"Tết Việt - Tết Phố" đánh thức di sản Hà Nội giữa nhịp sống đương đại

“Nhịp cầu” nối truyền thống với tương lai

Giữa những mái ngói rêu phong, cột gỗ nhuốm màu thời gian, không khí Tết xưa như được đánh thức, trở lại đầy đủ hương sắc, ký ức và nhịp sinh hoạt truyền thống của người Tràng An qua “Tết Việt - Tết Phố” 2026.

Không gian Tết Việt đậm đà truyền thống

Chuỗi hoạt động "Tết Việt - Tết Phố" không chỉ là một sự kiện văn hóa thường niên, mà còn là tuyên ngôn đầy tự hào về sức sống bền bỉ của di sản trong đời sống văn hóa đương đại. Chương trình hướng tới đưa Tết cổ truyền trở lại đúng nghĩa là một không gian văn hóa sống, tạo sự kết nối hài hòa giữa khu phố cổ Hà Nội và không gian văn hóa - lịch sử đặc biệt của Hoàn Kiếm”.

Mỗi hoạt động trong chương trình đều là một “nhịp cầu” nối quá khứ với hiện tại, truyền thống với tương lai, qua đó lan tỏa các giá trị văn hóa dân tộc, đặc biệt tới thế hệ trẻ - những chủ thể sáng tạo và tiếp nối di sản trong bối cảnh đô thị hóa nhanh chóng.

Ông đồ viết thư pháp tại không gian "Tết Việt - Tết phố " 2026

Với mong muốn đưa văn hóa Tết Việt đến gần công chúng một cách chân thực, Ban Tổ chức đã lựa chọn di tích số 22 Hàng Buồm làm trung tâm tái hiện không gian Tết truyền thống và chợ Tết vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Đây cũng là lần đầu tiên di tích này được “đánh thức” như một không gian trải nghiệm Tết trọn vẹn, gợi lại hình ảnh chợ xuân xưa thân thuộc trong ký ức cộng đồng.

Hình ảnh Tết xưa được tái hiện chân thực và sinh động

Bước qua cánh cửa di tích, người xem như được ngược dòng thời gian. Những nếp nhà cổ được phục dựng công phu với mái ngói rêu phong, hệ cột gỗ cổ kính. Không gian thờ gia tiên được đặt trang trọng ở vị trí trung tâm, với mâm ngũ quả, bánh chưng xanh, hương trầm bảng lảng - biểu tượng của đạo lý “uống nước nhớ nguồn” trong đời sống tinh thần người Việt.

Không gian sinh hoạt ngày Tết được bài trí với những món ăn quen thuộc như mứt Tết, mứt sen, bánh phong… cùng hình ảnh cây đào, cây quất mang đậm sắc xuân. Mỗi chi tiết không chỉ có giá trị thẩm mỹ mà còn gửi gắm ước vọng về sự sung túc, bình an và hòa hợp với thiên nhiên.

Điểm nhấn đặc biệt của không gian trưng bày là cách dẫn dắt người xem tìm hiểu sâu hơn về ngôi nhà cổ truyền thống vùng đồng bằng Bắc Bộ - “cái nôi” chứa đựng những hiện vật thân thương của người Tràng An. Đây là mô hình kiến trúc phản ánh rõ tư duy thẩm mỹ và nhân sinh quan của người Việt, với kết cấu khung gỗ lim, sến, táu liên kết bằng mộng, không dùng đinh sắt, tạo nên sự bền vững linh hoạt qua thời gian.

Không gian trưng bày những sản phẩm độc đáo

Bên cạnh đó, những kỷ vật quen thuộc như chiếc lược, cây trâm cài tóc, đồ gia dụng hay các tác phẩm chạm khắc tinh xảo được trưng bày như những mảnh ghép ký ức, giúp công chúng cảm nhận rõ hơn đời sống tinh thần, nếp sinh hoạt và gu thẩm mỹ của người Hà Nội xưa.

