Tăng cường mô hình “4 tại chỗ” và “5 sẵn sàng” bảo vệ rừng

Duy trì lực lượng túc trực 24/24 giờ, tuần tra, cảnh báo sớm, ứng phó nhanh

Nhiều địa phương như Nghệ An, Huế, Cà Mau, Tây Nguyên... đã ghi nhận nguy cơ cháy rừng ở cấp nguy hiểm và cực kỳ nguy hiểm, đòi hỏi sự chuẩn bị chủ động, đồng bộ và kiên trì từ các lực lượng trực tiếp quản lý rừng đến người dân sống ở vùng ven rừng.

Do đó, hai mô hình trên không chỉ giúp lực lượng tại chỗ chủ động hơn mà còn giảm thiểu phụ thuộc vào ứng cứu từ xa trong những thời điểm thời tiết diễn biến phức tạp.

Cán bộ Hạt Kiểm lâm Anh Sơn (Nghệ An) tuần tra bảo vệ rừng. Ảnh: Đỗ Hùng

Tại Nghệ An, lực lượng kiểm lâm đã chủ động kích hoạt phương án phòng cháy chữa cháy rừng ngay từ đầu mùa khô. Toàn bộ các địa bàn trọng điểm như xã Diễn Châu, Yên Thành, Nghi Lộc… đều duy trì lực lượng túc trực 24/24 giờ, tuần tra, cảnh báo sớm và ứng phó nhanh khi có dấu hiệu cháy.

Song song đó, Nghệ An cũng đẩy mạnh truyền thông, khuyến cáo người dân không đốt nương rẫy, không xử lý thực bì khi thời tiết hanh khô, tránh các hoạt động dễ gây cháy như sử dụng lửa trong rừng hay gần rừng. Việc kết hợp “4 tại chỗ” với “5 sẵn sàng" để chủ động phòng ngừa; phát hiện kịp thời; chuẩn bị lực lượng; chuẩn bị phương tiện; sẵn sàng cứu hộ cứu nạn giúp địa phương duy trì hiệu quả phòng cháy chữa cháy ở mức cao.

Rừng ngập mặn đóng vai trò quan trọng trong việc thích ứng và giảm thiểu biến đổi khí hậu, xây dựng nền kinh tế xanh và phát thải thấp, phát triển kinh tế xã hội… Cà Mau hiện có hơn 90.000 ha rừng ngập mặn và gần 70.000 ha rừng tràm, là một trong những địa phương có diện tích rừng tự nhiên lớn nhất Đồng bằng sông Cửu Long.

Những năm gần đây, địa phương đã đẩy mạnh chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, mỗi năm mang lại nguồn thu hàng chục tỷ đồng cho người dân, qua đó khuyến khích cộng đồng cùng tham gia giữ rừng, phát triển sinh kế xanh gắn với du lịch sinh thái, nuôi trồng thủy sản dưới tán rừng.

Ngoài ra, Cà Mau đã tập trung phát dọn thực bì, kiểm soát đốt nương rẫy và yêu cầu các đơn vị quản lý rừng lập chòi canh, camera quan sát rừng, duy trì các tổ tuần tra cơ động.

Cùng với đó, công tác phối hợp giữa chính quyền địa phương, kiểm lâm, công an, quân đội và lực lượng xung kích tại chỗ tiếp tục được củng cố. Nhiều địa phương tổ chức diễn tập phòng cháy chữa cháy rừng, huấn luyện kỹ năng thoát hiểm, triển khai các tình huống giả định để nâng cao kỹ năng thực tế.

Các đội xung kích được phân công theo tuyến, theo khoảnh để bảo đảm mỗi khu vực rừng đều có người chịu trách nhiệm trực tiếp. Khi có cháy, người dân gần rừng cũng được huy động theo phương châm “ai ở gần thì hỗ trợ trước”, bảo đảm khả năng phản ứng nhanh và hiệu quả.

Nâng cao công nghệ giám sát

Ngay từ đầu mùa khô, nhiều địa phương đã kiện toàn Ban chỉ đạo, xây dựng phương án phù hợp và thành lập các tổ đội quần chúng để tăng cường phòng cháy chữa chát. Tuy nhiên, do diễn biến thời tiết khắc nghiệt, việc phòng cháy rừng cần được thực hiện chủ động hơn.

Các địa phương đã chuẩn bị lực lượng ứng trực 24/24, tăng cường kiểm tra, giám sát, bố trí lực lượng chốt chặn, tuần tra tại các khu vực trọng điểm, và kiểm soát chặt chẽ việc sử dụng lửa trong và gần rừng.

Diễn tập phòng chống cháy rừng tại TP Huế

Ông Lê Ngọc Tuấn, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm TP Huế cho biết, ngành lâm nghiệp thành phố đã xác định 5 vùng trọng điểm cháy rừng để tập trung chỉ đạo, thiết lập hệ thống tổ chức PCCC rừng từ thành phố đến cơ sở, xây dựng quy chế huy động lực lượng, tăng cường chỉ đạo các đơn vị chủ rừng phối hợp với chính quyền địa phương, tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân và tập huấn kỹ thuật cho các tổ đội chữa cháy rừng.

Thời gian qua, các cấp, ngành ở TP Huế đã chủ động triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp PCCC rừng, trong đó phương châm “4 tại chỗ” và “5 sẵn sàng” đã phát huy hiệu quả rất cao. Ngoài ra, tăng cường phối hợp triển khai tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm trong công tác PCCC rừng; triển khai giám sát chặt chẽ việc xử lý thực bì để trồng rừng của người dân và các chủ rừng; thường xuyên kiểm tra việc thực hiện phương án PCCC rừng của các đơn vị chủ rừng trong thời gian cao điểm nắng nóng…

Đặc biệt, Kiểm lâm TP Huế còn thiết lập tổ bay (sử dụng thiết bị bay không người lái flycam) để kiểm tra cảnh báo sớm thông tin cháy rừng, huấn luyện bay cho các đơn vị trực thuộc, đảm bảo vận hành, sử dụng thiết bị một cách hiệu quả. Ngoài ra, trang bị thêm thiết bị flycam cho một số đơn vị để triển khai kiểm tra thông tin cảnh báo cháy rừng, theo dõi diện tích rừng trên địa bàn được giao quản lý.

Việc áp dụng nhất quán mô hình “4 tại chỗ” và “5 sẵn sàng” không chỉ giúp các địa phương đứng vững trước nguy cơ cháy rừng trong ngắn hạn, mà còn tạo nền tảng lâu dài cho bảo vệ rừng trước tác động ngày càng khốc liệt của biến đổi khí hậu, giảm phát thải.

Phương Thu