Những dải đất bãi bồi, những làng xóm ven sông dù chỉ cách Hồ Gươm vài cây số nhưng đời sống kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn, giao thông cách trở.

​Tuy nhiên, bức tranh ấy đang được vẽ lại hoàn toàn. Sự kiện khởi công đồng loạt và thi công thần tốc của các cây cầu: Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Hồng Hà, Mễ Sở, Thượng Cát, Ngọc Hồi và Vân Phúc trong giai đoạn 2024 - 2026 là minh chứng cho quyết tâm phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa hai bên bờ sông Hồng của Thủ đô.

​Những nhịp cầu này không chỉ nối liền địa lý mà còn khơi thông dòng chảy kinh tế. Khi khoảng cách di chuyển từ Đông Anh, Gia Lâm sang Hoàn Kiếm, Ba Đình được rút ngắn xuống chỉ còn 10 - 15 phút, giá trị của vùng đất "bên kia sông" lập tức thăng hạng. Hạ tầng đi trước, kinh tế theo sau, các vùng đất ven sông đang chuyển mình từ "vùng ven" trở thành "trung tâm mới", thu hút làn sóng đầu tư mạnh mẽ chưa từng thấy.

​Những nhịp cầu bắc qua sông Hồng không chỉ nối liền địa lý mà còn khơi thông dòng chảy kinh tế

Tác động nhãn tiền nhất của hạ tầng vượt sông chính là sự thay đổi tư duy sử dụng đất. Hàng ngàn héc-ta đất bãi bồi, đất nông nghiệp hiệu quả thấp ven sông đang được đánh thức để trở thành những không gian kinh tế giá trị cao.

Theo Quy hoạch phân khu đô thị sông Hồng, trục không gian này sẽ phát triển theo hướng "xanh - văn minh - hiện đại". Chúng ta sẽ chứng kiến sự mọc lên của các công viên văn hóa, khu du lịch sinh thái, trung tâm tài chính và các khu đô thị thông minh.

​Điều này tạo ra cơ hội to lớn cho người dân địa phương chuyển đổi mô hình kinh tế. Thay vì trồng ngô, trồng rau manh mún, người dân các xã ven đê thuộc Đông Anh, Long Biên, Bát Tràng... có cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị dịch vụ đô thị. Đất đai tăng giá trị không chỉ làm tăng tài sản của người dân mà còn tạo nguồn lực vốn khổng lồ để tái đầu tư vào sản xuất kinh doanh hiện đại.

Cơ hội việc làm cho hàng triệu dân dọc trục cảnh quan huyết mạch

Với định hướng biến sông Hồng thành trục cảnh quan trung tâm, các loại hình du lịch đường sông, du lịch trải nghiệm nông nghiệp công nghệ cao tại bãi giữa sẽ phát triển rực rỡ. Hàng vạn việc làm mới sẽ được tạo ra: Từ hướng dẫn viên, nhân viên nhà hàng, khách sạn đến những người làm vườn, nghệ nhân làng nghề phục vụ du khách. Người nông dân sông Hồng sẽ trở thành những "công nhân du lịch" chuyên nghiệp ngay trên mảnh đất cha ông.

​Bên cạnh đó chính cơ hội từ làn sóng Thương mại và Logistics, các cây cầu thuộc Vành đai 4 (Hồng Hà, Mễ Sở) khi hoàn thành sẽ biến khu vực ven sông thành các trung tâm logistics, kho vận khổng lồ kết nối vùng Thủ đô. Điều này kéo theo nhu cầu tuyển dụng lớn đối với lao động kỹ thuật, lái xe, nhân viên kho vận và quản lý chuỗi cung ứng. Các trung tâm thương mại, siêu thị mọc lên hai bên đầu cầu (đặc biệt là khu vực Tứ Liên, Trần Hưng Đạo) sẽ là nơi tiêu thụ nông sản sạch và tạo việc làm bán lẻ cho lao động trẻ địa phương.

Phối cảnh dự án đầu tư xây dựng Trục Đại lộ cảnh quan sông Hồng

​Cùng với đó là sự trỗi dậy của kinh tế đêm và công nghiệp sáng tạo. Thành phố định hướng xây dựng các không gian sáng tạo, phố đi bộ, chợ đêm dọc hai bên bờ sông. Đây là mảnh đất màu mỡ cho các hộ kinh doanh cá thể, các Start-up trẻ khởi nghiệp. Một quán cà phê view sông, một xưởng gốm nghệ thuật, hay một homestay văn hóa... tất cả đều là cơ hội sinh kế bền vững và hấp dẫn.

​Cùng với việc xây cầu vượt sông, thành phố đang triển khai quyết liệt việc quy hoạch ổn định dân cư khu vực ngoài bãi sông. Người dân sẽ được cấp phép xây dựng, sửa chữa nhà cửa, được hưởng hạ tầng điện - đường - trường - trạm đồng bộ như trong nội đô.

​Nỗi lo về ngập lụt, sạt lở sẽ được giải quyết bằng các dự án đê kè kiên cố kết hợp đường giao thông ven sông. Chất lượng cuộc sống được nâng cao, người dân yên tâm "an cư" để "lạc nghiệp".

Nhìn những trụ cầu sừng sững đang vươn lên giữa dòng sông Hồng cuộn chảy, chúng ta nhìn thấy hình hài của một Hà Nội tương lai: Một đô thị quay mặt ra sông, lấy sông làm trục đạo phát triển.

​Cơ hội đang mở ra mênh mông như chính dòng sông Mẹ. Nhưng để biến cơ hội thành hiện thực, bên cạnh sự kiến tạo của Nhà nước, rất cần sự chủ động vươn lên của chính người dân hai bên bờ.

​Sông Hồng hôm nay không còn là sự chia cắt, mà là sự kết nối. Kết nối đôi bờ, kết nối quá khứ với tương lai, và quan trọng nhất là kết nối khát vọng làm giàu của người dân với sự phồn vinh của Thủ đô ngàn năm văn hiến. Một kỷ nguyên thịnh vượng dọc trục sông Hồng đã chính thức bắt đầu.

Khắc Nam