Song song với không gian nhà ở, phiên chợ Tết vùng đồng bằng Bắc Bộ được tái hiện sinh động với các gian hàng viết thư pháp, tranh treo Tết, sản phẩm thủ công mỹ nghệ như sơn mài Hạ Thái, nón làng Chuông… Không chỉ gợi nhớ hình ảnh chợ Tết xưa, không gian này còn khẳng định giá trị của các làng nghề truyền thống trong đời sống đô thị hiện đại.

Phát huy di sản Thủ đô

Không dừng lại ở trưng bày, “Tết Việt - Tết Phố” 2026 ghi dấu ấn bởi chuỗi hoạt động văn hóa phong phú, diễn ra từ ngày 17/1 đến 17/3/2026 tại nhiều địa điểm trong khu phố cổ và không gian hồ Hoàn Kiếm.

Tại Ngôi nhà Di sản (87 Mã Mây), không gian sinh hoạt đón Tết của một gia đình Hà Nội xưa được tái hiện, đồng thời giới thiệu nghệ thuật gọt, tỉa hoa thủy tiên - thú chơi tao nhã, tinh tế của người Tràng An mỗi độ xuân về.

Từ ngày 22/1, Trung tâm Thông tin văn hóa Hồ Gươm (số 2 Lê Thái Tổ) trưng bày các tác phẩm nghệ thuật với chủ đề “Sắc xuân Bính Ngọ”, mang đến góc nhìn đương đại về mùa xuân và con giáp của năm mới. Tiếp đó, Trung tâm Giao lưu Văn hóa Phố cổ Hà Nội (50 Đào Duy Từ) mở cửa không gian Tết truyền thống, với điểm nhấn là đêm biểu diễn “Nhạc Ta Nhà Phố” diễn ra tối 24/1.

Hình ảnh ngựa Gióng được tái hiện sinh động

Đặc biệt, ngày 8/2, chuỗi nghi lễ truyền thống được phỏng dựng trang trọng tại Đình Kim Ngân và trên các tuyến phố cổ, gồm lễ mở cửa Ô Quan Chưởng, nghi lễ rước hoa - loan báo tin mừng chào Xuân Bính Ngọ, lễ Cáo yết Thành Hoàng và lễ dựng cây nêu ngày Tết.

Các nghi lễ được kết hợp trình diễn kỵ xạ và trang phục truyền thống, tạo nên một bức tranh văn hóa sống động giữa lòng đô thị hiện đại.

Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát giới thiệu về đình Hà Vĩ thờ ông tổ ngành sơn

Ngày 12/2, hoạt động gói và luộc bánh chưng tại 22 Hàng Buồm cùng chương trình “Thú chơi Tết xưa - Tết nay” tiếp tục thu hút đông đảo người dân và du khách. Đáng chú ý, không gian “Tết Việt - Tết Phố” năm nay trở thành điểm check-in được giới trẻ yêu thích, cho thấy xu hướng tìm về giá trị truyền thống trong cách tiếp cận văn hóa của thế hệ trẻ hôm nay.

Một điểm nhấn giàu chiều sâu trong chuỗi hoạt động là workshop “Theo dấu chân ngựa Gióng” tại Đình Hà Vĩ (11 Hàng Hòm), do nghệ nhân sơn mài Nguyễn Tấn Phát chủ trì. Lấy cảm hứng từ truyền thuyết Thánh Gióng và hình tượng ngựa Gióng, workshop mở ra không gian trải nghiệm nơi nghệ thuật sơn mài truyền thống được kể lại bằng ngôn ngữ gần gũi, tương tác, đặc biệt hấp dẫn giới trẻ trong bối cảnh sắp bước sang năm Ngọ.

Nghệ nhân Nguyễn Tấn Phát hướng dẫn du khách trải nghiệm nghệ thuật sơn mài

Thông qua các hoạt động trải nghiệm vẽ, cẩn trứng, người tham gia không chỉ hiểu thêm về lịch sử và kỹ thuật sơn mài, mà còn cảm nhận rõ sự tỉ mỉ, công phu phía sau mỗi sản phẩm - điều làm nên giá trị bền vững của di sản thủ công truyền thống.

Hương Thu